Γράφει ο Ευάγγελος Μπαλντούνης, Καθηγητής φιλόλογος – συγγραφέας – ιστορικός ερευνητής
Το πραγματικό του όνομα ήταν Νάτσιος Χρήστος. Στην αρβανίτικη γλώσσα, «Νταβέλης» σημαίνει δυνατό παλικάρι – παλικαράς.
ΒΟΣΚΟΣ ΠΡΩΤΑ – ΠΩΣ ΒΓΗΚΕ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΝΟΜΙΑ: Γεννήθηκε το 1832 και είχε αρβανιτοβλάχικη καταγωγή, από ποιμενική οικογένεια. 15 ετών τον βρίσκουμε βοσκό σε κοπάδια της Μονής Νταού Πεντέλης. Ο ηγούμενός της εξοργίστηκε για μια προσωπική του υπόθεση και τον συκοφάντησε στις αρχές για κλοπή προβάτων. Άδικα ο νεαρός τιμωρήθηκε με ραβδισμό στις φτέρνες (φάλαγγα). Κατέφυγε μετά στα Στείρα Ευβοίας, όπου ερωτεύτηκε την κόρη ενός παπά, που όμως την είχε τάξει σε πλούσιο τσέλιγκα. Στο χωριό έφτασε ένα απόσπασμα αναζητώντας κάποιον φυγόστρατο Νάστο. Ο τσέλιγκας για να τον εκδικηθεί υπέδειξε τον Νάτσιο. Εκείνος τους αποκάλυψε το πραγματικό του όνομα χωρίς να γίνει πιστευτός. Όταν θέλησαν να τον συλλάβουν, προέκυψε συμπλοκή και σκότωσε έναν χωροφύλακα.
ΕΚΝΟΜΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ και ΦΙΛΑΝΘΡΩΠΙΕΣ ΤΟΥ: Μετά από αυτό το συμβάν, βρήκε καταφύγιο στα βουνά και εντάχτηκε στη συμμορία του θείου του Κακαράτη, φημισμένου ληστή από το Κυριάκι Βοιωτίας. Σύντομα δημιούργησε τη δική του σπείρα με την οποία είχαν διαπράξει σκληρά εγκλήματα και είχαν καταφέρει να γίνουν ο φόβος και ο τρόμος της Αττικοβοιωτίας. Λήστευαν ταξιδιώτες, αγρότες και βοσκούς. Τους αναζητούσαν για κλοπές, απαγωγές υψηλών προσώπων και σφαγές χωρικών. Λένε ότι αρκετά από τα κλοπιμαία τα διέθετε σε ανήμπορους και αναξιοπαθούντες της υπαίθρου. Επίσης σε παλιούς αγωνιστές τού ’21, λησμονημένους από τον Όθωνα και τις κυβερνήσεις.
Να αναφέρουμε ότι ο Όθων διέλυσε τον ελληνικό τακτικό στρατό αντικαθιστώντας τον με Βαυαρούς αξιωματικούς. Αυτό σε συνδυασμό με την κακή οικονομική κατάσταση, οδήγησε πολλούς άεργους αγωνιστές τού ’21, να «βγουν στο κλαρί» και να ζήσουν ως παράνομοι. Ο Νταβέλης είχε εμφανιστεί επομένως ως αυτόκλητος τιμωρός των κακών και υπερασπιστής του δικαίου και των αδυνάτων. Διέπραξε βέβαια αρκετά εγκλήματα τα οποία ο λαός αγνόησε και τον αγάπησε σαν ήρωα…..
Η ΑΠΑΓΩΓΗ ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΟΥ: Μία ενέργειά του διέδωσε τη φήμη του στη Ελλάδα, καθώς θεωρήθηκε ως πράξη αντίστασης εναντίον της ξένης αυθαιρεσίας. Ήταν το 1855 που ο αγγλογαλλικός στόλος είχε αποκλείσει τον Πειραιά και την Αθήνα για να αποτρέψει τη συμμετοχή της Ελλάδας στον Κριμαϊκό Πόλεμο, στο πλευρό της Ρωσίας. Ο Νταβέλης έστησε ενέδρα και συνέλαβε Γάλλο αξιωματικό του στρατού κατοχής. Για την απελευθέρωσή του εισέπραξε το υπέρογκο για την εποχή ποσό των 30 χιλ. δραχμών σε χρυσό.
