Στρατής Πανούριος: «Μέσα μας συνυπάρχουν και ο κυνηγός και το θήραμα»

Ο σημερινός θεατής μπορεί να αναγνωρίσει μέσα σε αυτή την ιστορία τη δική του εσωτερική μάχη. Την ανάγκη να ξεπεράσει τα όριά του, να συμφιλιωθεί με τις απώλειες, αλλά και να βρει ουσία μέσα σε έναν κόσμο που συχνά απομακρύνει τον άνθρωπο από τη φύση, από τη σιωπή και τελικά από τον ίδιο του τον εαυτό.

Συνέντευξη στον Λάμπρο Αναγνωστόπουλο

Με αφορμή την παράσταση «Το βάρος της πεταλούδας» του Θεσσαλικού Θεάτρου, βασισμένη στο εμβληματικό έργο του Erri De Luca, ο ηθοποιός Στρατής Πανούριος μιλά στο larissanet.gr για τη βαθιά υπαρξιακή διάσταση του έργου, τη σιωπηλή σύγκρουση ανάμεσα στον άνθρωπο και τη φύση, αλλά και τη μοναχικότητα ως συνειδητή στάση ζωής.

Μέσα από τον ρόλο του Κυνηγού, «φωτίζει» τις εσωτερικές διαδρομές ενός ανθρώπου που βρίσκεται αντιμέτωπος με τον χρόνο, τη φθορά και τα προσωπικά του όρια, ενώ παράλληλα αναφέρεται στη διαχρονική δύναμη του θεάτρου και της λογοτεχνίας να λειτουργούν ως εργαλεία αυτογνωσίας.

Στη συζήτησή μας μιλά ακόμη για τη σύγχρονη σημασία του έργου, για τη λεπτή ισορροπία ανάμεσα στη ζωή και τον θάνατο που συμβολίζει η πεταλούδα, αλλά και για το πρόσφατο βιβλίο του «Οι 3 Coaches: Αισχύλος, Σοφοκλής, Ευριπίδης», όπου επιχειρεί να συνδέσει τη σοφία της αρχαίας τραγωδίας με τα υπαρξιακά ερωτήματα του σύγχρονου ανθρώπου.

Αναλυτικά η συνέντευξη:

Στην παράσταση «Το βάρος της πεταλούδας», ποιος είναι ο δικός σας ρόλος και ποια ήταν η πρώτη σας αντίδραση όταν ήρθατε σε επαφή με το έργο του Erri De Luca;

Ο δικός μου ρόλος στην παράσταση είναι ο Κυνηγός, ένας άνθρωπος που βρίσκεται μπροστά στην τελευταία μεγάλη πρόκληση της ζωής του. Κυνηγάει τον Βασιλιά των Αγριόγιδων, ένα πλάσμα σχεδόν μυθικό, που για εκείνον δεν είναι απλώς ένα τρόπαιο, αλλά κάτι πολύ βαθύτερο. Είναι η ανάγκη να αναμετρηθεί με τον χρόνο, με τη φθορά, με τα όριά του και τελικά με τον ίδιο του τον εαυτό. Αυτό που με συγκλόνισε από την πρώτη στιγμή όταν ήρθα σε επαφή με το έργο του Erri De Luca ήταν ότι δεν πρόκειται απλώς για μια ιστορία κυνηγιού. Είναι μια ποιητική και υπαρξιακή σύγκρουση ανάμεσα σε δύο πλάσματα που κουβαλούν την ίδια αξιοπρέπεια, την ίδια μοναχικότητα και την ίδια δύναμη επιβίωσης. Ο κυνηγός και ο Βασιλιάς των Αγριόγιδων μοιάζουν σχεδόν σαν καθρέφτες ο ένας του άλλου. Ο De Luca γράφει με έναν τρόπο λιτό αλλά βαθιά ανθρώπινο, κάθε λέξη του μοιάζει να έχει βάρος και σιωπή μαζί. Διαβάζοντας το έργο ένιωσα ότι μιλά για την ανθρώπινη ανάγκη να αφήσουμε ένα ίχνος πίσω μας, να νικήσουμε έστω για μια στιγμή τον φόβο του τέλους.

