Υποστελέχωση και υποχρηματοδότηση στον Εθνικό Οργανισμό Διερεύνησης Αεροπορικών και Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων και Ασφάλειας Μεταφορών (ΕΟΔΑΣΑΑΜ) αποκαλύπτει το in, με αποτέλεσμα να σημειώνονται μεγάλες καθυστερήσεις στην έκδοση πορισμάτων για σιδηροδρομικά και αεροπορικά ατυχήματα και δυστυχήματα στην ελληνική επικράτεια.
Ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ είναι ο αρμόδιος φορέας διερεύνησης αεροπορικών και σιδηροδρομικών ατυχημάτων στην Ελλάδα και εποπτεύεται από τον υπουργό Υποδομών και Μεταφορών. Το όνομα του Οργανισμού κυριάρχησε στη δημόσια συζήτηση μετά τη δημοσιοποίηση του πορίσματος για το πολύνεκρο σιδηροδρομικό δυστύχημα στα Τέμπη. Σύμφωνα με το ΦΕΚ συγκρότησής του, ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ υπόκειται σε κοινοβουλευτικό έλεγχο και υποβάλλει ετήσια έκθεση πεπραγμένων στον υπουργό Υποδομών και Μεταφορών, ο οποίος οφείλει να τη διαβιβάζει άμεσα στη Βουλή.
Η συγκρότηση του Οργανισμού πραγματοποιήθηκε τον Ιανουάριο του 2023, λίγο πριν από το δυστύχημα στα Τέμπη, μέσω της συγχώνευσης της Επιτροπής Διερεύνησης Ατυχημάτων και Ασφάλειας Πτήσεων (ΕΔΑΑΠ) και της Επιτροπής Διερεύνησης Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων και Συμβάντων (ΕΔΙΣΑΣ).
Βασική υποχρέωση του ΕΟΔΑΣΑΑΜ είναι η διερεύνηση ατυχημάτων και δυστυχημάτων και η έκδοση πορισμάτων, τα οποία, μεταξύ άλλων, αποστέλλονται και στις εισαγγελικές αρχές όταν υπάρχουν ενδείξεις τέλεσης ποινικού αδικήματος ή σχετική εισαγγελική παραγγελία.
Σύμφωνα με τον ευρωπαϊκό κανονισμό που εφαρμόζεται και στην Ελλάδα, τα πορίσματα πρέπει να δημοσιοποιούνται «το ταχύτερο δυνατό» και πάντως εντός δώδεκα μηνών. Αν αυτό δεν καταστεί δυνατό, ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ υποχρεούται να εκδίδει προσωρινή δήλωση (ενδιάμεσο πόρισμα) σε κάθε επέτειο του ατυχήματος ή σοβαρού συμβάντος, με αναφορά στην πρόοδο της διερεύνησης και στα ζητήματα ασφαλείας που έχουν προκύψει.
Οκτώ νεκροί σε δυστύχημα με 10,5 τόνους στρατιωτικό υλικό και το πόρισμα… αγνοείται
Ωστόσο, σε πολλές περιπτώσεις καταγράφονται σημαντικές καθυστερήσεις στην έκδοση πορισμάτων, γεγονός που δυσχεραίνει την ουσιαστική διερεύνηση των περιστατικών και την πρόληψη των ατυχημάτων και των συμβάντων. Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα καθυστέρησης αποτελεί το αεροπορικό δυστύχημα του ουκρανικού Antonov στην περιοχή μεταξύ Αντιφιλίππων και Παλαιοχωρίου Καβάλας.
Το αεροσκάφος, που μετέφερε οκτώ Ουκρανούς (τα ονόματά τους είναι στη διάθεση του in) και φορτίο 11,5 τόνων στρατιωτικού υλικού, συνετρίβη στις 16 Ιουλίου 2022. Σχεδόν τέσσερα χρόνια μετά, δεν έχει εκδοθεί ούτε τελικό ούτε ενδιάμεσο πόρισμα, παρότι, σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες του in, οι γερμανικές αρχές διερεύνησης αεροπορικών δυστυχημάτων (BFU) είχαν διαβιβάσει εδώ και τουλάχιστον δύο χρόνια την ανάγνωση των καταγραφέων πτήσης, ενώ υπήρξε και συνεργασία των ελληνικών αρχών με τις αντίστοιχες ουκρανικές.
