Επισημάνσεις με αφορμή το άρθρο του Γιώργου Σούλτη «Η Λάρισα, ο πολιτισμός και οι εκθέσεις…»
Γράφει ο Καθηγ. Φώτιος Θ. Γραβάνης,
Γεωπόνος – Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας,
Πρώην Πρόεδρος ΓΕΩΤ.Ε.Ε. Κεντρικής Ελλάδος,
Πρώην Ειδικός Σύμβουλος Δημάρχου Λαρισαίων
Στις 17/05/2026, στην καθημερινή ηλεκτρονική έκδοση της εφημερίδας Larissanet.gr αναρτήθηκε άρθρο του φίλου μου, πρώην συναδέλφου μου στο τέως Τ.Ε.Ι. Λάρισας (ήμουν τότε τακτικός Καθηγητής και Προϊστάμενος του Τμήματος Φυτικής Παραγωγής) Γιώργου Σούλτη, Ηλεκτρολόγου Μηχανικού και πρώην Αντιδημάρχου και Αναπληρωτή Δημάρχου Λάρισας επί της Δημαρχίας του κ. Α. Καλογιάννη, με τίτλο: «Η Λάρισα, ο πολιτισμός και οι εκθέσεις…».
Ο «πυρήνας» του άρθρου του κ. Γ. Σούλτη, επί του οποίου επέκτεινε τις απόψεις του σχετικές με το τίτλο του άρθρου του, ήταν η ανά διετία πραγματοποιούμενη, πανελλαδικής εμβέλειας, Αγροτοκτηνοτροφική Έκθεση Λάρισας με την επωνυμία «Agrothessaly».
Ο Γ. Σούλτης με την γνωστή (τουλάχιστον σε μένα) ελεύθερη και ανεξάρτητη έκφραση των απόψεών του (από τις δυστυχώς συνήθεις παραταξιακές αντιπαλότητες των Δημοτικών αρχόντων), αναγνώρισε και απέδωσε τα εύσημα στον τότε Δήμαρχο (επίσης φίλο μου και πρώην συνάδελφό μου στο τέως Τ.Ε.Ι. Λάρισας) Κώστα Τζανακούλη για την ιδέα και εν συνεχεία πραγμάτωση από την τότε Δημοτική Αρχή της ίδρυσης και λειτουργίας της Αγροκτηνοτροφικής Έκθεσης Λάρισας.
Στο άρθρο του ο Γ. Σούλτης αφιερώνει αρκετές γραμμές σε μένα (ως τότε Ειδικό Σύμβουλο του Δημάρχου Κώστα Τζανακούλη), αποδίδοντάς με εξαιρετικά τιμητικά εύσημα για το «όραμα» και συμβολή μου στην υλοποίηση της ιδέας του Κώστα Τζανακούλη. Τόσον τιμητικές αναφορές, που αποτελούν υστεροφημία μου. Ευχαριστώ δημοσίως από καρδιάς τον Γιώργο Σούλτη.
Λαμβάνοντας υπ’ όψιν τα αναφερθέντα επί του θέματος από τον Γ. Σούλτη, οφείλω να αναφέρω τα πραγματικά γεγονότα από την σύλληψη της ιδέας του Κ. Τζανακούλη από την έναρξη της θητείας του ως Δημάρχου, για λειτουργία Αγροτοκτηνοτροφικής Έκθεσης, τα οποία (αν και εκ πρώτης όψεως δεν διαφέρουν από τα περιγραφέντα από τον Γ. Σούλτη) είναι ουσιώδη για το διαφορετικό αποτέλεσμα της τελικής έκβασης λειτουργίας της Έκθεσης από το προσδοκώμενο πολιτισμικό και οικονομικό αποτέλεσμα, εάν πραγματοποιούταν το αρχικό σχέδιο.
