«οι Πανελλαδικές και το ΑΣΕΠ αποτελούν τα μόνα αντικειμενικά συστήματα αξιολόγησης και επιλογής που υπάρχουν στη χώρα μας. Οι πανελλαδικές πέρασαν από διάφορες μεταρρυθμιστικές φάσεις, αλλά στον πυρήνα τους διατηρήθηκαν ίδιες όλα αυτά τα χρόνια, κανένας δεν αμφισβητεί την αξιοκρατία τους και την αντικειμενικότητά τους»
Γράφει ο Γιώργος Σούλτης
Για άλλη μια χρονιά οι πανελλαδικές εξετάσεις βρίσκονται στο προσκήνιο της επικαιρότητας. Εφέτος οι συζητήσεις για τις πανελλαδικές σκιάζονται από ο τραγικό γεγονός με τον άδικο χαμό των δύο νεαρών μαθητριών οι οποίες έδωσαν τέλος στη ζωή τους υπό την πίεση του άγχους των πανελλαδικών εξετάσεων. Τα πάνελ γέμισαν ειδικούς ψυχολόγους και άλλους ειδήμονες με περισπούδαστες αναλύσεις. Παράλληλα η κυβέρνηση με την γνωστή της πρακτική αναλώθηκε σε ένα επικοινωνιακό αγώνα με ακριβοπληρωμένα σποτάκια για να πείσει τα νέα παιδιά μας ότι «ζωή υπάρχει και μετά τις πανελλαδικές εξετάσεις»!
Αναρωτιέμαι υπάρχει άραγε κάποια άλλη χώρα του κόσμου όπου οι εξετάσεις για την εισαγωγή στα πανεπιστήμια αποτελούν γεγονός μέγιστης δημοσιότητας; Αλήθεια θέλω να ρωτήσω τους ειδικούς που αναλύουν το άγχος των παιδιών: όλο αυτό το πανηγύρι που γίνεται κάθε χρόνο στα κανάλια και στον τύπο (έντυπο και ηλεκτρονικό) για τις εξετάσεις, δεν αποτελεί μια βασική αιτία για το «περίφημο» άγχος των εξετάσεων; Η διασημότητα (των πέντε λεπτών) για τα άριστα παιδιά και τα λόγια παρηγοριάς για τους «αποτυχημένους», άραγε πως φαίνονται στα μάτια παιδιών που μόλις βγαίνουν στη ζωή;
Γιατί δεν είδα ποτέ κανένα ρεπορτάζ που να μιλάει με νούμερα για το πόσα από τα παιδιά που περνούν κάθε χρόνο στο πανεπιστήμιο βρίσκουν δουλειά με το πτυχίο τους; Γιατί δεν είδαμε κανένα ρεπορτάζ που να μας δείχνει που βρίσκονται οι πρώτοι των πρώτων μετά από πέντε χρόνια, πόσοι από αυτούς ζουν και εργάζονται στο εξωτερικό; Αυτή η «τρέλα» που υπάρχει στην Ελλάδα με τις εξετάσεις για την εισαγωγή στο πανεπιστήμιο καταδεικνύει την βαθιά κρίση που διέρχεται όλο το εκπαιδευτικό μας σύστημα, αλλά για αυτό κανένας δεν λέει ούτε μια λέξη!
Οι Γενικές πανελλαδικές εξετάσεις για την εισαγωγή στα πανεπιστήμια θεσπίστηκαν το 1964 επί πρωθυπουργίας του Γεωργίου Παπανδρέου ο οποίος ήταν τότε και Υπουργός Παιδείας. Με τις πανελλαδικές εξετάσεις μπήκε τέλος στα ρουσφέτια και τα πιστοποιητικά κοινωνικών φρονημάτων τα οποία ίσχυαν μέχρι τότε. Από τότε και μέχρι σήμερα θεωρείται το πιο αξιοκρατικό και αντικειμενικό σύστημα για την εισαγωγή στα πανεπιστήμια. Κατά τη γνώμη μου οι Πανελλαδικές και το ΑΣΕΠ αποτελούν τα μόνα αντικειμενικά συστήματα αξιολόγησης και επιλογής που υπάρχουν στη χώρα μας. Οι πανελλαδικές πέρασαν από διάφορες μεταρρυθμιστικές φάσεις, αλλά στον πυρήνα τους διατηρήθηκαν ίδιες όλα αυτά τα χρόνια, κανένας δεν αμφισβητεί την αξιοκρατία τους και την αντικειμενικότητά τους.
