Από την πανωλεθρία στον θρίαμβο: Πώς η Φυσική ανατρέπει τις Βάσεις 2026, η ανάλυση Στρατηγάκη

Οι βαθμολογίες των υποψηφίων στη Φυσική για τις Πανελλήνιες με φόντο τις Βάσεις 2026 φέρνει στο προσκήνιο μια σειρά από ανατροπές που αναδεικνύουν τις στρεβλώσεις του εκπαιδευτικού συστήματος και χρήζουν άμεσης μελέτης.

Από τα μονοψήφια ποσοστά στο 30%

Μετά από δύο συνεχόμενες χρονιές χαμηλών επιδόσεων, όπου το ποσοστό των υποψηφίων με βαθμολογία άνω του 18 διαμορφώθηκε στο 7,24% το 2024 και στο 9,39% το 2025, το 2026 καταγράφεται εντυπωσιακή άνοδος στο 30,06%.

Η μεταβολή αυτή δεν είναι απλώς αριθμητική λεπτομέρεια. Μέσα σε έναν μόλις χρόνο, το ποσοστό των αριστούχων τετραπλασιάζεται, δημιουργώντας την εικόνα ενός μαθήματος με έντονες διακυμάνσεις στη δυσκολία ή στην αποτελεσματικότητα της προετοιμασίας. Αντίστοιχο φαινόμενο είχε παρατηρηθεί και στο παρελθόν, το 2015–2016, όταν οι αριστούχοι από 2,40% εκτοξεύθηκαν στο 27,88%, γεγονός που δείχνει ότι οι μεγάλες μεταβολές δεν αποτελούν μεμονωμένη εξαίρεση εξηγεί ο μαθηματικός και εκπαιδευτικός αναλυτής Στράτος Στρατηγάκης.

Όπως τονίζει ο κ. Στρατηγάκης οι Πανελλήνιες λειτουργούν ως μηχανισμός κατάταξης υποψηφίων. Όμως όταν η δυσκολία των θεμάτων παρουσιάζει τόσο έντονες διακυμάνσεις από χρονιά σε χρονιά, το σύστημα αποκτά χαρακτηριστικά ασυνέχειας. Αυτό που προκύπτει είναι ένα «ρωγμώδες» εξεταστικό πλαίσιο, όπου η εκπαιδευτική προετοιμασία δυσκολεύεται να σταθεροποιηθεί. Εκπαιδευτικοί και φροντιστές καλούνται κάθε χρόνο να προσαρμόσουν τη διδασκαλία τους χωρίς σαφή εικόνα για το επίπεδο απαιτήσεων, με αποτέλεσμα η έμφαση να μετατοπίζεται από τη γνώση στην πρόβλεψη του εξεταστικού ύφους.

Πώς η ανισορροπία στη δυσκολία των θεμάτων έχει αντίκτυπο στις Βάσεις 2026

Οι μεγάλες μεταβολές στις επιδόσεις επηρεάζουν αναπόφευκτα και τις Βάσεις Εισαγωγής. Παρά ταύτα, πολλοί υποψήφιοι εξακολουθούν να συγκρίνουν τα μόριά τους με τις βάσεις της προηγούμενης χρονιάς, αγνοώντας ότι αυτές προκύπτουν από διαφορετικές συνθήκες εξέτασης. Η σύγκριση ανόμοιων δεδομένων οδηγεί συχνά σε λανθασμένες εκτιμήσεις και σε απογοητεύσεις, καθώς οι βάσεις δεν αποτελούν σταθερό μέγεθος αλλά αντανάκλαση κάθε εξεταστικής χρονιάς ξεχωριστά. Η αστάθεια στις επιδόσεις φαίνεται να επηρεάζει και τη ζήτηση για τα Τμήματα Φυσικής. Ενδεικτικά, το 2025 από τις 1.030 θέσεις σε όλη τη χώρα καλύφθηκαν μόλις οι 346, με 684 κενές θέσεις. Το φαινόμενο αυτό δείχνει ότι οι έντονες διακυμάνσεις στη «βαθμολογική εικόνα» ενός μαθήματος μπορούν να επηρεάσουν τις εκπαιδευτικές επιλογές των υποψηφίων και, τελικά, τη λειτουργία ολόκληρων πανεπιστημιακών τμημάτων.

