Γράφει ο Ηλίας Σκυλλάκος
Πρέπει να παραδεχτώ ότι μου προκαλεί ιδιαίτερο θαυμασμό η επιμονή με την οποία η αμερικανική εξωτερική πολιτική επιστρέφει διαρκώς στην Κούβα. Υπάρχει σε αυτό κάτι σχεδόν αισθητικό. Σαν παλιό θεατρικό έργο που ανεβαίνει ξανά και ξανά, γενιά τη γενιά, με νέους ηθοποιούς και διαφορετικά σκηνικά, αλλά με ακριβώς το ίδιο κείμενο.
Η τελευταία παράσταση ξεκίνησε τις τελευταίες ημέρες και συνδυάζει δύο γεγονότα. Από τη μία πλευρά, το αμερικανικό Υπουργείο Δικαιοσύνης επανέφερε δίωξη εναντίον του ιστορικού ηγέτη της Κούβας Ραούλ Κάστρο και αμερικανικά μέσα ενημέρωσης επανέφεραν σενάρια που θυμίζουν την υπόθεση Μαδούρο — ακόμη και με αναφορές για απαγωγή του Κουβανού ηγέτη για ένα επεισόδιο τριάντα ετών πίσω.
Οι κατηγορίες αφορούν το περιστατικό του 1996, όταν κουβανικά MiG κατέρριψαν δύο αμερικανικά αεροσκάφη που πετούσαν παράνομα πάνω από τον εναέριο χώρο της Κούβας. Δεν πρέπει να μας διαφεύγει πως η Κούβα είχε στείλει επίσημα διαβήματα προς το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, ενώ είχε ενημερώσει αρκετές φορές τις ΗΠΑ και τον Διεθνή Οργανισμό Πολιτικής Αεροπορίας (ICAO) ότι τα αμερικανικά αεροσκάφη πετούσαν παράνομα πάνω από τον εναέριο χώρο της και έριχναν χιλιάδες αντικυβερνητικά φυλλάδια στο κέντρο της Αβάνας.
Το δεύτερο αφορά ένα άλλο δημοσίευμα του Axios, το οποίο υποστηρίζει ότι η Κούβα έχει αποκτήσει περισσότερα από 300 στρατιωτικά drones από τη Ρωσία και το Ιράν από το 2023 και ότι Κουβανοί στρατιωτικοί συζητούν πιθανά σενάρια επίθεσης εναντίον της αμερικανικής βάσης στο Γκουαντάναμο, αμερικανικών πολεμικών πλοίων αλλά ακόμη και του Key West στη Φλόριντα.
Και το Reuters, αξιέπαινα ειλικρινές για μία φορά, σημείωσε ότι οι συγκεκριμένες πληροφορίες «θα μπορούσαν να αποτελέσουν πρόσχημα για στρατιωτική δράση».
Βέβαια, όσα σχεδιάζονται στο Πεντάγωνο και διαρρέονται στα ΜΜΕ σήμερα δεν είναι καινούργια, ειδικά όταν μιλάμε για κατασκευασμένα γεγονότα. Δεν μπορεί να μη θυμηθούμε κάτι που υπάρχει σε αποχαρακτηρισμένα αρχεία των μυστικών υπηρεσιών. Το 1962, στρατηγοί του αμερικανικού Πενταγώνου συνέταξαν το σχέδιο Operation Northwoods, δηλαδή ένα σχέδιο προβοκάτσιας εναντίον της Κούβας. Προέβλεπε κατασκευασμένες επιθέσεις εναντίον αμερικανικών στόχων, όπως ανατινάξεις πλοίων, αεροπειρατείες, ακόμη και θανάτους Αμερικανών πολιτών, που θα αποδίδονταν ψευδώς στην Κούβα, ώστε να δημιουργηθεί πρόσχημα για στρατιωτική εισβολή.
Τι ανέφερε το σχέδιο του 1962; «Θα μπορούσαμε να αναπτύξουμε μια κομμουνιστική κουβανική εκστρατεία τρομοκρατίας στην περιοχή του Μαϊάμι, σε άλλες πόλεις της Φλόριντα και ακόμη και στην Ουάσιγκτον», αναφέρεται χαρακτηριστικά στα αποχαρακτηρισμένα έγγραφα. Σε άλλο σημείο σημειώνεται ότι «θα μπορούσαμε να ανατινάξουμε ένα αμερικανικό πλοίο στον Κόλπο του Γκουαντάναμο και να κατηγορήσουμε την Κούβα», ενώ προβλεπόταν ακόμη και «η έκρηξη πλαστικών βομβών σε προσεκτικά επιλεγμένα σημεία», «η σύλληψη Κουβανών πρακτόρων» και η δημιουργία περιστατικού που «θα αποδείκνυε πειστικά ότι ένα κουβανικό αεροσκάφος επιτέθηκε και κατέρριψε ένα πολιτικό αεροσκάφος». Σε ένα από τα πιο αποκαλυπτικά αποσπάσματα, οι συντάκτες του σχεδίου εξηγούσαν ότι στόχος ήταν «να τοποθετηθούν οι Ηνωμένες Πολιτείες στη φαινομενική θέση ότι υφίστανται δικαιολογημένες επιθέσεις από μια απερίσκεπτη και ανεύθυνη κυβέρνηση της Κούβας και να διαμορφωθεί διεθνώς η εικόνα μιας κουβανικής απειλής για την ειρήνη στο Δυτικό Ημισφαίριο».
