Ξεκινά το δευτεροβάθμιο δικαστήριο – Για ποιες παραλείψεις καταδικάστηκαν σε πρώτο βαθμό – Το σκεπτικό της απόφασης και η εκκρεμότητα με το πεδίο ευθύνης
Του Κωνσταντίνου Κοντοκώστα
Ξεκινά την ερχόμενη Τετάρτη 22 Απριλίου στο Τριμελές Εφετείο Πλημμελημάτων Λάρισας η δίκη σε δεύτερο βαθμό για τον μεσογειακό κυκλώνα ΙΑΝΟ που έπληξε την Περιφερειακή Ενότητα Καρδίτσας τον Σεπτέμβριο του 2020 με κατηγορούμενους τον πρώην Περιφερειάρχη Θεσσαλίας κ. Κώστα Αγοραστό και άλλα τρία πρώην στελέχη της Περιφέρειας Θεσσαλίας και της Περιφερειακής Ενότητας Καρδίτσας.
Σε πρώτο βαθμό η ποινή που είχε επιβληθεί μετά και την αναγνώριση ελαφρυντικών ήταν φυλάκιση 15 μηνών με τριετή αναστολή.
Ο ΙΑΝΟΣ, το πρώτο από τα τρία έντονα καιρικά φαινόμενα που έπληξαν την Θεσσαλία μέσα σε μια τριετία, είχε ως κύριο χαρακτηριστικό την μεγάλη ποσότητα βροχόπτωσης που έπεσε στην περιοχή της Καρδίτσας, το διήμερo 18-19 Σεπτεμβρίου του 2020, προκαλώντας τεράστιες καταστροφές σε υποδομές της περιοχής στα ορεινά και στα πεδινά, ενώ τρεις άνθρωποι έχασαν την ζωή τους σε Μουζάκι, Καστανιά και Καρδίτσα.
Αρχικά κατηγορούμενοι για τα αδικήματα της πλημμύρας από αμέλεια διά παραλείψεως από την οποία προέκυψε κίνδυνος για ξένα πράγματα και για άνθρωπο και για την ανθρωποκτονία από αμέλεια ήταν δέκα άτομα. Μαζί με τον κ. Κώστα Αγοραστό στο εδώλιο του κατηγορουμένου κάθισαν ο τότε αντιπεριφερειάρχης Καρδίτσας κ. Κώστας Νούσιος, οι δήμαρχοι Καρδίτσας και Μουζακίου κ. Κώστας Τσιάκος και κ. Θεοφάνης Στάθης και ο τότε Γενικός Γραμματέας Πολιτικής Προστασίας κ. Βασίλειος Παπαγεωργίου. Επίσης κατηγορούμενοι ήταν υπάλληλοι της ΔΕΥΑΚ, ο πρόεδρος του ΤΟΕΒ Ταυρωπού και προϊστάμενοι Τεχνικών Υπηρεσιών σε Περιφέρεια Θεσσαλίας και Περιφερειακή Ενότητα Καρδίτσας.
Το πρωτόδικο δικαστήριο
Η εκδίκαση της υπόθεσης σε πρώτο βαθμό ξεκίνησε τον Μάιο του 2024 και ολοκληρώθηκε τον Οκτώβριο του ίδιου έτους. Συνολικά κατέθεσαν περισσότεροι από 40 μάρτυρες μεταξύ των οποίων πραγματογνώμονες, καθηγητές πανεπιστημίου, πρώην δήμαρχοι, πρόεδροι τοπικών κοινοτήτων, αξιωματικοί της αστυνομίας και της πυροσβεστικής.
Κάποια από τα ζητήματα που προέκυψαν κατά τη διάρκεια της αποδεικτικής διαδικασίας ήταν η σφοδρότητα του φαινομένου και η πρωτοφανής κατάσταση που κλήθηκαν να αντιμετωπίσουν οι υπηρεσιακοί παράγοντες, η “δύσκολη” συνεννόηση με υπηρεσίες όπως το Δασαρχείο και τα έργα ορεινής υδρονομίας μεγάλης κλίμακας και η ευθύνη του κεντρικού Κράτους για την υλοποίησή τους.