Σύμφωνα με τον κ. Στρατηγάκη «οι συνέπειες της ισορροπίας έχουν και συνέχεια. Η πολύ μεγάλη έλλειψη φοιτητών στα Τμήματα Φυσικής αναγκάζει τα Τμήματα να ζητήσουν την ένταξή τους και στο 3ο Πεδίο των Επιστημών Υγείας από το 2027 για να αυξηθεί η δεξαμενή των υποψηφίων, μήπως και γεμίσουν οι θέσεις στα Τμήματα. Αυτό φυσικά θα δημιουργήσει φοιτητές δύο ταχυτήτων, αυτούς που θα ξέρουν Μαθηματικά και αυτούς που δεν θα έχουν διδαχθεί. Τα Μαθηματικά είναι, όμως, το εργαλείο με το οποίο δουλεύει η Φυσική. Οι φοιτητές δύο ταχυτήτων τινάζει στον αέρα το αφήγημα με τη βάση της μετεγγραφής που καθιερώθηκε για να μην υπάρχουν φοιτητές πολλών ταχυτήτων. Με τη βάση της μετεγγραφής επιτυγχάνεται η ομοιογένεια των φοιτητών, που καταργείται στα Τμήματα Φυσικής. Φυσικά καταργείται και η λογική της ΕΒΕ που είναι να μην εισάγονται στα ΑΕΙ φοιτητές που δεν έχουν το υπόβαθρο για να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους.

Αυτή η διαχρονική ασυνέπεια στα θέματα της Φυσικής δημιουργεί σημαντικά προβλήματα, όπως βλέπουμε. Καλό θα ήταν να επιτευχθεί η ισορροπία στα θέματα, ώστε να ξέρουν όλοι πώς να προετοιμαστούν για τις εξετάσεις. Δυστυχώς το πρόβλημα δεν είναι μόνο με τη Φυσική. Και στην οικονομία είχαμε το 2025 απίστευτο αριθμό αριστούχων που μειώθηκαν περισσότερο από το μισό φέτος. Τα θέματα των εξετάσεων σε όλα τα μαθήματα πρέπει να έχουν ως στόχο την ομαλή κατανομή των υποψηφίων στη βαθμολογική κλίμακα. Είναι παράλογο τη μία χρονιά οι αριστούχοι να είναι 9,39% και την αμέσως επόμενη 30,06%.»

Βάσεις 2026: Τα τερτίπια της Φυσικής και η Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής

Παράλληλα όπως τόνισε στο Dnews o κ. Στρατηγάκης «Ο μέσος όρος του 2ου Πεδίου πέρσι ήταν 12,27 και φέτος είναι 13,06 είναι αρκετά μεγάλη αυτή η αύξηση στον μέσο όρο που δείχνει ότι θα ανέβουν πολύ οι Βάσεις γιατί πήγαν οι υποψήφιοι πολύ καλύτερα στη Φυσική, οι 500 αριστούχοι του 2025 έγιναν 2.500 το 2026 το οποίο είναι πάρα πολύ υψηλό σκορ και δημιουργείται σημαντικό ζήτημα. Και για να είμαι απόλυτα ακριβής οι 723 αριστούχοι με βαθμό πάνω από 19 το 2025 έγιναν 2953 το 2026 στο 2ο Πεδίο. Το θέμα προκύπτει καθώς δεν μπορεί την μια χρονιά τα θέματα να είναι δύσκολα και την επόμενη αρκούντως εύκολα, πρέπει να υπάρχει ισορροπία που φέτος ομολογουμένως χάθηκε. Οπότε με τα δεδομένα αυτά στο 2ο Πεδίο περιμένουμε άνοδο.»

Κλείνοντας δεν παρέλειψε να μην αναφερθεί στις προβλέψεις του για την Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής. Όπως αποκάλυψε χτο 2ο πεδίο αναμένεται σημαντική άνοδος των βάσεων, διότι ο μέσος όρος από 12,27 ανέβηκε στο 13,06, εξαιτίας του μεγάλου αριθμού των αριστούχων στη Φυσική. Η άνοδος στις υψηλόβαθμες σχολές (π.χ. πολυτεχνεία) μπορεί να προσεγγίσει τις 700 μονάδες, αλλά δεν θα είναι τόσο μεγάλη στις μεσαίες σχολές καθώς η κατανομή των βαθμολογιών απορροφά μέρος της ανόδου χωρίς να τη μεταφέρει πλήρως σε όλο το εύρος των τμημάτων.