Συνέντευξη στον Λάμπρο Αναγνωστόπουλο
Με αφορμή το νέο του βιβλίο, εξερευνά τα όρια ανάμεσα στο οικείο και το υπαρξιακό
Ο συγγραφέας κινείται με άνεση ανάμεσα στην ποίηση, την πεζογραφία και τη λεπτή παρατήρηση της καθημερινότητας. Μετά την ποιητική συλλογή «Στα ωραία μέσα ερείπια» και το μυθιστόρημα «Βολ πλανέ σε ξερό», επιστρέφει με τη συλλογή διηγημάτων «Η μπανιέρα και άλλες εσωτερικές διαρροές», Εκδόσεις Γραφή, ένα βιβλίο που φωτίζει τις μικρές και μεγάλες ρωγμές της σύγχρονης ζωής. Με χιούμορ, ευαισθησία και μια διακριτική υπαρξιακή ματιά, οι ιστορίες του αναζητούν όσα συμβαίνουν πίσω από τις λέξεις, τις συνήθειες και τις σιωπές των ανθρώπων. Με αφορμή την κυκλοφορία του βιβλίου, συνομιλούμε με τον συγγραφέα για τη λογοτεχνία, την καθημερινότητα και τις εσωτερικές διαρροές που μας διαμορφώνουν.
Αναλυτικά η συνέντευξη:
Πότε καταλάβατε ότι η γραφή δεν ήταν απλά μια ενασχόληση αλλά μια ουσιαστική ανάγκη έκφρασης;
Υποθέτω όταν αντιλήφθηκα πως ο λόγος, πέρα από συναίσθημα, με ενδιαφέρει και ως αισθητική. Τώρα πότε συνέβη αυτό, δεν ξέρω, δεν μπορώ να το προσδιορίσω ούτε χρονικά ούτε συγκυριακά. Φαντάζομαι την πρώτη φορά που μια ιδέα έμεινε παραπάνω απ’ όσο θα ’πρεπε στο κεφάλι μου και γαργαλούσε εκεί μέσα για να εκφραστεί κάπως αλλιώς και κάπως αλλιώς και κάπως αλλιώς.
Στο μεταξύ, αυτή είναι μια χρονοβόρα, μάλλον, διαδικασία, κι έτσι ενδιάμεσα έρχονται κι άλλες ιδέες, με τις ίδιες κι ακόμα περισσότερες αξιώσεις, ώσπου απλά κάποια στιγμή το συνειδητοποιείς ότι είσαι μέσα, ότι ήσουν πάντα μέσα σ’ αυτό το παιχνίδι της έκφρασης. Ακόμα κι όταν δεν έγραφες.
Γιατί επιλέξατε τον τίτλο; Τι συμβολίζουν αυτές οι διαρροές;
Ο τίτλος επελέγη για τον απλούστατο λόγο ότι η Μπανιέρα, το ομώνυμο διήγημα, είναι μια ιστορία που με ταλαιπώρησε ιδιαίτερα και για πολλά χρόνια, από την εποχή της καραντίνας ακόμα. Ήταν δηλαδή, όπως είπα και πιο πάνω, μία από αυτές τις ιδέες που σκαλώνουν μέσα σου κι ανακατεύουν τον τόπο ενώ, ταυτόχρονα, εσύ προσπαθείς να διεκπεραιώσεις την καθημερινότητά σου. Για τον χρόνο και μόνο που περάσαμε μαζί, διασκεδάζοντας ή αναπλάθοντας εφιάλτες, δικαιωματικά της απενεμήθη το περιβραχιόνιο.
Οι διαρροές τώρα έχουν να κάνουν με την αδιάκοπη ροή των πάντων, όλον αυτό τον χρόνο, μετουσιωμένο σε στιγμές, σκέψεις, αναμνήσεις, συναισθήματα, όλο αυτό το κύκλωμα του παρελθόντος που κυλάει κάτω απ’ το σκαρί σου και δεν ξέρεις πότε θα βραχυκυκλώσει και πότε θα βγει στην επιφάνεια, τί θα βγει στην επιφάνεια, γιατί και από πού… Πράγμα, πάντως, που σε μια φυσιολογική ανθρώπινη ζωή, συμβαίνει συχνά.
Ποιες είναι κατά τη γνώμη σας οι μεγαλύτερες εσωτερικές διαρροές της εποχής μας;
Οι διαρροές στις οποίες αναφέρομαι δεν θα έλεγα ότι έχουν να κάνουν και τόσο με την εποχή. Συμπλέκονται βέβαια, εκ των πραγμάτων, μαζί της και περιέχουν στοιχεία της, αλλά είναι, κατά βάση, υποθέσεις βιολογικές και ψυχολογικές, μικροπροσωπικές θα έλεγα, παρά κοινωνικές ή πολιτικές.