Θυμίζουμε πως τα τρία θύματα ήταν η φαρμακοποιός Ευδοκία – Μυρτώ Πλακιά, που επιστρέφοντας στο σπίτι της στο Μουζάκι έπεσε με το αυτοκίνητο της σε σημείο του οδοστρώματος που είχε υποχωρήσει, ένας άνδρας στην Καστανιά που καταπλακώθηκε μέσα στο σπίτι του όταν υποχώρησε κομμάτι του ορεινού όγκου και ένας κτηνοτρόφος που πνίγηκε στο ποιμνιοστάσιο του λίγα χιλιόμετρα έξω από το κέντρο της Καρδίτσας.
Ο εισαγγελέας της έδρας μετά την πολύωρη αγόρευση του είχε προτείνει την απαλλαγή όλων των κατηγορουμένων για το αδίκημα της ανθρωποκτονίας από αμέλεια και την ενοχή για την πλημμύρα μόνο του αντιπεριφερειάρχη Καρδίτσας και του προϊσταμένου της Διεύθυνσης Τεχνικών Έργων της Περιφερειακής Ενότητας Καρδίτσας για παραλείψεις που είχαν ουσιαστικά να κάνουν με την διαχείριση του φαινομένου το επίδικο διάστημα.
Ως προς το αδίκημα της ανθρωποκτονίας το δικαστήριο οδηγήθηκε σε απαλλακτική απόφαση, για ορισμένους κατηγορουμένους η απόφαση ήταν κατά πλειοψηφία, ενώ για την πλημμύρα αποφάσισε ομόφωνα την ενοχή του πρώην Περιφερειάρχη, του προϊσταμένου της Διεύθυνσης Τεχνικών Υπηρεσιών της Περιφέρειας Θεσσαλίας, του αντιπεριφερειάρχη και του προϊσταμένου στην ΠΕ Καρδίτσας.
Το δικαστήριο ωστόσο τους έκρινε ένοχους μόνο για τις παραλείψεις τους σχετικά με την πλημμύρα στην πόλη της Καρδίτσας και την ευρύτερη περιοχή αυτής μεταξύ Καράμπαλη και Γαβρά και όχι για όλη την περιφέρεια Καρδίτσας και την λεκάνη Αργιθέας-Πάμισου.
Τι αναφέρει η απόφαση
Συνολικά τέσσερις παραλείψεις αποδίδονται κατά περίπτωση στους κατηγορούμενους. Παραλείψεις που σύμφωνα με την πρωτόδικη απόφαση συνδέονται αιτιωδώς με την πρόκληση πλημμύρας στην πόλη. Συγκεκριμένα οι κατηγορούμενοι παρέλειψαν να προβούν στον περιοδικό έλεγχο και συντήρηση των υφιστάμενων έργων αντιπλημμυρικής προστασίας, ώστε να εξασφαλίζεται η αποτελεσματικότερη και απρόσκοπτη λειτουργία τους.
Η δεύτερη παράλειψη αφορά τον καθαρισμό ρεμάτων. Συγκεκριμένα “παρέλειψαν να προβούν σε έργα αποκατάστασης – καθαρισμού των ποταμών, ρεμάτων, παραποτάμων και δη των ποταμών Πάμισου, Καλέντζη, Γαβρά, Καράμπαλη (της κοίτης των φυσικών υδατορεμάτων από φερτά υλικά ή από άλλα φυσικά εμπόδια), καθώς και στην καταγραφή των ρεμάτων, της κατάστασής τους κατόπιν αυτοψιών, αναγνώρισης και αξιολόγησης των προβλημάτων που εμφανίζονται στο πλαίσιο ενός αντιπλημμυρικού στρατηγικού σχεδίου «Master Plan» για τη διαχείριση των ρεμάτων, σε συμμόρφωση με το σχέδιο διαχείρισης κινδύνων πλημμύρας των λεκανών απορροής ποταμών του υδάτινου διαμερίσματος Θεσσαλίας.