Μια άλλη παράτολμη απόπειρά του ήταν η απαγωγή του υπουργού στρατιωτικών Κ. Σμολένσκη. Η επιχείρηση έγινε στην οδό Ερμού, ενώ περνούσε η πομπή. Επιτέθηκε και αιχμαλώτισε ευγενείς και στρατιωτικούς, χωρίς να υπάρχει ανάμεσά τους ο υπουργός. Στα τέλη 1855 και αρχές 1856, η συμμορία δρούσε στην περιοχή του Μαραθώνα. Τότε ενδέχεται να χρησιμοποίησε στο Πεντελικό Όρος ως καταφύγιο το «Σπήλαιο των Αμώμων» (σπηλιά Νταβέλη, δες την φωτογραφία)
Η ΕΙΣΒΟΛΗ ΣΤΗ ΛΙΒΑΔΕΙΑ: Οκτώβριο τού 1855 μπούκαρε στην πόλη με 80 άνδρες. Οι μισοί φρουρούσαν τις εισόδους και οι άλλοι ήταν μαζί του. Εφόρμησαν βίαια στο αρχοντικό του Μπουγουκλή, όπου βρήκαν τον γραμματέα του Ειρηνοδικείου. Τον διέταξαν να φέρει όλες τις δικογραφίες που τον αφορούν και να τις καταστρέψει. Έπειτα λεηλάτησαν τα σπίτια, πήραν λίρες, οικιακά σκεύη και σκότωσαν ορισμένα άτομα. Προκειμένου να διαφύγουν απείλησαν πως θα κάψουν την πόλη. Έτσι οι λιγοστοί χωροφύλακες τους επέτρεψαν να αναχωρήσουν….
ΘΡΥΛΟΙ ΓΙΑ ΤΟΝ ΝΤΑΒΕΛΗ: 1) Κατέβαινε συχνά στην Αθήνα μεταμφιεσμένος, όπου έπινε και συζητούσε ανενόχλητα στα καφενεία. 2) Από το λημέρι του στο Σπήλαιο έφτανε, μέσω υπόγειας σήραγγας, στη βίλλα της Δούκισσας τής Πλακεντίας, όπου περνούσε ρομαντικές στιγμές μαζί της. Πρόκειται περί αναληθούς σεναρίου, καθώς όταν ο Νταβέλης ήταν 24 ετών, η Δούκισσα ήταν 70…. Αυτή η κυρία ήταν Φιλελληνίδα Αμερικανο – Γαλλίδα, κόρη Γάλλου διπλωμάτη και συζύγου τού Δούκα της Πλακεντίας (Πιατσέντα, πόλη στη Β. Ιταλία). Ενίσχυσε τον απελευθερωτικό αγώνα των Ελλήνων με μεγάλη οικονομική και κοινωνική συνεισφορά.
Η femme fatale, Η ΜΟΙΡΑΙΑ ΓΥΝΑΙΚΑ: Μάιος τού 1856: Αιφνιδίασε τους χωροφύλακες στο Μενίδι και τους ανάγκασε να παραδώσουν τα όπλα τους. Μετά απ’ αυτήν την ταπείνωση, τους καταδίωξαν ανελέητα ως τον Παρνασσό, με επικεφαλής τον Γ. Μέγα. Αυτός ο Μέγας αρχικά ήταν υπαρχηγός στη σπείρα του Νταβέλη. Μία όμως γυναίκα υπήρξε η αιτία να γίνουν θανάσιμοι αντίπαλοι. Πρόκειται για την Ιταλίδα κόμισσα Λουΐζα Μπανκόλι. Είχε ζητήσει την προστασία του Νταβέλη για να επισκεφτεί τους Δελφούς. Ο Μέγας την ερωτεύτηκε, αλλά ο Νταβέλης συνήψε σχέσεις μαζί της. Ο Μέγας έφυγε από την ομάδα, έγινε ορκισμένος εχθρός του και αργότερα κατατάχθηκε στην Χωροφυλακή ως αξιωματικός της! Στην παρανομία εραστής και ληστής ο ένας, κρατικός λειτουργός ο άλλος…
ΠΑΓΙΔΕΥΣΗ ΤΗΣ ΜΑΦΙΑΣ ΝΤΑΒΕΛΗ: Ενώ βρισκόταν στον Παρνασσό, θέλησε να κάνει πλιάτσικο στα τυροκομικά προϊόντα της Μονής Ιερουσαλήμ. Όμως ο ηγούμενος και οι μοναχοί είχαν λάβει τα μέτρα τους και οπλοφορούσαν. Τους πήραν είδηση, τους κατέδωσαν και ενεργοποιήθηκαν όλα τα αποσπάσματα χωροφυλακής. Μπλοκαρίστηκαν οι δρόμοι διαφυγής τους προς τον Παρνασσό και αναγκάστηκαν να κινηθούν προς Αράχωβα. Μετά από σκληρό κυνηγητό οι ληστές ακινητοποιήθηκαν στο Ζεμενό (μεταξύ Διστόμου και Αράχωβας) . Οχυρώθηκαν πάνω σε ένα βράχο χωρίς διέξοδο σωτηρίας.