Κάθε εξέταση για οποιοδήποτε αντικείμενο, σε όποιο επίπεδο και σε κάθε ηλικία, όποτε και αν διενεργείται, είναι λογικό να δημιουργεί «άγχος» στον εξεταζόμενο (αν βέβαια αυτός ενδιαφέρεται να πετύχει το σκοπό του). Δεν είμαι ψυχολόγος αλλά σαν εκπαιδευτικός θα έλεγα ότι μιλάμε για ένα λογικό «δημιουργικό άγχος». Φταίμε όλοι γονείς, κοινωνία και κυρίως μέσα μαζικής επικοινωνίας που έχουμε μετατρέψει αυτό το λογικό άγχος σε «υπαρξιακό άγχος». Έζησα το δημιουργικό άγχος των εξετάσεων άπειρες φορές στη ζωή μου ξεκινώντας από το άγχος των πανελλαδικών εξετάσεων.
Την δική μου εποχή (1973) το σχολείο (εξατάξιο γυμνάσιο) ουδόλως ενδιαφέρονταν για τις πανελλαδικές εξετάσεις και οι γονείς δεν στήνονταν κάθε μέρα έξω από το εξεταστικό κέντρο. Τότε στα πανεπιστήμια πήγαιναν οι καλοί μαθητές σε ένα ποσοστό περίπου 20% με 30% του συνόλου των αποφοίτων Λυκείου. Ένα ποσοστό απόφοιτων ακολουθούσε τις Ανώτερες Τεχνικές Σχολές που τότε ήταν ιδιωτικές. Το 1974 έγινε μια μεγάλη αλλαγή δημιουργήθηκαν τα ΚΑΤΕ (ΚΑΤΕΕ), τα οποία ήταν ανώτερες τεχνολογικές σχολές και η εισαγωγή σε αυτές εντάχθηκε πολύ σωστά στις πανελλαδικές εξετάσεις. Το 1984 στην θέση των ΚΑΤΕΕ δημιουργήθηκαν τα ΤΕΙ τα οποία εντάχθηκαν μαζί με τα πανεπιστήμια στην Τριτοβάθμια εκπαίδευση. Στη συνέχεια με νόμο και λόγω της Ευρωπαϊκής συνθήκης της Μπολόνια, τα ΤΕΙ εντάχθηκαν στην Ανώτατη Εκπαίδευση αλλά με σαφέστατη Τεχνολογική κατεύθυνση και διαφορετική μορφή εκπαίδευσης (κυρίως Εφαρμοσμένη- εργαστηριακή).
Η τεχνολογική και η επιστημονική ανάπτυξη μετά το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο ήταν λογικό να επιφέρει την επέκταση των πανεπιστημιακών σχολών και επομένως την αύξηση των πτυχιούχων πανεπιστημίου στην αγορά εργασίας. Στην Ελλάδα η ίδρυση νέων πανεπιστημιακών τμημάτων και νέων πανεπιστημίων άρχισε την δεκαετία του 80. Δυστυχώς όλες οι νέες ιδρύσεις τμημάτων και νέων πανεπιστημίων έγιναν χωρίς κανένα κεντρικό σχέδιο και χωρίς καμία μελέτη για τις ειδικότητες που χρειάζεται η χώρα μας. Τα κριτήρια για την ίδρυση και την κατανομή των νέων πανεπιστημίων στις διάφορες πόλεις της Ελλάδας ήταν καθαρά μικροπολιτικά και πελατειακά. Οι Ιδρύσεις δε νέων πανεπιστημιακών τμημάτων στα πλαίσια ενός υπάρχοντος πανεπιστημίου εξαρτιόνταν από τις εσωτερικές διαμάχες και τα συμφέροντα των καθηγητών. Η ίδια κατάσταση και τα ίδια κριτήρια ίσχυσαν και για τα ΤΕΙ τα οποία επεκτάθηκαν σε όλη την Ελλάδα. Τα ΤΕΙ από πέντε που ιδρύθηκαν με την μορφή των ΚΑΤΕ, έγιναν δεκατρία το 1984. Στο κάθε ΤΕΙ δε αυξήθηκαν τα τμήματα του σε ποσοστό 150%, και το κάθε ΤΕΙ επεκτάθηκε με παραρτήματα σε όλες τις πόλεις της περιφέρειας του.
