Ο συγγραφέας Νίκος Μαράκης

Του Δημήτρη Γ. Κουμπιά

Στις 14 Μαρτίου 2026, στο Πώς δεν έγινα αστυνομικός συντάκτης κατέληγα: Σε επόμενη ανάρτηση, «Ο συγγραφέας Νίκος Μαράκης». Με πρόλαβε ωστόσο ο Τάσος Θεοφίλου στη “Lifo”, γράφοντας για την «περιπετειώδη προσπάθεια του δημοσιογράφου να μπει στον κόσμο των κοκαϊνομανών, να ζήσει για ένα βράδυ από κοντά την κατάστασή τους και να την περιγράψει».
Τηρώντας την υπόσχεση, συμπληρώνω: Τον Μαράκη τον γνώρισα το 1965, αλλά αρκετά χρόνια νωρίτερα διάβαζα στο περιοδικό “Ταχυδρόμος” του ΔΟΛ τις αστυνομικές ιστορίες του. Και ένιωσα δέος όταν τον συνάντησα, ως «αναπληρωτής» αστυνομικός συντάκτης.

Ο Νίκος Μαράκης (1904-1972),  κατά πολλούς ο δεύτερος πιο σημαντικός Έλληνας αστυνομικός συγγραφέας μετά τον Γιάννη Μαρή, γεννήθηκε στον Πειραιά και ήθελε να γίνει  καπετάνιος, αλλά κάνοντας το χατίρι της μητέρας του, σπούδασε στη Φιλολογική Σχολή του Πανεπιστήμιου Αθηνών· για να εργαστεί τελικά ως αστυνομικός συντάκτης  στο “Βήμα” και στα “Νέα”.  Δεν απόκτησε τη φήμη του Μαρή,  ίσως γιατί ήταν πρώτα δημοσιογράφος και μετά συγγραφέας· ή γιατί κανένα από τα εκατό και πλέον μυθιστορήματά του δεν έγινε ταινία.

Η άνεσή του στο γράψιμο και η ροπή προς την περιπέτεια βρήκαν έκφραση κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου στο θρυλικό περιοδικό «Μάσκα», όπου έγραφε με ψευδώνυμο. Δημιούργησε τον χαρακτήρα της Αγγέλας Μαρκάτου, της Φροϊλάιν Γκοστ ή «Δεσποινίδος Φάντασμα» – σαν  τον Γιώργο Θαλάσση, το «Παιδί Φάντασμα» του Στέλιου Ανεμοδουρά – , που «δρούσε ενάντια στους κατακτητές με σαμποτάζ για λογαριασμό του Ελληνικού Στρατηγείου της Μέσης Ανατολής».
Στη δεκαετία του ’50 έγραψε το πρώτο του αστυνομικό μυθιστόρημα, τον  «Πράσινο πιγκουίνο», με πρωταγωνιστή τον σκληρό της Γενικής Ασφάλειας Τζιμ Κάρβας, που «πυροβολεί πάντοτε πρώτος»· σε  αντίθεση με τον πιο συντηρητικό αστυνόμο Μπέκα του Γιάννη Μαρή. Σε πολλά περιοδικά δημοσιεύονταν μυθιστορήματα του Μαράκη σε συνέχειες, αλλά και αυτοτελή  διηγήματα.

Πριν γίνει γνωστός με τον Κάρβα, ο Ν. Μαράκης εκδίδει το 1932 το σύντομο μυθιστόρημα «Οι άνθρωποι της κοκαΐνης. Απ’ τα χειρόγραφα ενός Ρώσου εμιγκρέ». Στο επίμετρο των Βασίλη Δανέλλη και Γιάννη Ράγκου διαβάζουμε ότι πρόκειται για ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον αλλά ολότελα ξεχασμένο μέχρι σήμερα λογοτεχνικό κείμενό του, που αξίζει να διαβαστεί και ως ένας σημαντικός “κρίκος” στην εξέλιξη της ελληνικής αστυνομικής λογοτεχνίας και τη σχέση της με το απόκρυφο μυθιστόρημα. Απόκρυφα ονομάζουμε εκείνα τα μυθιστορήματα από τα μέσα του 19ου αιώνα όπου οι συγγραφείς εισδύουν στον κόσμο του περιθωρίου (Κονδυλάκης, Ζολά, Ντίκενς κ.ά.) και τον φωτίζουν άπλετα, χωρίς όμως να υπάρχει κοινωνική πλοκή, έρευνα, κάθαρσις δικαιοσύνης. «Οι άνθρωποι της κοκαΐνης» βρίσκονται στο μεταίχμιο απόκρυφου και αστυνομικού μυθιστορήματος, η γέφυρα που συνδέει τα δύο είδη.
Το στόρι έχει ως πρωταγωνιστή έναν έκπτωτο Ρώσο πρίγκιπα, τον Στέργιο Μικάλεφ, που δραπετεύει στη Δυτική Ευρώπη ύστερα από τη Ρωσική Επανάσταση. Δουλεύει ως σοφέρ, ως χορευτής, ακόμη και ως πλαστογράφος, ώσπου τελικά έρχεται στη μεσοπολεμική Ελλάδα. Μπλέκεται στον υπόκοσμο του Πειραιά, γίνεται μαστροπός, διακινητής ναρκωτικών, επισκέπτεται συχνά τη φυλακή. Καθοριστική θα είναι η ερωτική του σχέση με τη γοητευτική αστή Ζελίκα Βρανά, γυναίκα μοιραία, με ύποπτο παρελθόν, που ταλαιπωρεί αφάνταστα τον πρίγκιπα, ο οποίος και γίνεται υποχείριό της με απρόβλεπτες συνέπειες. Εκείνο που κάνει εντύπωση είναι η ωμή περιγραφή σεξουαλικών σκηνών, πράγμα αρκούντος τολμηρό για την εποχή του ’30.

Το πώς γινόταν ένα επικίνδυνο ερευνητικό ρεπορτάζ πριν από εκατό χρόνια, τη δεκαετία του ’20, το διαβάζουμε  στο κείμενο του Τ. Θεοφίλου: Γινόταν με εκείνον τον τρόπο που πρώτα ζεις ένα γεγονός σε εξέλιξη, χώνεσαι βαθιά μέσα στην κατάσταση, καταγράφεις, και μετά εξιστορείς ό,τι έζησες, έμαθες, άκουσες. Τον Αύγουστο του 1927, ο δημοσιογράφος Νίκος Μαράκης, που πρώτα ζούσε και μετά έγραφε, κατόρθωσε, παρέα με τον σκιτσογράφο Κλεόβουλο Κλώνη, να περάσει μια νύχτα σε ένα κοκαϊνοποτείο της Δραπετσώνας. Το δημοσιογραφικό εγχείρημα έγινε όταν ο  Μαράκης ήταν μόλις 23 ετών και ο Κλώνης 27.

Μπορείτε να διαβάσετε εδώ το κείμενο,  στο lifo.gr