Επίσης, μολονότι προτάθηκαν, έργα καθαρισμού των ακόλουθων υδατορεμάτων, περιλαμβανομένων και των παραποτάμων τους: καθαρισμός ποταμού Καλέντζη ΠΕ Καρδίτσας, καθαρισμός ποταμού Καράμπαλη ΠΕ Καρδίτσας, καθαρισμός ποταμού Φαρσαλίτη ΠΕ Καρδίτσας, καθαρισμός ποταμού Πάμισου ΠΕ Καρδίτσας, καθαρισμός ποταμού Σοφαδίτη ΠΕ Καρδίτσας, καθαρισμός συλλεκτήρα Τ3 Βουβουλίνα ΠΕ Καρδίτσας, ήτοι μεταξύ άλλων και του ποταμού Καράμπαλη, οι προτεινόμενες εργασίες καθαρισμού μερικώς και σε πολύ μικρό ποσοστό είχαν εκτελεστεί ή προγραμματίζονταν προς εκτέλεση. Επίσης, σημειώνεται ότι δεν προέκυψε έκδοση απόφασης κοπής για το έτος 2019 σε τμήματα των ποταμών της ΠΕ Καρδίτσας, ούτε αντίστοιχη άδεια απομάκρυνσης φυσικής βλάστησης για το έτος 2020 σε τμήματα των ποταμών της ΠΕ Καρδίτσας”.
Οι άλλες δύο παραλείψεις αφορούν τα στελέχη της Περιφέρειας Θεσσαλίας στην Καρδίτσα δηλαδή τον αντιπεριφερειάρχη και τον προϊστάμενο της Τεχνικής Υπηρεσίας. Η απόφαση αναφέρει ότι παρέλειψαν την “αστυνόμευση όλων των υδατορεμάτων της περιοχής, προκειμένου να συνταχθούν πρωτόκολλα αυτοψιών, κατόπιν πραγματοποίησης σειράς ελέγχων είτε κατόπιν καταγγελιών για παραβάσεις σε ρέματα είτε μετά από πλημμυρικά φαινόμενα είτε ως τακτικές επιθεωρήσεις σε ρέματα..”.
Η τελευταία παράλειψη αφορά “πράξεις εποπτείας για την διενέργεια εργασιών συντήρησης και αποκατάστασης της λειτουργικότητας των εγγειοβελτιωτικών έργων, σε πράξεις εποπτείας για την εκτέλεση, βελτίωση, συμπλήρωση, ανακαίνιση και επέκταση εγγειοβελτιωτικών έργων, σε πράξεις εποπτείας για τη συντήρηση και αποκατάσταση φθορών ή ζημιών, σε πράξεις εποπτείας για την έγκαιρη ενημέρωση και καθαίρεση των αυθαιρέτων κατασκευών εντός αποστραγγιστικών αυλάκων” και “Επιπρόσθετα, πεδίο των παραλείψεων τους, αφορά τις προπαρασκευαστικές δράσεις και μέτρα πολιτικής προστασίας για την αντιμετώπιση κινδύνων από την εκδήλωση πλημμυρικών φαινομένων – ετοιμότητα, και προπαρασκευαστικά μέτρα και δράσεις πολιτικής προστασίας που συμβάλλουν στην ετοιμότητα του ανθρώπινου δυναμικού και των μέσων που διαθέτει η Διεύθυνση Τεχνικών Έργων Περιφέρειας Θεσσαλίας για την αντιμετώπιση εκτάκτων αναγκών και την άμεση – βραχεία διαχείριση των συνεπειών από την εκδήλωση πλημμυρικών φαινομένων..”.