Οι ήρωές σας είναι καθημερινοί άνθρωποι που βρίσκονται αντιμέτωποι με μικρές υπαρξιακές ρωγμές. Τι σας ελκύει σε αυτούς τους χαρακτήρες;
Ναι, αν με το «καθημερινοί άνθρωποι» εννοούμε τους ανθρώπους που δεν κατέχουν κάποια συναρπαστική ιδιότητα, και, φυσικά, δεν κατέχονται από την ιδιότητά τους αυτή, οι ήρωές μου είναι καθημερινοί άνθρωποι∙ δεν είναι πλαστικοί χειρουργοί, εγκληματολόγοι, αστροναύτες ή επαγγελματίες τουρίστες, στη ζωή τους δεν συμβαίνουν συνταρακτικά πράγματα και ο χρόνος τους κυλάει, μάλλον, σαν μια τηλεόραση ξεχασμένη στο μέσα δωμάτιο, η οποία παίζει, μάλιστα, στο mute. Ε, λοιπόν, μέσα σ’ αυτή την λησμονημένη οθόνη που παίζει αθόρυβα, ενόσω το υπόλοιπο σπίτι συνεχίζει την πολυάσχολη ζωή του, μπορεί και να συμβαίνουν πράγματα συνταρακτικά.
Θα έλεγα, λοιπόν, πως ταυτίζομαι μ’ αυτούς τους ανθρώπους, πως είμαι κι εγώ μια ξεχασμένη τηλεόραση και πως αν κάτι μένει, εν τέλει, από τις ιστορίες μας, είναι μια φράση του Ηλία Πετρόπουλου, ότι η επίσημη ιστορία γράφεται τόσο στα πεδία των μαχών και στα ημερήσια δελτία του χρηματιστηρίου, όσο και στις μικρές αγγελίες της εφημερίδας των συνοικεσίων.
Υπάρχουν συγγραφείς, Έλληνες ή ξένοι, που θεωρείτε καθοριστικές επιρροές;
Επιρροές ασφαλώς και υπάρχουν. Τώρα το καθοριστικές δυσκολεύομαι να το ορίσω. Γενικώς, οτιδήποτε και οποιοσδήποτε καταφέρνει κατά καιρούς να με εμπνεύσει ή να μου ξεκλειδώσει ένα δρόμο, ένα στιλ αφήγησης, οποιοσδήποτε μου υπενθυμίζει ότι αυτό που λέμε λογοτεχνία αξίζει να υπάρχει και αξίζει να διαβάζεται, ότι μου ανοίγει πραγματικά την όρεξη να γράψω, θα έλεγα πως υπάγεται στη σφαίρα των επιρροών. Δεν θα ’χε νόημα, επομένως, να μιλήσω για ονόματα διότι πρόχειρα θα μου έρχονταν μερικές δεκάδες.
Πόσο επηρεάζει τη γραφή σας η ζωή εκτός λογοτεχνίας και η εργασία στον ιδιωτικό τομέα;
Δεν ξέρω πόσο επηρεάζει την γραφή αυτή καθαυτή, την επηρεάζει πάντως σίγουρα σε επίπεδο καμβά αλλά και σε επίπεδο ηρώων (οι «καθημερινοί άνθρωποι» που λέγαμε πιο πάνω).
Κατά κύριο λόγο, πάντως, αυτό που νιώθω να μου αφαιρεί η καθημερινότητα ενός ενήλικα με υποχρεώσεις, σε σχέση με τα πνευματικά, είναι ο ποιοτικός χαμένος χρόνος. Η εργασία –και η δη η πολύωρη εργασία στον ιδιωτικό τομέα− απλά με καθυστερεί κι αυτό είναι όλο. Έτσι πάει. Θα λέω πως ήμουν ένας συγγραφέας αργής ωρίμανσης.
Ο Ρόζα Τίποτα γεννήθηκε το 1980 στην Αθήνα, μεγάλωσε στην Ελευθερούπολη Καβάλας και ζει στην Θεσσαλονίκη.
Σπούδασε Ελληνικό Πολιτισμό στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο και εργάζεται ως υπάλληλος στον ιδιωτικό τομέα. Έχει εκδώσει την ποιητική συλλογή «Στα ωραία μέσα ερείπια» (εκδόσεις Ενδυμίων, Αθήνα 2012) και το μυθιστόρημα «Βολ πλανέ σε ξερό» (εκδόσεις Τυφλόμυγα, Αθήνα 2020).
Ακολουθήστε το 
στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