Απαντώντας σε ερώτημα του in για τη μεγάλη καθυστέρηση, ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ, μέσω της αναπληρώτριας προέδρου και προέδρου του σιδηροδρομικού τομέα, Σοφίας Σωτηροπούλου, την απέδωσε στη σύνθετη φύση της έρευνας και στη μετάβαση από την ΕΔΑΑΠ στον ΕΟΔΑΣΑΑΜ. Σημειώνεται ότι η κ. Σωτηροπούλου ασκούσε χρέη προέδρου λόγω της αντικειμενικής αδυναμίας του προέδρου Γεωργίου Δριτσάκου, που απεβίωσε την Τετάρτη, 27 Μαΐου.
«Η διερεύνηση του αεροπορικού δυστυχήματος του ουκρανικού αεροσκάφους Antonov της 16ης Ιουλίου 2022 στην περιοχή μεταξύ Αντιφιλίππων και Παλαιοχωρίου του νόμου Καβάλας, συνιστά μια ιδιαίτερα σύνθετη διαδικασία, η ολοκλήρωση της οποίας απαιτεί απόλυτη επιστημονική ακρίβεια για τη διακρίβωση των αιτίων που το προκάλεσαν, και όχι η απόδοση υπαιτιότητας ή ευθύνης με στόχο την πρόληψη ανάλογων συμβάντων στο μέλλον», επισήμανε αρχικά η κ. Σωτηροπούλου και πρόσθεσε:
«Η καθυστέρηση στην έκδοση ενδιάμεσου και τελικού πορίσματος για το αεροπορικό δυστύχημα του ουκρανικού αεροσκάφους Antonov στην Καβάλα (Ιούλιος 2022) οφείλεται κυρίως στη σύνθετη φύση της διερεύνησης, στις εκτεταμένες τεχνικές διαδικασίες που απαιτούνται για την πλήρη διακρίβωση των αιτίων, καθώς και στις θεσμικές και οργανωτικές μεταβολές που ακολούθησαν τη μετάβαση από την ΕΔΑΑΠ στον νεοσύστατο ΕΟΔΑΣΑΑΜ. Επισημαίνεται ότι κατά το πρώτο διάστημα μετά το δυστύχημα προτεραιότητα δόθηκε στην απομάκρυνση των συντριμμιών, ενώ στη συνέχεια η συγκρότηση και λειτουργική οργάνωση του νέου φορέα συνοδεύτηκε από σημαντικές διοικητικές, οικονομικές και στελεχιακές δυσχέρειες. Παράλληλα, κατά το 2025, το διαθέσιμο προσωπικό διατέθηκε προσωρινά για την προετοιμασία της επιθεώρησης USOAP Audit του ICAO, γεγονός που επηρέασε περαιτέρω την εξέλιξη της διερεύνησης. Από τις αρχές του 2026, οι εργασίες συνεχίζονται με εντατικούς ρυθμούς, με στόχο την ολοκλήρωση ενός τεχνικά τεκμηριωμένου πορίσματος σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα ασφάλειας πτήσεων».
Σημειώνεται ότι, πέραν των σοβαρών καθυστερήσεων, σε τουλάχιστον μία υπόθεση δυστυχήματος με δύο θύματα στην ελληνική επικράτεια -αυτή του ελικοπτέρου Mi-8 στη Σάμο- ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ φέρεται να αρνήθηκε να προχωρήσει στη διερεύνηση και την έκδοση πορίσματος. Το δυστύχημα είχε λάβει χώρα στις 13 Ιουλίου 2022.
Πάνω από 50% κενές θέσεις διερευνητών
Ερωτηθείσα για το έλλειμμα προσωπικού και πόρων στον ΕΟΔΑΣΑΑΜ, η κ. Σωτηροπούλου γνωστοποίησε ότι, ενώ το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο προβλέπει δεκαπέντε διερευνητές αεροπορικών ατυχημάτων, σήμερα υπηρετούν μόλις επτά ενεργοί διερευνητές – ποσοστό που αντιστοιχεί σε πάνω από 50% κενές θέσεις.