Ο Κένεντι βέβαια απέρριψε το σχέδιο. Εκείνο που σπανίως αναφέρεται, ή μάλλον εκείνο που επιλέγουμε να μην ακούμε, είναι πως το σχέδιο αυτό δεν αποτελούσε την παρέκκλιση κάποιου μεμονωμένου παράφρονα. Ήταν επίσημη θεσμική πρόταση. Γράφτηκε, καταγράφηκε, υπογράφηκε και υποβλήθηκε μέσα στους κανονικούς μηχανισμούς του αμερικανικού κράτους. Αυτό είναι το πραγματικό αρχείο της κουλτούρας των ΗΠΑ.
Ας επιστρέψουμε στα σημερινά γεγονότα και σε ένα ακόμη δημοσίευμα, το οποίο περιγράφει την κουβανική κυβέρνηση να καλεί τους πολίτες να «προστατευτούν, να αντισταθούν, να επιβιώσουν και να νικήσουν» σε περίπτωση επίθεσης από τις ΗΠΑ. Ακόμη και αυτό παρουσιάστηκε με τρόπο που υπονοεί επιθετικότητα από την ίδια την Κούβα.
Σκεφτείτε τι ακριβώς περιγράφεται. Μια χώρα που βρίσκεται υπό οικονομικό αποκλεισμό εδώ και εξήντα χρόνια, που φιλοξενεί ξένη στρατιωτική βάση στο έδαφός της εδώ και περισσότερο από έναν αιώνα, που περικυκλώνεται από κατασκοπευτικά αεροσκάφη και της οποίας η κυβέρνηση στοχοποιείται ανοιχτά από την Ουάσιγκτον, προετοιμάζει τον πληθυσμό της για το ενδεχόμενο επέμβασης. Και αυτό παρουσιάζεται ως ένδειξη επιθετικής νοοτροπίας.
Πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι αυτό απαιτεί ιδιαίτερο ταλέντο. Να μετατρέπεις την άμυνα σε επίθεση, το θύμα σε θύτη και τον αποκλεισμό σε «κρίση ασφαλείας».
Υπάρχει βέβαια μια βαθιά ριζωμένη συνήθεια στη δημοσιογραφία: να παρουσιάζει τα γεγονότα αποκομμένα από το ιστορικό τους χρονολόγιο. Είναι βολικό. Έτσι, κάθε νέα «αποκάλυψη» εμφανίζεται σαν πρώτο κεφάλαιο, αντί για αυτό που πραγματικά είναι, δηλαδή ακόμη ένα επεισόδιο σε μια ιστορία που γράφεται εδώ και δεκαετίες.
Από τον Φεβρουάριο του 2026, αμερικανικά κατασκοπευτικά αεροσκάφη πραγματοποιούν όλο και συχνότερες πτήσεις γύρω από την Κούβα. Ο Μάρκο Ρούμπιο ανακοίνωσε νέες κυρώσεις, τις οποίες αμερικανικά μέσα ενημέρωσης χαρακτήρισαν ανοιχτά ως πολιτική «αλλαγής καθεστώτος».
Το εντυπωσιακό πάντως δεν είναι ότι αυτή η πολιτική επιμένει εδώ και δεκαετίες. Οι αυτοκρατορίες σπάνια εγκαταλείπουν τις εμμονές τους. Τις κουβαλούν σαν οικογενειακά κειμήλια από εποχή σε εποχή.
Το πραγματικά εντυπωσιακό είναι ο τρόπος με τον οποίο κάθε φορά η Κούβα μπαίνει στο στόχαστρο και παρουσιάζεται σαν κάτι καινούργιο, σαν να σβήνεται επιμελώς η μνήμη πριν ανέβει ξανά η ίδια παράσταση.
*Ο Ηλίας Σκυλλάκος είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας. Το σχέδιο Operation Northwoods και άλλα σχετικά αποχαρακτηρισμένα έγγραφα για την Κούβα εξετάζονται αναλυτικά στο βιβλίο του «Η Σκιά του Πενταγώνου στη Λατινική Αμερική – Από τον Ψυχρό Πόλεμο στον Τραμπ», που κυκλοφορεί στα βιβλιοπωλεία από τις εκδόσεις «Τόπος».
Ακολουθήστε το 
στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
