Ο φωτογραφικός φακός του προηγούμενου αιώνα έχει «συλλάβει» ένα καραβάνι νομάδων που κατηφορίζει προς τα χειμαδιά. Σήμερα, στο ίδιο σημείο πιθανόν να ακούγεται ο θόρυβος ενός αυτοκινήτου ή να στέκεται ένα σύγχρονο σπίτι. Αντίστοιχα, εκεί όπου άλλοτε γυναίκες με παραδοσιακές φορεσιές κοιτούσαν τον φακό με δέος, τώρα περνούν βιαστικοί περαστικοί. Το τοπίο μοιάζει γνώριμο και ταυτόχρονα ξένο, σαν ο χρόνος να άφησε πάνω του δύο διαφορετικές εικόνες.
Αυτόν ακριβώς τον διάλογο ανάμεσα στο χθες και το σήμερα φέρνει στη Θεσσαλονίκη η έκθεση «Πέρα από το Χθες», ένα ξεχωριστό έργο οπτικής ανθρωπολογίας του Ρουμάνου πανεπιστημιακού και ερευνητή Cătălin D. Constantin, ο οποίος αφιέρωσε χρόνια ταξιδεύοντας στα Βαλκάνια για να ακολουθήσει τα ίχνη των αδελφών Μανάκια.
Με αρχειακές φωτογραφίες στα χέρια -οι οποίες σήμερα που φυλάσσονται στα αρχεία του Βουκουρεστίου, παλιούς χάρτες και μαρτυρίες κατοίκων, ο Constantin ήρθε επανειλημμένα στην Ελλάδα αναζητώντας τα ακριβή σημεία όπου ο Μίλτος και ο Γιάννης Μανάκια απαθανάτισαν, στις αρχές του 20ού αιώνα, έναν κόσμο που βρισκόταν στο μεταίχμιο της αλλαγής. Από την Αβδέλλα και τη Σαμαρίνα μέχρι το Μέτσοβο, τα Γρεβενά και τα Ιωάννινα, φωτογράφισε ξανά τα ίδια μέρη, από την ίδια γωνία, επιχειρώντας την σύγκριση ενός αιώνα. Το αποτέλεσμα είναι εντυπωσιακό: δίπλα στις παλιές ασπρόμαυρες εικόνες στέκονται οι σύγχρονες φωτογραφίες, αποκαλύπτοντας τι χάθηκε, τι άλλαξε και τι επέμεινε να μένει ζωντανό. «Ο στόχος μου δεν ήταν ποτέ απλώς να αναδημιουργήσω φωτογραφίες εκατό ετών με το ίδιο κάδρο. Αυτό ήταν ένας τρόπος να εισέλθω σε αυτές τις απομονωμένες βαλκανικές κοινότητες και να γνωρίσω τη ζωή τους σήμερα, όχι χθες», τονίζει ο δημιουργός, εξηγώντας γιατί έδωσε στο έργο του τον τίτλο «Beyond Yesterday».
Η έρευνα, όπως λέει, ξεπέρασε γρήγορα τα όρια μιας φωτογραφικής αναπαραγωγής και μετατράπηκε σε ανθρωπολογική αποστολή. «Σε ποιο βαθμό έχουν αλλάξει τα Βαλκάνια τα τελευταία εκατό χρόνια; Αυτό είναι το βασικό ερώτημα που με απασχολεί», σημειώνει.
Η έκθεση έχει ήδη παρουσιαστεί σε πόλεις της Ρουμανίας, ενώ πρόσφατα φιλοξενήθηκε στη Φιλιππούπολη της Βουλγαρίας, προσελκύοντας έντονο ενδιαφέρον κοινού και φορέων. Τώρα κάνει τον επόμενο σταθμό της στη Θεσσαλονίκη, μια πόλη με ιδιαίτερο συμβολισμό, καθώς εδώ πέρασε τα τελευταία χρόνια της ζωής του ο Ιωάννης Μανάκια.
Ο Ρουμάνος ερευνητής βλέπει το εγχείρημα ως μια ανοιχτή διαδικασία που συνεχίζεται. «Παρότι έχω ολοκληρώσει τον εντοπισμό και την αναδημιουργία των παλιών φωτογραφιών, η επιτόπια έρευνά μου δεν έχει τελειώσει ακόμη. Τα επόμενα χρόνια σκοπεύω να συνεχίσω να ακολουθώ τα ίχνη των αδελφών Μανάκια, αναζητώντας σύγχρονες ιστορίες ζωής που αποκαλύπτουν τις συνέχειες και τις ρήξεις του χρόνου», αναφέρει.
Τα εγκαίνια της έκθεσης «Πέρα από το Χθες» θα πραγματοποιηθούν στις 18:30 το απόγευμα, στον χώρο «To Pikap Kato», στην Ολύμπου 57, όπου θα παραμείνει έως το Σάββατο 25 Απριλίου και θα λειτουργεί καθημερινά από τις 18:00 έως τις 22:00.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
Ακολουθήστε το 
στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