Το στοιχείο αυτό εγείρει ερωτήματα για τη χρηματοδότηση ενός οργανισμού που αποδείχθηκε κρίσιμος, ιδιαίτερα μετά το σιδηροδρομικό δυστύχημα των Τεμπών. Η αναπληρώτρια πρόεδρος παραδέχθηκε «ότι υφίσταται αντικειμενικό έλλειμμα ανθρώπινου δυναμικού και οικονομικών πόρων».
Σύμφωνα με την ίδια, όμως, «βρίσκονται σε εξέλιξη ενέργειες για την πλήρη ενεργοποίηση του ειδικού λογαριασμού και την ενίσχυση της στελέχωσης και τεχνογνωσίας του, προκειμένου να διασφαλιστεί η αποτελεσματική και έγκαιρη διερεύνηση αεροπορικών και σιδηροδρομικών συμβάντων».
Όπως είπε η κ. Σωτηροπούλου, «ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ ως ένας νεοσύστατος και κομβικός οργανισμός για την ασφάλεια των μεταφορών, βρίσκεται σε μια συνεχή διαδικασία θεσμικής και επιχειρησιακής θωράκισης. Στο πλαίσιο αυτό, ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ αναγνωρίζει ότι υφίσταται αντικειμενικό έλλειμμα ανθρώπινου δυναμικού και οικονομικών πόρων. Παρότι το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο προβλέπει 36 οργανικές θέσεις προσωπικού, εκ των οποίων 15 για διερευνητές αεροπορικών ατυχημάτων, σήμερα υπηρετούν μόλις επτά ενεργοί διερευνητές. Ο Οργανισμός επισημαίνει ότι βρίσκονται σε εξέλιξη ενέργειες για την πλήρη ενεργοποίηση του ειδικού λογαριασμού και την ενίσχυση της στελέχωσης και τεχνογνωσίας του, προκειμένου να διασφαλιστεί η αποτελεσματική και έγκαιρη διερεύνηση αεροπορικών και σιδηροδρομικών συμβάντων. Παρά τις δεδομένες και καταγεγραμμένες αυτές προκλήσεις σε προσωπικό και οικονομικούς πόρους, ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ και οι εξειδικευμένοι διερευνητές του καταβάλλουν καθημερινά κάθε δυνατή προσπάθεια, λειτουργώντας με υψηλό αίσθημα ευθύνης προκειμένου να επιτελέσουν το έργο με γνώμονα την ασφάλεια των αεροπορικών και σιδηροδρομικών μεταφορών».
Εκκρεμεί η ενεργοποίηση του χρηματοδοτικού πλαισίου
Η κ. Σωτηροπούλου υπογράμμισε ακόμη στο in ότι εκκρεμεί ακόμη η πλήρης ενεργοποίηση του θεσμοθετημένου χρηματοδοτικού πλαισίου, καθώς και η έκδοση των απαιτούμενων KYA για τη διάθεση πόρων και αποζημιώσεων μέσω του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια της Αεροναυτιλίας (Eurocontrol).
«Ως προς τις γενικότερες καθυστερήσεις στην έκδοση πορισμάτων άλλων ατυχημάτων, ο Οργανισμός αποδίδει τις αποκλίσεις από τα προβλεπόμενα ευρωπαϊκά χρονικά όρια κυρίως σε προβλήματα υποστελέχωσης και περιορισμένων πόρων κατά τη φάση συγκρότησής του. Ειδικότερα, αναφέρεται ότι ο περιορισμένος αριθμός ενεργών διερευνητών σε συνδυασμό με τον αυξημένο όγκο σύνθετων υποθέσεων επιβαρύνει σημαντικά τους χρόνους ολοκλήρωσης των εκθέσεων. Παράλληλα, εκκρεμεί η πλήρης ενεργοποίηση του θεσμοθετημένου χρηματοδοτικού πλαισίου και η έκδοση των απαιτούμενων Κοινών Υπουργικών Αποφάσεων για τη διάθεση πόρων και αποζημιώσεων μέσω Eurocontrol», τόνισε η αναπληρώτρια πρόεδρος.
Ακολουθήστε το 
στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