Ειδικότερα το θέμα έχει ως εξής:
Έχοντας την εμπειρία εκ της διαμονής μου στην Αγγλία κατά την επί Διδακτορία έρευνά μου, ο Δήμαρχος μου ανέθεσε να «ψάξω το θέμα» λειτουργίας μίας Αγροτοκτηνοτροφικής Έκθεσης. Τον ενημέρωσα για την κατ’ έτος από το 1839 πραγματοποιούμενη ετησίως σχετική εκδήλωση, γνωστή παγκοσμίως ως «Royal Agricultural Show» (R.A.S.), (λειτούργησε μέχρι το 2009) με οργανωτή την Βασιλική Γεωργική Εταιρεία της Αγγλίας, «Royal Agricultural Society of England» (R.A.S.E.). Επικοινώνησα, εκ μέρους του Δημάρχου, με την Διοίκηση της R.A.S.E. και διευθετήσαμε επίσκεψη του Δημάρχου, του Γεωπόνου Κώστα Δεληγιάννη (τότε Διευθυντή της Γεωτεχνικής Υπηρεσίας του Δήμου) και εμού. Η επίσκεψη πραγματοποιήθηκε το 1999 κατά την διάρκεια της 4ημέρου λειτουργίας του Royal Agricultural Show εντός του National Agricultural Centre (N.A.C.) στο Stoneleigh, Warwickshire. Να τονίσω ότι το N.A.C. καταλαμβάνει έκταση περίπου 30.000 στρ., εντός της οποίας υπάρχουν συνεδριακοί χώροι για μέχρι 12.000 συνέδρους.
Εκεί μας υποδέχθηκαν μέλη της διοίκησης της R.A.S.E. με επικεφαλής τον Διευθύνοντα Σύμβουλο κ. Charles Runge, δεδομένου ότι (όπως μας ενημέρωσαν) Πρόεδρός της, με ενεργό συμμετοχή στην διοίκηση της R.A.S.E., ήταν η ίδια η Βασίλισσα της Αγγλίας η οποία, φυσικά, δεν ήταν δυνατόν να παρευρίσκεται σε τέτοιου είδους συναντήσεις. Ενημερωθήκαμε για την οργάνωση και λειτουργία του Royal Agricultural Show και περιηγηθήκαμε τους χώρους και την δραστηριότητα των εκθετών. «Η εκδήλωση (κατά την R.A.S.E.) περιελάμβανε όλες τις πτυχές της γεωργίας, των τροφίμων και της αγροτικής ζωής – από τα καλύτερα βρετανικά κτηνοτροφικά προϊόντα έως τις τελευταίες επιχειρηματικές και τεχνολογικές καινοτομίες στον αγροτικό κλάδο. Πάνω από 1.000 περίπτερα, μαθήματα κτηνοτροφίας και ιππασίας παγκόσμιας κλάσης προσέλκυσαν επισκέπτες από περισσότερες από 100 χώρες.».
Το εντυπωσιακό για εμάς ήταν ότι ενώ θεωρούσαμε το Royal Agricultural Show of England ως «Έκθεση», με την έννοια της στατικής εμπορικής επίδειξης και προβολής προϊόντων και υπηρεσιών διαφόρων Εταιρειών και Επιχειρήσεων που σχετίζονται με τον Αγροδιατροφικό Τομέα σε περίπτερα (που όντως υπήρχαν περί τα 1000), στην πραγματικότητα ήταν μία ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΗ συμμετοχική εκδήλωση χρηστών προϊόντων και εφαρμοστών υπηρεσιών (κατά βάση αγροτών, κτηνοτρόφων, κλπ.) υποστηριζομένων από τους κατασκευαστές ή παραγωγούς των προϊόντων και παρόχων υπηρεσιών, αντιστοίχως. Γι αυτό η εκδήλωση ονομάζονταν SHOW (ΕΠΙΔΕΙΞΗ) και όχι EXHIBITION ή FAIR (ΕΚΘΕΣΗ).
Ειδικότερα και ενδεικτικά:
- Υπήρχαν περίπτερα από εκτροφείς διαφόρων φυλών κρεοπαραγωγών φυλών αγελάδων. Ένας εκτροφέας εξέθετε τα πλεονεκτήματα της Aberdeen Angus, διαθέτοντας στον επισκέπτη σάντουϊτς με κρέας της συγκεκριμένης φυλής. Άλλος, προέβαλε κατ’ ανάλογο τρόπο την εκτρεφόμενη απ’ αυτόν φυλή Limousin, κ.ο.κ. Φυσικά, οι διάφοροι εκτροφείς υποστηρίζονταν από τις αντίστοιχες Εταιρείες παραγωγής και εμπορίας των αντίστοιχων φυλών.
- Σε εδαφική έκταση, διάφοροι καλλιεργητές έκαναν επίδειξη μηχανών κατεργασίας του εδάφους που χρησιμοποιούσαν στην εκμετάλλευσή τους. Από μία κριτική επιτροπή βραβεύονταν ο παραγωγός που επιτελούσε την πλέον καλή κατεργασία, προβάλλοντας συγχρόνως τα συγκριτικά πλεονεκτήματα και την κατασκευαστική Εταιρεία της συγκεκριμένης μηχανής.
