Του Χρήστου Γκουνέλα, PhD Συστηματικής Θεολογίας, MSc in Bioethics
Ήδη πανηγυρίσαμε την εκ νεκρών Ανάσταση του Χριστού ο οποίος πάτησε τον θάνατο με θάνατο. Η Ανάστασή Του ήταν και είναι για τους ακόλουθούς Του η απαρχή της δικής τους Ανάστασης όχι όμως με μεταφυσικό τρόπο (μαγικά) αλλά μέσα από την άσκηση της προσωπικής τους ελευθερίας. Δεν είναι τυχαίο που ο Χριστός ζητάει από τους πιστούς (ελεύθερους ανθρώπους) – και όχι οπαδούς (εγκλωβισμένους) – να ακολουθήσουν ελεύθερα τον δρόμο του Σταυρού και να πατήσουν όπως και ο Ίδιος τον θάνατο με θάνατο. Η Ανάσταση και η αθανασία των ανθρώπων για τον Χριστό ενέχει και την προσωπική ευθύνη και απόφαση του καθενός ανθρώπου. Επιπλέον ενέχει και την ελεύθερη εμπιστοσύνη στα λόγια και την πράξη του Χριστού. Δεν είναι λοιπόν δυνατόν να υπάρξει Ανάσταση και αιωνιότητα χωρίς ελευθερία. Το νόημα της κλήσης του Χριστού προς τον άνθρωπο είναι αυτός να είναι ελεύθερος τόσο από τη ζωή όσο και από τον θάνατο. Και αυτό γίνεται εν σχέσει.
Χαρακτηριστική δε είναι η προσέγγιση του Νικολάου Καβάσιλα και άλλων Πατέρων της Εκκλησίας ότι όλοι οι άνθρωποι θα αναστηθούν (ανάσταση των πάντων ανεξαρτήτως της θέλησής τους, όπως άλλωστε γεννήθηκαν χωρίς να εξαρτάται από τη θέλησή τους) αλλά δεν θα ζήσουν όλοι αιώνια, σημειώνοντας έτσι την αξία της ελευθερίας σε σχέση με τα πρόσωπα και την αθανασία. Ζω σημαίνει αγαπώ και θυσιάζομαι ελεύθερα. Με άλλα λόγια, θα υπάρχουν (και υπάρχουν ήδη) δύο ειδών αθανασίες: Αυτή της ελεύθερα προσωπικής θυσιαστικής σχέσης και αυτή της απόλυτης μοναξιάς στην οποία ο άνθρωπος δεν θέλει και δεν μπορεί να αγαπά. Συνεπώς, το διακύβευμα δεν είναι η αθανασία και η αιωνιότητα αλλά η προσωπική σχέση με τον Θεό και τους άλλους ανθρώπους η οποία αθανατίζει αληθινά τα πρόσωπα. Η αθανασία είναι δώρο προς όλους, αλλά ο τρόπος που τη βιώνουμε εξαρτάται από εμάς.
Και για να μιλήσουμε με όρους καθημερινούς και σύγχρονους, στην εποχή των μέσων κοινωνικής δικτύωσης οι άνθρωποι κερδίζουν ειδωλικές (καθρεπτικές) σταγόνες αθανασίας όταν οι άλλοι τους αποδέχονται και τους το δείχνουν ψηφιακά. Ο τρόπος λειτουργίας των μέσων αυτών εξυπηρετεί ακριβώς αυτή τη βαθύτερη ανάγκη του ανθρώπου για αθανασία η οποία περνά μέσα από τη σχέση. Μόνο που η σχέση αυτή είναι εικονική και όχι πραγματική. Ενώ επιπλέον βασίζεται στο γέμισμα του εγωισμού (ψευδαίσθηση αθανασίας) και όχι στο άδειασμα του εαυτού. Άλλο φιλία στον ψηφιακό κόσμο και άλλο φιλία στην καθημερινή πραγματική ζωή, η οποία φιλία απαιτεί θυσίες δηλαδή αληθινούς θανάτους του «εγώ».