Τα πολλά τμήματα (πανεπιστημιακά) χρειαζόταν και σπουδαστές για να επιβιώσουν, έτσι οι διάφορες κυβερνήσεις συνειδητά ή ασυνείδητα ενίσχυαν συνεχώς την τάση της κοινωνίας προς τα πανεπιστήμια. Αυτό δεν είναι κατ’ ανάγκη κακό αλλά ειλικρινά ποτέ καμία κυβέρνηση δε κατέγραψε τις ανάγκες της ελληνικής οικονομίας και την σύνδεση της αγοράς εργασίας με τα πανεπιστήμια και τα ΤΕΙ. Από την άλλη πλευρά γύρω από τις πανελλαδικές εξετάσεις οικοδομήθηκε μια μεγάλη οικονομία φροντιστηρίων η οποία ποτέ δεν αποτιμήθηκε ποσοτικά σε επίπεδο χώρας. Ο κύκλος αυτός των φροντιστηρίων με τη σειρά του συνετέλεσε επίσης στην ενίσχυση της τάσης της κοινωνίας προς τα πανεπιστήμια. Μετά την δεκαετία του 80 και διαχρονικά οι κυβερνήσεις (με μοναδική εξαίρεση του ΠΑΣΟΚ με υπουργό Παιδείας τον Γεράσιμο Αρσένη) υποβάθμιζαν σταδιακά την μέση και κατωτέρα Τεχνική Εκπαίδευση. Η υποβάθμιση αυτή της Τεχνικής Εκπαίδευσης οδηγούσε σταδιακά όλο τον εκπαιδευτικό μας σύστημα να υποβαθμίζει κάθε χειρωνακτική εργασία και κάθε επάγγελμα που δεν απαιτεί πτυχίο πανεπιστημίου. Μετά το 2000 η εκπαίδευση όλων των βαθμίδων στην Ελλάδα έχει γίνει πανεπιστημιοκεντρική, δηλαδή ο μοναδικός στόχος της εκπαίδευσης δεν είναι η γνώση και η διαμόρφωση των χαρακτήρων αλλά να οδηγήσει τα παιδιά στο πανεπιστήμιο. Ο επαγγελματικός προσανατολισμός στα σχολεία αγνοούσε κάθε επάγγελμα που δεν στηριζόταν σε πτυχίο πανεπιστημίου. Με αυτό τον τρόπο τα σχολεία όλων των βαθμίδων (από το νηπιαγωγείο μέχρι και Λύκειο) έχουν μετατραπεί σε ένα διαρκές φροντιστήριο για την εισαγωγή στο πανεπιστήμιο. Μέχρι και το 2018 υπήρχε μια ισορροπία προς την τεχνική εκπαίδευση και αυτή ήταν η λειτουργία των ΤΕΙ που τροφοδοτούσε την αγορά εργασίας με Τεχνολόγους Εφαρμογής.