Για όλες τις υπόλοιπες παραλείψεις όπως τη σύγκληση ΣΟΠΠ και την τήρηση μητρώου εργοληπτών οι κατηγορούμενοι αθωώθηκαν. Στην απόφαση γίνεται επίσης μνεία στις παραλείψεις σχετικά με την εκτέλεση-προγραμματισμό προς εκτέλεση αντιπλημμυρικών έργων για την οποία δεν προέκυψε τελικά ενοχή των κατηγορουμένων με την απόφαση να αναφέρει μεταξύ άλλων για το γενικότερο πλαίσιο ευθυνών πως: “ από τη συνεκτίμηση των στοιχείων που αναδείχθηκαν από τη διαδικασία και την κοινή γνώση και κοινωνική αντίληψη καθίσταται όμως αντιληπτό ότι το σκέλος της συνολικής αντιπλημμυρικής προστασίας συναρτάται με το ευρύτερο θέμα της διαχείρισης των υδάτων του Θεσσαλικού Διαμερίσματος, ζήτημα το οποίο μάλιστα απέκτησε πρώτιστη σημασία λόγω κλιματικής αλλαγής και ανάγεται κυρίως στη σφαίρα της γενικότερης πολιτικής διαχείρισης και πολιτικής ευθύνης, η οποία εκφεύγει των αποκλειστικών αρμοδιοτήτων των Περιφερειακών Αυτοδιοικήσεων και της απόδοσης ποινικών ευθυνών για επιμέρους παραλείψεις που αφορούν το όλο θέμα” φέροντας μάλιστα ως παράδειγμα την κατασκευή φράγματος-ταμιευτήρα στην υδρολογική λεκάνη του Παμίσου το οποίο ζητήθηκε από το 2017 και δεν προχώρησε μέχρι τον ΙΑΝΟ.
Για τους 3 θανάτους στην απόφαση αναφέρεται ότι υπάρχει διακοπή του αιτιώδους συνδέσμου ενώ γίνεται η επισήμανση για τα διαφορετικά χαρακτηριστικά των πλημμυρικών φαινομένων στην πόλη της Καρδίτσας σε σχέση με τις ορεινές περιοχές όπου για τον Δήμο Μουζακίου τονίζεται μεταξύ άλλων πως “δεν υφίσταται πλημμύρα υπό την έννοια της εξόδου των υδάτων εκτός των πρανών του ποταμού”.
Η συμπλήρωση της απόφασης
Την Τετάρτη πριν την εκφώνηση της υπόθεσης θα τεθεί υπό την μορφή αιτήματος από τον κ. Αγοραστό η συμπλήρωση της απόφασης καθώς όπως είχε αναφέρει ο συνήγορος υπεράσπισης του σε προηγούμενο δικαστήριο τον Δεκέμβριο εντοπίζονται κάποιες διαφορές σε σχέση με την περιοχή ευθυνών. Δηλαδή σε διαφορετικά σημεία της απόφασης και του διατακτικού αποδίδονται ευθύνες στον κ. Αγοραστό και για τις ορεινές περιοχές ενώ σε άλλο σημείο αναφέρεται ρητά η ενοχή του για την πόλη της Καρδίτσας και την ευρύτερη περιοχή αυτής μεταξύ Καράμπαλη και Γαβρά (και όχι για όλη την περιφέρεια Καρδίτσας και την λεκάνη Αργιθέας – Πάμισου).
Να σημειωθεί πως ο πρόεδρος της σύνθεσης είχε τη γνώμη ότι το ζήτημα του καθαρισμού και συντήρησης ήταν αιτιωδώς συνδεόμενη για παράλειψη για πρόκληση πλημμύρας σε όλες τις υδρολογικές λεκάνες και ως προς το ζήτημα των πρανών, δηλαδή και στην υδρολογική λεκάνη του Πάμισου.
Ο πρόεδρος είχε επίσης μειοψηφήσει ως προς την απαλλαγή ορισμένων εκ των κατηγορουμένων, μεταξύ των οποίων και του κ. Αγοραστού, για την πράξη της ανθρωποκτονίας.
Πηγή: ΕΝΤΥΠΗ LARISSANET
Ακολουθήστε το 
στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