Ωστόσο, ο άνθρωπος πάντα ονειρευόταν μία ενθαδική αθάνατη ζωή και αφού αυτό αδυνατούσε να το επιτύχει μέσα στον ιστορικό χρόνο το ανήγαγε μεταφυσικά. Ειδικά δε κατά τους τελευταίους αιώνες και περισσότερο τα τελευταία χρόνια η εξέλιξη των επιστημών και της τεχνολογίας οδήγησε έναν ικανό αριθμό ανθρώπων να πιστεύουν ότι είναι δυνατόν να καταστούν αιώνιοι μέσα στην ιστορία ακριβώς μέσω της τεχνολογίας. Κάποιοι μάλιστα εξ αυτών διατείνονται ότι η αθανασία θα είναι ήδη πραγματικότητα σε ελάχιστα χρόνια από τώρα! Σε αυτή την περίπτωση η επιστήμη μετατρέπεται σε θρησκεία και, εκ των πραγμάτων, σε αυτοκτονικό εγκλωβισμό του ανθρώπου (κάθε θρησκεία και θρησκειοποίηση – θρησκευτική, πολιτική-ιδεολογική, επιστημονική, κοινωνική – εγκλωβίζει). Άλλωστε, ο Χριστός δεν ήρθε για να δημιουργήσει μία ακόμη νέα θρησκεία (ένα σύστημα), αλλά πρότεινε και προτείνει έναν τρόπο ζωής ο οποίος είναι η αγάπη και η ελευθερία. Ή αλλιώς, η ελεύθερη θυσία του εαυτού για χάρη του άλλου. Η προσωπική μου Ανάστασή και αθανασία ξεκινάει από αυτή τη ζωή και περνάει ελεύθερα μέσα από την προσωπική Ανάσταση και αθανασία του άλλου (παράδεισος). Δεν πρόκειται για μία ατομική υπόθεση. Τι αξία, λοιπόν, θα είχε μία αθανασία του ανθρώπου αν αυτή τον έκανε ανελεύθερο, φυλακισμένο στην ατομική του αθανασία (κόλαση); Η ελεύθερη θυσιαστική σχέση με τον οποιοδήποτε άνθρωπο και με τον εχθρό μου ακόμη με κάνει θνητό αθάνατο ή αλλιώς αθάνατο θνητό.
Ευτυχώς (ή δυστυχώς για κάποιους) ο άνθρωπος πλάστηκε και παραμένει θνητός ή καλύτερα ταυτόχρονα θνητός και αθάνατος, πεπερασμένος και άπειρος και γι’ αυτό εν δυνάμει ελεύθερος. Η οντολογική και κοσμολογική συνύπαρξη της ύπαρξης και της ανυπαρξίας, της θνητότητας και της αθανασίας, της ζωής και του θανάτου, της φθοράς και της αφθαρσίας εξασφαλίζουν τόσο την ελευθερία του Θεού όσο και του ανθρώπου και της κτίσης ολόκληρης.
Όσο λοιπόν κι αν υπάρχουν άνθρωποι οι οποίοι επιθυμούν και εργάζονται για μια ιστορική αθανασία ως ψηφιακά αθάνατοι (ψηφιακή μεταφόρτωση της συνείδησης κ.ά.) ή ως ενωμένοι με τις μηχανές ή ως εξέλιξή τους σε μηχανές, αυτό δεν πρόκειται να γίνει διότι η ζωή και ο θάνατος συνυπάρχουν θεμελιακά οντολογικά και είναι αδύνατον ο άνθρωπος αλλά και ο ίδιος ο Θεός να αποκόψουν το ένα από το άλλο. Ο Θεός είναι η ύπαρξη και η ανυπαρξία, το Είναι και το Μη Είναι, η αρχή και το τέλος, τα πάντα και το τίποτα. Και αυτό εικονίζει και ο άνθρωπος. Η υποθετική αποκοπή του ενός από το άλλο θα σήμαινε ανελευθερία τόσο για τον Θεό (δυνάμει και ενεργεία ελεύθερος) όσο και για τον άνθρωπο (δυνάμει ελεύθερος). Η επιθυμία όμως ανθρώπων να καταστούν ατομικά αθάνατοι φανερώνει τον εγωισμό τους ο οποίος εδράζεται στον φόβο του θανάτου και την ανασφάλεια που αυτός ο φόβος επιφέρει. Η συμφιλίωση με τον θάνατο (το πάτημα δηλαδή του θανάτου με θάνατο, «…θανάτῳ θάνατον πατήσας…») είναι και συμφιλίωση με τη ζωή. Ο φόβος του θανάτου είναι ταυτόχρονα και φόβος για τη ζωή. Και όπου υπάρχει φόβος δεν υπάρχει αγάπη και ελευθερία. Ο άνθρωπος δεν είναι καταδικασμένος να είναι ούτε μόνο θνητός ούτε μόνο αθάνατος, είναι όμως «καταδικασμένος» να είναι ελεύθερος (άρα εν σχέσει) και να πάσχει και να πασχίζει συνεχώς για την ελευθερία τη δική του αλλά και των άλλων.
Ακολουθήστε το 
στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