Υπάρχει έντονα το στοιχείο της μοναξιάς και της εσωτερικής αναμέτρησης. Πόσο προσωπικά σας άγγιξε αυτή η διάσταση;

Με άγγιξε πολύ βαθιά, γιατί πιστεύω πως όλοι οι άνθρωποι κάποια στιγμή ερχόμαστε αντιμέτωποι με τον εαυτό μας, μακριά από θορύβους και ρόλους. Ο κυνηγός στο «Βάρος της Πεταλούδας» κουβαλά μια σιωπηλή εσωτερική μάχη. Δεν βλέπω όμως τη συνθήκη του ως μοναξιά. Τη βλέπω περισσότερο ως μοναχικότητα που είναι επιλογή, «μια συνειδητή στάση ζωής». Υπάρχουν άνθρωποι που επιλέγουν την απόσταση όχι επειδή φοβούνται τους άλλους, αλλά επειδή χρειάζονται χώρο για να ακούσουν καθαρά τον εαυτό τους κι αυτό το στοιχείο με συγκίνησε ιδιαίτερα. Ως ηθοποιός, τέτοιοι ρόλοι σε αναγκάζουν να στραφείς προς τα μέσα. Να συναντήσεις δικές σου σιωπές, τις δικές σου αντοχές και τα προσωπικά σου ερωτήματα. Και ίσως εκεί βρίσκεται και η δύναμη του έργου: στο ότι μιλά για κάτι πολύ προσωπικό αλλά ταυτόχρονα βαθιά ανθρώπινο και κοινό για όλους μας.

Πιστεύετε ότι το έργο συνομιλεί με τη σύγχρονη εποχή; Τι μπορεί να αναγνωρίσει ο σημερινός θεατής μέσα σε αυτή την ιστορία;

Σήμερα ζούμε σε μια εποχή μεγάλης ταχύτητας, θορύβου και συνεχούς προβολής μας στα social media. Οι άνθρωποι όμως εξακολουθούν να παλεύουν με τα ίδια βαθιά ερωτήματα: τον φόβο του χρόνου, τη φθορά, τη μοναχικότητα, την ανάγκη να αφήσουν ένα αποτύπωμα πριν από το τέλος. Και μέσα σε όλα αυτά υπάρχει η πεταλούδα. Μπορεί να φαίνεται μικρή και εύθραυστη, όμως στην πραγματικότητα βρίσκεται στο κέντρο των πραγμάτων. Συμβολίζει εκείνη τη λεπτή, σχεδόν αόρατη ισορροπία της ζωής γιατί το βάρος της δεν είναι υλικό, είναι υπαρξιακό. Είναι η στιγμή που ο άνθρωπος συνειδητοποιεί πόσο εύθραυστα είναι όλα. Ο σημερινός θεατής μπορεί να αναγνωρίσει μέσα σε αυτή την ιστορία τη δική του εσωτερική μάχη. Την ανάγκη να ξεπεράσει τα όριά του, να συμφιλιωθεί με τις απώλειες, αλλά και να βρει ουσία μέσα σε έναν κόσμο που συχνά απομακρύνει τον άνθρωπο από τη φύση, από τη σιωπή και τελικά από τον ίδιο του τον εαυτό. Ταυτόχρονα, το έργο μάς θυμίζει κάτι πολύ σημαντικό: ότι ο άνθρωπος δεν είναι πάνω από τη φύση, αλλά μέρος της. Η σχέση του κυνηγού με τον Βασιλιά των Αγριόγιδων δεν είναι μόνο σχέση αντιπαράθεσης· είναι και μια σχέση βαθύτατου σεβασμού και ίσως τελικά η πεταλούδα να είναι αυτό που ενώνει τα πάντα: η υπενθύμιση ότι ακόμη και το πιο μικρό, το πιο εύθραυστο στοιχείο μπορεί να κουβαλά το μεγαλύτερο βάρος αλήθειας.