ΕΞΟΛΟΘΡΕΥΣΗ ΤΗΣ ΛΗΣΤΟΣΥΜΜΟΡΙΑΣ: Σκοτώθηκαν 18 παράνομοι και ο Νταβέλης προσφέρθηκε να μονομαχήσει με τον πρώην σύντροφό του Μέγα. Με εκδικητική μανία ο Μέγας όρμησε κατά πάνω του. Ο Νταβέλης πρόλαβε και τον φόνευσε φωνάζοντας: «Ούτε ο Νταβέλης στα βουνά, ούτε ο Μέγας στα παλάτια». Η έρευνα δεν επιβεβαιώνει τη ρήση αυτή, ούτε τη σκηνή. Ο Μέγας σκοτώθηκε από όπλο άλλου ληστή κι ο Νταβέλης είχε ήδη φονευθεί από προηγούμενα πυρά. Σήμερα στην κορυφή υπάρχει ένας πέτρινος σταυρός για ανάμνηση της μάχης (ο αρχαίος μύθος αναφέρει ότι στο ίδιο πέρασμα ο Οιδίπους είχε σκοτώσει τον Λάιο). Το κεφάλι του Νταβέλη κόπηκε, καρφώθηκε σ’ ένα κοντάρι και για πολλές μέρες στήθηκε στην Πλατεία Συντάγματος σε κοινή θέα….
O ΑΠΟΗΧΟΣ ΤΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΤΟΥ: Ο Νταβέλης αν και διέπραξε εγκλήματα, έμεινε γνωστός ως ανυπότακτος αντίπαλος της κρατικής αυθαιρεσίας και ως λαϊκό σύμβολο. Στην εποχή του ήταν ένας λαϊκός ήρωας, ένας ιππότης των ορέων. «Είναι βάναυσος αλλ’ ευφυής και φιλόδοξος, έχει ως πρότυπο τα παλαιά καπιτανάτα των κλεφτών και συχνά ερωτά αν τού έβγαλαν τραγούδι». Ο λαός τον τραγούδησε κι έπλασε γι’ αυτόν πολλές ιστορίες που κάποιες αγγίζουν τα όρια τού μύθου. Πέρασε σε λαϊκά αναγνώσματα, σε θεατρικά έργα, ακόμα και στο θέατρο σκιών. Το πιο γνωστό παραδοσιακό άσμα: «Κατακαημένη Αράχωβα, Νταβέλη, / και Δίστομο και Δαύλεια, αχ μωρέ Χρήστο Νταβέλη…..». Άλλο τραγούδι: «Μας πήρ’ η μέρα κι η αυγή, γεια σου Νταβέλ’ αρχιληστή».
Ο ΝΤΑΒΕΛΗΣ ΩΣ… ΖΟΡΡΟ: Δικαιολόγησαν την παρανομία του ως αντίσταση στην αδικία. Ότι η δράση του δεν ήταν αποκλειστικά ληστρική. Δρούσε κι ως τιμωρός στη έλλειψη δικαιοσύνης. Προίκιζε κοπέλες, τις εξασφάλιζε έναν καλό γάμο, γινόταν και κουμπάρος Οι εσωτερικές πάντως τριβές, η απαξίωση των θεσμών, οι αδικίες, τροφοδοτούσαν διχασμούς και προκαλούσαν πράξεις αντίστασης, αυτονομίας και αυτοδικίας. Η ληστοκρατία επομένως τυλίχθηκε και με ένα πέπλο ρομαντισμού, που την κατέστησε συνώνυμη με τον ηρωισμό και την εναντίωση στο άδικο και την εξουσία…
~ Η λαϊκή παράδοση των τόπων μας έχει πολλές ιστορίες, πραγματικές ή μη, τις οποίες αξίζει κανείς να διηγηθεί σε άλλους. Μερικές φορές μάλιστα χρησιμοποιούνταν σαν μέσο φόβου και τρόμου: «Φάε το φαΐ σου, αλλιώς θα σε δώσω στον Νταβέλη» (ή στον Γιαγκούλα….).
Πηγή: ΕΝΤΥΠΗ LARISSANET
Ακολουθήστε το 
στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