- Σε συγκεκριμένο χώρο του N.A.C. με φυσική βλάστηση και υδατικό περιβάλλον (μικρό φυσικό ταμιευτήρα, ποτάμι, κ.ά.) οργανώνονταν σεμινάρια οικολογικής προβολής της αναπτυσσόμενης χλωρίδας και πανίδας για μαθητές σχολείων ή και ενήλικες επισκέπτες, προωθώντας την οικολογική συνείδηση.
- Στους συνεδριακούς χώρους του πάρκου, οργανώνονταν επιστημονικά συνέδρια επί διαφόρων θεμάτων του Αγρο-διατροφικού Τομέα. Να ληφθεί υπ’ όψιν ότι κατ’ έτος επισκέπτονταν το R.A.S. περί τα 200.000 άτομα από 10δες χώρες του πλανήτη. Φυσικά, πολλοί απ’ αυτούς συνδύαζαν την επίσκεψή τους και ως σύνεδροι στα επιστημονικά συνέδρια, ενώ παράλληλα πολλοί επισκέπτονταν και παρακολουθούσαν πολιτιστικές εκδηλώσεις και εκθέσεις στον χώρο του R.A.S. και της ευρύτερης περιοχής.
ΠΡΟΣΕΞΤΕ!!! Εδώ έγκειται και η ειδοποιός διαφορά του πρωτοτύπου της Αγγλικής Γεωργικής Έκθεσης που σχεδιάζαμε να εφαρμόσουμε στην Λάρισα και της Αγροτοκτηνοτροφικής Έκθεσης που πρωτολειτούργησε από τον Δήμο Λαρισαίων και εξελίχθηκε στη Agrothessaly που λειτουργεί επιτυχώς μέχρι σήμερα.
Μετά την επιστροφή μας στην Λάρισα, εντυπωσιασμένοι και πλήρως ενθουσιασμένοι από την επίσκεψη και ενημέρωσή μας για την λειτουργία του Royal Agricultural Show, ο Δήμαρχος μου ανέθεσε να επικοινωνήσω και να προσκαλέσω στην Λάρισα τον Διευθύνοντα Σύμβουλο της R.A.S.E. κ. Charles Runge με 2-3 τεχνικούς του συμβούλους, ώστε αφού ενημερωθούν για τον αγροτικό προσανατολισμό της περιοχής και κατοπτεύσουν τον περιαστικό χώρο της πόλης, να διερευνήσουν την δυνατότητα ή μη δημιουργίας και λειτουργίας μίας ανάλογης εκδήλωσης με το Royal Agricultural Show στην Λάρισα.
Όντως, ο κ. C. Runge με 2 τεχνικούς του συμβούλους επισκέφθηκαν την Λάρισα από 13 μέχρι 15 Δεκεμβρίου 1999. Αφού τους ενημέρωσα, παρόντος του Δημάρχου, για την γεωγραφική θέση, την ιστορία της Λάρισας, τον πληθυσμό και τις οικονομικές δραστηριότητες της πόλης και της περιοχής, τους οδήγησα περιηγούμενος μαζί τους στον αστικό ιστό της Λάρισας (συμπεριλαμβανομένων των Μουσείων και ιστορικών καταλοίπων της Λάρισας) αλλά και (κυρίως) σε υποδομές Γεωργικού και Οικολογικού ενδιαφέροντος στον περιαστικό χώρο (π.χ. την Αβερώφειο Γεωργική Σχολή, το τότε Τ.Ε.Ι., το ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε., την παρα-Πήνεια περιοχή, κ.ά.).
Ο κ. C. Runge, λαμβάνοντας υπ’ όψιν:
- την Γεωγραφική θέση της Λάρισας,
- τον Αγροτικό παραγωγικό χαρακτήρα της ευρύτερης περιοχής της Θεσσαλίας με κέντρο την Λάρισα,
- την εγγύτητα με τον διεθνώς γνωστό Όλυμπο,
- την Λάρισα ως εθνικό συγκοινωνιακό κόμβο που την συνδέει με τις δύο μεγάλες αεροπορικές εισόδους στην χώρα (Αθήνα και Θεσσαλονίκη) σε χρόνο ανάλογο που συνδέεται το Λονδίνο με διεθνή αεροδρόμια (Stansted, Gatwick, Warwick αλλά και Heathrow),
- Τα Μουσεία και κυρίως την «Δημοτική Πινακοθήκη Λάρισας Μουσείο Γ.Ι. Κατσίγρα»,
- Τους χώρους του «κληροδοτήματος Γ. Αβέρωφ με τις υπάρχουσες υποδομές (την Αβερώφειο Γεωργική Σχολή, το τότε Τ.Ε.Ι., την δασική έκταση μέχρι τον Πηνειό, κ.ά.).
