«Παγανιστικές δοξασίες της θεσσαλικής επαρχίας»

Γράφει η Ξένια Μουστάκα

Χρυσόστομος Τσαπραΐλης, «Παγανιστικές δοξασίες της θεσσαλικής επαρχίας» και «De mysteriis», εκδ. «αντίποδες», 2025.

Πριν κλείσει η προηγούμενη χρονιά, λίγο αφότου τυπωθούν για δέκατη φορά οι «Παγανιστικές δοξασίες της θεσσαλικής επαρχίας» και δεύτερη φορά το «De mysteriis» βρέθηκα σε μια ενδιαφέρουσα συζήτηση με τον συγγραφέα Χρυσόστομο Τσαπραΐλη και εξίσου ενδιαφέρουσα συντροφιά σε βιβλιοπωλείο του κέντρου. Τη βραδιά εκείνη «έπεσαν στο τραπέζι» πολλά θέματα. Ένα από αυτά, που μάλιστα απασχολεί κι εμένα, είναι γιατί άραγε επανερχόμαστε στις σκοτεινές μεταφυσικές ιστορίες και στη λογοτεχνία του τρόμου σε μια τόσο απομαγεμένη εποχή.

Πρώτον, λέω εγώ, γιατί αναζητούμε τον μύθο, αφού έχουμε απομυθοποιήσει την καθημερινότητα και έχουμε σε μεγάλο βαθμό απωλέσει τελετουργικά οικογενειακά, ήθη και έθιμα, που θα μπορούσαν να έχουν έναν μυστηριακό, μυσταγωγικό χαρακτήρα. Δεύτερον, έχουμε δοκιμιοποιήσει και αναλύσει κάθε έκφανση της καθημερινότητας και της ψυχικής ζωής, ερμηνεύοντας είτε εξηγώντας ό,τι συμβαίνει στην πνευματική σφαίρα κι αποδίδοντας ψυχολογικές προεκτάσεις στην ερμηνεία των ανθρώπινων εκδηλώσεων. Τρίτον, είμαστε σε μεγάλο -για να μην πω υπερβολικό- βαθμό εκτεθειμένοι σε οτιδήποτε συμβαίνει στην καθημερινότητα των άλλων, οπουδήποτε, οποτεδήποτε, αφού εκχωρούμε στιγμές, σκέψεις, προθέσεις, ιδέες…, όλα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, έτσι που να μην υπάρχει χώρος για το μυστήριο, για το υπόρρητο, ούτε καν για την ανθρώπινη περιέργεια, το δέος του αγνώστου.

Ο Χρυσόστομος Τσαπραΐλης διαρρηγνύει άλλοτε λιγότερο κι άλλοτε περισσότερο τολμηρά τη σχέση του αναγνώστη με το πραγματικό κι ανοίγει μια χαραμάδα για να μπουν θρύλοι, μύθοι, αλλόκοτα κι απόκοσμα πλάσματα, σκοτεινοί δρόμοι κι όσα μπορεί να πλάσει η φαντασία να συμβαίνουν σ’ αυτούς, δοξασίες, σημαδιακές ημερομηνίες, τόποι και χρόνοι που αποπνέουν μια δεύτερη παράλληλη ζωή, που διακανονίζεται από εξώχρονους νόμους ενδίδοντας συγγραφικά στον λαογραφικό τρόμο.

Στο πρώτο βιβλίο που παρουσιάζεται εμπεριέχονται σύντομα διηγήματα που αναδεύονται μέσα στις παιδικές μνήμες του συγγραφέα και την ατμόσφαιρα του τρόμου, με κεντρικό άξονα τον τόπο, τα Άγραφα, τον Όλυμπο και τον αχανή θεσσαλικό κάμπο. Τα διηγήματα διακρίνονται σε τέσσερις ενότητες: Βλαχοχώρια, Καραγκουνοχώρια, Δρακοχώρια, οι πόλεις του Κάμπου. Αρχικά, ο συγγραφέας «πόσταρε» στην ομώνυμη σελίδα στο fb τις ιστορίες αυτές και η δημοφιλία τους ώθησε στην έκδοσή τους. Γραφή γκροτέσκα και πολύ μέταλ, θα έλεγα, στοιχειώνει τα βράδια, γι’ αυτό οι ιστορίες διαβάζονται λίγο λίγο τη φορά και όχι μονορούφι.

Το δεύτερο βιβλίο (που είναι το τρίτο σε σειρά που εκδίδει ο συγγραφέας) αντλεί τον τίτλο του από τον δίσκο «De Mysteriis Dom Sathanas» των Mayhem και περιλαμβάνει οχτώ εκτενή διηγήματα. Παγανιστικές τελετές, επιστολές που πρέπει να παραδοθούν σε ανύπαρκτες διευθύνσεις, μια θεραπεύτρια – βρικόλακας, νέες θεότητες και σκοτεινές θρησκείες και τελετουργίες, έντονα μαγικό στοιχείο σε ένα σκηνικό που διευρύνεται, από τη Θεσσαλία φτάνει στην Αθήνα κι έξω από την Ελλάδα, ενσωματώνει διηγήσεις και θρύλους και θυμίζει έντονα τον Λαβκραφτ, τον Τόλκιν, τον Πόε. Διαβάστε στο ημίφως αναμμένων κεριών.