Σήμερα ο κάθε γονιός, με το που εισέρχεται το παιδί στο νηπιαγωγείο(!) κάθε επαγγελματική σταδιοδρομία που σκέφτεται για το μέλλον του, περιέχει πτυχίο πανεπιστημίου. Η νοοτροπία των γονέων να ωθούν τα παιδιά τους μόνο στα πανεπιστήμια δεν οφείλεται ούτε στο DNA των Ελλήνων, ούτε ήρθε ουρανοκατέβατη, την δημιούργησε η εκπαιδευτική πολιτική όλων των κυβερνήσεων με ελάχιστες εξαιρέσεις. Η νοοτροπία αυτή προς τα πανεπιστήμια απαξίωσε και την σημαντική βαθμίδα των Τεχνολογικών Ιδρυμάτων (ΤΕΙ). Τα ΤΕΙ ποτέ δεν έλαβαν τη θέση που τους άξιζε στην συνείδηση των γονέων και των παιδιών, παρά τον σημαντικό ρόλο που έπαιζαν οι πτυχιούχοι του στην αγορά εργασίας. Τα ΤΕΙ δεν είχαν να παλέψουν μόνο με την νοοτροπία της κοινωνίας. Οι ίδιοι εκπαιδευτικοί του ΤΕΙ δεν ξεπέρασαν ποτέ το κόμπλεξ ότι δεν «ήταν πανεπιστημιακοί δάσκαλοι», ενώ είχαν τα ίδια προσόντα με αυτούς. Με εξαίρεση την θητεία του Αρσένη στο Υπουργείο Παιδείας διαχρονικά όλες οι κυβερνήσεις απαξίωσαν τελείως τα ΤΕΙ. Ποτέ καμία κυβέρνηση δεν τόλμησε να θεσπίσει και να εφαρμόσει τα επαγγελματικά δικαιώματα ορισμένων χαρακτηριστικών ειδικοτήτων των ΤΕΙ (κυρίως των τεχνολόγων μηχανικών). Έτσι το 2018 ο ΣΥΡΙΖΑ, με την ένοχη σιωπή όλου του πολιτικού κόσμου και χωρίς καμία μελέτη, κατήργησε τα ΤΕΙ μέσω της πανεπιστημιοποίησης, δηλαδή την μετατροπή των τμημάτων των ΤΕΙ σε πανεπιστημιακά. Έτσι τα πανεπιστημιακά τμήματα σε μια νύχτα υπερδιπλασιάστηκαν.
Σήμερα η κατάσταση στη χώρα έχει ως εξής:
1) Στο πανεπιστήμιο εισάγεται περίπου το 80% των παιδιών μας που τελειώνουν Γενικά Λύκεια και ΕΠΑΛ. Πριν το 2018 τα μισά από αυτά τα παιδιά περνούσαν στο πανεπιστήμιο και τα άλλο μισά στα ΤΕΙ.
2) Τα παιδιά που φθάνουν στα 17 τους χρόνια και δεν γνωρίζουν καν τι θα πει τεχνικό επάγγελμα, όταν αποτύχουν να εισαχθούν στο πανεπιστήμιο προσπαθούν να λύσουν το πρόβλημα τους με σπουδές είτε σε πανεπιστήμια του εξωτερικού είτε σε κάποιο Ιδιωτικό Πανεπιστήμιο (από αυτά που η κυβέρνηση της ΝΔ νομιμοποίησε).
3) Το ποσοστό των παιδιών που τελειώνουν ΕΠΑΛ (Τεχνική Εκπαίδευση) και ασκούν το επάγγελμα που απέκτησαν με το δίπλωμά τους, είναι σχεδόν μηδενικό.
4) Η προσπάθεια της κυβέρνησης της ΝΔ να αναβαθμίσει (κατ΄ όνομα μόνο) τα ΙΕΚ και να τα μετατρέψει στα νέα ΚΑΤΕ, με το όνομα ΣΑΕΚ έχει αποτύχει παταγωδώς.
5) Η ανεργία των νέων μετά το 2018 περιλαμβάνει κυρίως τους πτυχιούχους πανεπιστημίου. Βέβαια η καταγεγραμμένη ανεργία των πτυχιούχων είναι πολύ μικρότερη από την πραγματική διότι: Αφ ενός πολλοί νέοι ετεροαπασχολούνται (δε δουλεύουν με το πτυχίο τους) και αυτό δεν καταγράφεται και αφ ετέρου πολλοί νέοι συνεχίζουν μέχρι και τα 35 τους να σπουδάζουν κάνοντας μεταπτυχιακά και ούτε αυτό καταγράφεται.