- Τα Ερευνητικά Ινστιτούτα και τον χώρο του ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.),
εκτίμησε ότι η Λάρισα είναι ιδανικός τόπος για την ίδρυση και λειτουργία μίας Αγροτοκτηνοτροφικής «Έκθεσης», ανάλογης με το Royal Agricultural Show της Αγγλίας (τηρουμένων των αναλογιών). Στην αρχή Περιφερειακής εμβέλειας, επεκτεινόμενης σταδιακά σε Εθνική και στην συνέχεια σε Πανευρωπαϊκή. Το προβλεπόμενο και προσδοκώμενο αποτέλεσμα ήταν η ραγδαία οικονομική ανάπτυξη της Λάρισας με κινητήριο δύναμη μία τέτοια «Έκθεση». Η προβλεπόμενη προσέλκυση ξένων επισκεπτών θα αξιοποιούσε την λειτουργία των πολιτισμικών υποδομών υπερκαλύπτοντας το δυσβάστακτο κόστος συντήρησης και διαχείρισής τους και την διεύρυνση πολιτιστικών και ερευνητικών δραστηριοτήτων στην περιοχή.
Σε ελάχιστο χρόνο μετά την επιστροφή του κ. C. Runge και των συνεργατών του στην Αγγλία, μου απέστειλε εισήγηση (21/01/2000) απευθυνόμενη στον Δήμαρχο Κ. Τζανακούλη (βλ. πρωτοσέλιδο της εισήγησης), προτείνοντας την συνεργασία του Δήμου με την R.A.S.E. για την ίδρυση και λειτουργία «Έκθεσης» στην Λάρισα (και ειδικότερα στον χώρο της Αβερωφείου Γεωργικής Σχολής) ανάλογης με το Royal Agricultural Show της Αγγλίας.
Στην εισήγηση αναγράφονταν το κόστος, το ύψος και ο τρόπος χρηματοδότησης, χρονοδιάγραμμα για την σταδιακή ανάπτυξη του «Show», πιθανοί συμμετέχοντες οργανισμοί (συμπεριλαμβανομένου του ΥΠ.Α.Α.Τ.) στην ίδρυση και λειτουργία του «Show», οργανόγραμμα για τον τρόπο διοίκησης, κ.ά., και εφόσον συμφωνούσε ο Δήμος της Λάρισας, με έναρξη της λειτουργίας του «Show» τον Μάϊο του 2001!!
Την πρόταση-εισήγηση της R.A.S.E. διαβίβασα στο Δήμαρχο Κ. Τζανακούλη. Έκτοτε, δεν γνωρίζω την πορεία της (εάν και πότε ενημερώθηκε το Δημοτικό Συμβούλιο, εάν απορρίφθηκε και για ποιους λόγους από το Δημοτικό Συμβούλιο), δεδομένου ότι δεν ήμουν μέλος του Δημοτικού Συμβουλίου. Εκείνο που τελικά πραγματοποιήθηκε είναι η ίδρυση και λειτουργία της «Αγροτοκτηνοτροφικής Έκθεσης», όπως περιγράφεται από τον κ. Γ. Σούλτη.
Τα μέλλει γενέσθαι, όπως περιγράφονται στο άρθρο του Γ. Σούλτη, κατά την γνώμη μου, θα είχαν σταδιακά πραγματωθεί εάν είχε εξ αρχής ιδρυθεί και λειτουργήσει ένα ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΟ «Agricultural SHOW» (με προβλεπόμενη διεθνή εμβέλεια) αντί της ΣΤΑΤΙΚΗΣ Αγροτοκτηνοτροφικής ΕΚΘΕΣΗΣ «Agrothessay» (με όντως επιτυχή Πανθεσσαλική έως Πανελλαδική εμβέλεια).
Πηγή: ΕΝΤΥΠΗ LARISSANET
Ακολουθήστε το 
στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
