«Ανακαινίζω»: Έρχονται αλλαγές – Απογοητεύουν τα πρώτα στοιχεία

Η μείωση του ελάχιστου ποσοστού ιδιοκτησίας που απαιτείται σήμερα για την ένταξη στο πρόγραμμα «Ανακαινίζω» εξετάζεται από την κυβέρνηση καθώς είναι απογοητευτικά τα πρώτα στοιχεία από την πορεία του νέου προγράμματος.

Ο βασικός του στόχος, δηλαδή η επαναφορά κλειστών κατοικιών στην αγορά, φαίνεται προς το παρόν να μην επιτυγχάνεται στον βαθμό που είχε σχεδιαστεί. Παρά τα υψηλά ποσοστά επιδότησης, που φτάνουν έως και το 95% του κόστους των εργασιών, το ενδιαφέρον για την αξιοποίηση των κλειστών ακινήτων εμφανίζεται περιορισμένο, γεγονός που οδηγεί την κυβέρνηση στην εξέταση παρεμβάσεων με στόχο να αυξηθεί η ανταπόκριση των πολιτών και να διευρυνθεί η βάση των δικαιούχων.

Στο πλαίσιο αυτό εξετάζεται η μείωση του ελάχιστου ποσοστού ιδιοκτησίας που απαιτείται σήμερα για την ένταξη στο πρόγραμμα. Η σχετική πρόταση βρίσκεται υπό επεξεργασία από το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών σε συνεργασία με το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και, εφόσον εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αναμένεται να επιτρέψει τη συμμετοχή περισσότερων συνιδιοκτητών ακινήτων που μέχρι σήμερα αποκλείονται λόγω του ισχύοντος ορίου.

Η παρέμβαση θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς εκτιμάται ότι σημαντικός αριθμός κλειστών κατοικιών ανήκει σε περισσότερους από έναν ιδιοκτήτες. Σήμερα, πολλοί ενδιαφερόμενοι δεν μπορούν να ενταχθούν στο πρόγραμμα επειδή δεν διαθέτουν το απαιτούμενο ποσοστό κυριότητας ή επικαρπίας, με αποτέλεσμα ακίνητα που θα μπορούσαν να ανακαινιστούν να παραμένουν εκτός της δράσης.

Τα πρώτα στοιχεία από τη λειτουργία της πλατφόρμας επιβεβαιώνουν την ανάγκη βελτιώσεων. Μέχρι στιγμής περισσότεροι από 10.000 πολίτες έχουν εισέλθει στην πλατφόρμα, ενώ έχουν εκδοθεί περίπου 41.000 βεβαιώσεις επιλεξιμότητας. Ωστόσο, μόλις 1.500 βεβαιώσεις αφορούν κλειστές κατοικίες, γεγονός που δείχνει ότι ο αριθμός των ακινήτων που μπορούν να επανενταχθούν στην αγορά παραμένει ιδιαίτερα περιορισμένος σε σχέση με τις προσδοκίες.

Το πρόγραμμα αφορά, στην πρώτη του φάση, κατοικίες που παραμένουν κλειστές και εμφανίζουν μηδενική ή πολύ χαμηλή κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας τα τελευταία δύο χρόνια, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του ΔΕΔΔΗΕ. Στόχος είναι τα ακίνητα αυτά να επιστρέψουν στην αγορά είτε μέσω ιδιοκατοίκησης είτε μέσω μακροχρόνιας μίσθωσης, συμβάλλοντας στην αύξηση της προσφοράς κατοικιών και στην αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος.

Επιδότηση ανάλογα με τα εισοδηματικά κριτήρια

Οι ιδιοκτήτες μπορούν να αξιοποιήσουν την επιδότηση είτε για να ανακαινίσουν μια κατοικία στην οποία θα στεγαστούν οι ίδιοι ή μέλη της οικογένειάς τους είτε για να τη διαθέσουν προς ενοικίαση. Η επιδότηση διαμορφώνεται ανάλογα με τα εισοδηματικά κριτήρια και μπορεί να φτάσει έως και το 95% του επιλέξιμου κόστους ανακαίνισης. Ενδεικτικά, σε περίπτωση επιδότησης 80%-85%, ο δικαιούχος θα πρέπει να καλύψει με ίδια κεφάλαια το υπόλοιπο 15%-20% της συνολικής δαπάνης.

Παράλληλα, σημαντική αλλαγή εισάγεται και στον τρόπο χρηματοδότησης των εργασιών. Τα ποσά της επιδότησης θα κατατίθενται σε ειδικό λογαριασμό και οι πληρωμές προς ηλεκτρολόγους, υδραυλικούς, προμηθευτές υλικών και λοιπούς επαγγελματίες θα πραγματοποιούνται απευθείας από το πρόγραμμα μετά την έκδοση των σχετικών παραστατικών. Με τον τρόπο αυτό επιδιώκεται να περιοριστεί η γραφειοκρατία, να επιταχυνθούν οι πληρωμές και να μην χρειάζεται οι δικαιούχοι να προκαταβάλλουν μεγάλα ποσά μέχρι την καταβολή της επιδότησης.

Όσον αφορά τα εισοδηματικά κριτήρια, για μια τετραμελή οικογένεια το ανώτατο οικογενειακό εισόδημα ανέρχεται στις 45.000 ευρώ. Παράλληλα, έχει γίνει γνωστό ότι σε επόμενη φάση του προγράμματος προβλέπεται να ενταχθούν και κατοικίες που είναι ήδη σε χρήση, διευρύνοντας περαιτέρω το πεδίο εφαρμογής της δράσης.

Τι ισχύει σήμερα – Οι προθεσμίες

Με τα σημερινά δεδομένα, προϋπόθεση για την ένταξη στο πρόγραμμα αποτελεί η κατοχή τουλάχιστον του 50% της πλήρους κυριότητας ή της επικαρπίας του ακινήτου. Πρόκειται για την προϋπόθεση που εξετάζεται να αλλάξει, ώστε να διευρυνθεί ο αριθμός των επιλέξιμων δικαιούχων, εφόσον δοθεί η απαιτούμενη έγκριση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Η διαδικασία ξεκινά με την έκδοση της βεβαίωσης επιλεξιμότητας μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας, όπου οι ενδιαφερόμενοι εισέρχονται με τους προσωπικούς κωδικούς Taxisnet. Τα στοιχεία αντλούνται αυτόματα από τις ηλεκτρονικές βάσεις του Δημοσίου και του ΔΕΔΔΗΕ, χωρίς να απαιτείται η υποβολή των περισσότερων δικαιολογητικών από τον πολίτη. Βασική προϋπόθεση είναι να έχει προηγηθεί η υποβολή της φορολογικής δήλωσης για το φορολογικό έτος 2025.

Η πλατφόρμα για την έκδοση των βεβαιώσεων επιλεξιμότητας θα παραμείνει ανοικτή έως την 31η Ιουλίου, ενώ οι αιτήσεις υπαγωγής στο πρόγραμμα θα ξεκινήσουν την 1η Σεπτεμβρίου. Δικαίωμα υποβολής αίτησης θα έχουν μόνο όσοι έχουν εξασφαλίσει προηγουμένως τη σχετική βεβαίωση.

Αλεξάνδρα Κλειδαρά