6) Το ποσοστό των πτυχιούχων οι οποίοι δουλεύουν στο εξωτερικό (brain drain) συνεχώς αυξάνει ενώ το ποσοστό των επαναπατρισμένων (brain drain) είναι σχεδόν μηδενικό, παρά τις φιέστες των υπουργών της ΝΔ.
7) Εν τω μεταξύ οι ελλείψεις στην αγορά εργασίας κυρίως σε τεχνικά στελέχη και τεχνολόγους είναι δραματικές και συνεχώς αυξάνουν. Το τεράστιο αυτό πρόβλημα που απειλεί τη χώρα μας συνεχώς εντείνεται και αποτελεί πλέον ένα σοβαρό πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας. Και όμως μέχρι στιγμής καμία επίσημη φωνή δεν συνέδεσε το πρόβλημα αυτό με το εκπαιδευτικό μας σύστημα.
Όλοι θεωρητικολογούμε για το άγχος των παιδιών μας για τις εξετάσεις! Αλήθεια τους περιγράψαμε ποτέ την πραγματική κατάσταση που ανέφερα παραπάνω. Αλλά ποιος τολμάει να τα πει αυτά στην εποχή του «πολιτικώς ορθόν», την εποχή που η κυβέρνηση θριαμβολογεί για το άριστο εκπαιδευτικό μας σύστημα και η αντιπολίτευση ασχολείται με τα επικοινωνιακά συνέδρια και τις θεαματικές ιδρύσεις νέων κομμάτων!
Αν μπορούσα να πω κάτι σε όλα τα παιδιά που φέτος υφίστανται την βάσανο των εξετάσεων αυτά θα ήταν τα εξής:
1) Αν έχετε επιλέξει αυτό που θέλετε να σπουδάσετε γιατί το αγαπάτε και είναι το όνειρο σας, προχωρήστε χωρίς κανένα φόβο. Το άγχος σας πρέπει να είναι μόνο ως προς τις γνώσεις σας και την ύλη των εξετάσεων και όχι αν θα επιτύχετε ή όχι. Αν αποτύχετε φέτος δεν έγινε τίποτα, του χρόνου θα το πετύχετε, ένα χρόνος καθυστέρηση είναι τίποτα για την ζωή σας.
2) Αν πάτε να σπουδάσετε με μόνο κριτήριο μια καλή επαγγελματική αποκατάσταση, για να «γίνεται πλούσιοι», τότε ξανασκεφτείτε το. Σκεφτείτε ξανά και αναζητήστε κάτι άλλο να κάνετε στη ζωή σας, πιστέψτε με θα είναι πολύ καλύτερα παρά να χάσετε δέκα χρόνια από τη ζωής σας (μαζί με τα μεταπτυχιακά).
3) Αν θέλετε να περάσετε στο πανεπιστήμιο για να απολαύσετε την περίφημη «φοιτητική ζωή», σας πληροφορώ με την εμπειρία του καθηγητή του ΤΕΙ για 40 χρόνια, ότι σήμερα δεν υπάρχει «φοιτητική ζωή» στα ελληνικά πανεπιστήμια. Σε άλλες παρέες και άλλους χώρους θα βρείτε πολύ πιο πλούσια και δημιουργική ζωή!
4) Αν δίνετε εξετάσεις για το πανεπιστήμιο για να ικανοποιήσετε το όνειρο και την επιθυμία των γονιών σας και μόνο, βάλτε στην άκρη το άγχος και αναζητήστε τι θα κάνετε στο ζωή σας είτε περάσετε στο πανεπιστήμιο είτε όχι. Συζητήστε με τους γονείς και προσπαθήστε να τους πείσετε να κάνετε αυτό που αγαπάτε εσείς. Αν δεν ξέρετε τι θέλετε να κάνετε στη ζωή σας, αναζητήστε το! Η ζωή γίνεται όμορφη όταν ασχολούμαστε σε αυτό που αγαπάμε!
Πηγή: ΕΝΤΥΠΗ LARISSANET
Ακολουθήστε το 
στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