Εκτός από ηθοποιός και σκηνοθέτης, είστε και συγγραφέας. Πρόσφατα είδα στο βιβλιοπωλείο «Prosperus» της Λάρισας το «Οι 3 Coaches: Αισχύλος, Σοφοκλής, Ευριπίδης» που αν δεν κάνω λάθος είναι και το πιο πρόσφατο βιβλίο σας. Τι μπορείτε να μας πείτε γι’ αυτό;

«Οι 3 Coaches: Αισχύλος, Σοφοκλής, Ευριπίδης» είναι ένα βιβλίο που γεννήθηκε από τη βαθιά μου ανάγκη να φέρω τη σοφία της αρχαίας ελληνικής τραγωδίας πιο κοντά στον σύγχρονο άνθρωπο. Συχνά αντιμετωπίζουμε τους τρεις μεγάλους τραγικούς ποιητές ως ιστορικά ή ακαδημαϊκά πρόσωπα. Εγώ όμως προσπάθησα να τους δω αλλιώς: σαν τους τρεις μεγάλους «Coaches» της ανθρώπινης ψυχής. Ο Αισχύλος, ο Σοφοκλής και ο Ευριπίδης δεν έγραψαν απλώς θεατρικά έργα. Μέσα από τους ήρωές τους μίλησαν για τον φόβο, τη δύναμη, την ύβρη, τη μοίρα, την ευθύνη, την απώλεια και την ανάγκη του ανθρώπου να γνωρίσει τον εαυτό του. Και όλα αυτά παραμένουν εξαιρετικά επίκαιρα μέχρι σήμερα. Στο βιβλίο επιχειρώ να δημιουργήσω έναν διάλογο ανάμεσα στην αρχαία τραγωδία και τη σύγχρονη ζωή. Να δείξω πως τα μεγάλα υπαρξιακά ερωτήματα δεν άλλαξαν ποτέ πραγματικά, απλώς αλλάζουν οι εποχές και οι συνθήκες μέσα στις οποίες τα βιώνουμε. Επίσης με ενδιέφερε ιδιαίτερα να αναδείξω ότι το θέατρο είναι και εργαλείο αυτογνωσίας. Οι τραγικοί ποιητές λειτουργούν σαν καθρέφτες, μας βοηθούν να δούμε πιο καθαρά τις αδυναμίες, τις αντιφάσεις αλλά και τις δυνατότητές μας. Θα έλεγα λοιπόν πως το βιβλίο αυτό είναι μια συνάντηση ανάμεσα στην αρχαία σοφία και τον σύγχρονο άνθρωπο. Μια υπενθύμιση ότι, ακόμη και σήμερα, έχουμε πολλά να μάθουμε από εκείνες τις φωνές που εξακολουθούν να μιλούν τόσο βαθιά μέσα μας.

Σας ευχαριστώ πολύ.

Ταυτότητα και πληροφορίες παράστασης

«Το βάρος της πεταλούδας»

βασισμένο στο ομώνυμο διήγημα του Erri De Luca

Παράσταση

Θεσσαλικό Θέατρο

Χώρος

Θέατρο Κώστας Τσιάνος

Παραστάσεις

Έως 31 Μαΐου 2026

Πέμπτη & Κυριακή: 19:00
Παρασκευή & Σάββατο: 21:00

Διάρκεια: 80 λεπτά
Κατάλληλο για άνω των 12 ετών

Συντελεστές

Διασκευή – Σκηνοθεσία: Άκυς Μητσούλης
Σκηνικά – Κοστούμια: Ανδρονίκη Τσαγκαράκου
Κίνηση: Αθηνά Μανώλη
Μουσική σύνθεση: Αλέξανδρος Κτιστάκης
Φωτισμοί: Ορέστης Τάτσης – Άκυς Μητσούλης
Βοηθός σκηνοθέτη: Ευγενία Μιχάλη
Οργάνωση παραγωγής: Ειρήνη ΓκότσηΤεχνικός Προϊστάμενος: Νίκος ΓεωργάκηςΚατασκευή σκηνικού: Νίκος Ανδριανόπουλος, Παναγιώτης Καραχάλιος, Ανέστης Συμεωνίδης
Κατασκευή κοστουμιών: Νικολέτα Καΐση
Φώτα -Ήχος: Γιώργος Γκόλαντας, Νίκος Φονιαδάκης