«Δεν ξέρω αν μπορεί το θέατρο να αλλάξει τον κόσμο αλλά θέλω να συνεχίσω να το πιστεύω όπως όταν ήμουν παιδί, αλλιώς δεν έχει νόημα. Ίσως να είναι το ζωτικό μου ψέμα. Πρέπει ο καθένας μας να προσπαθήσει να κάνει αυτό που αγαπάει, με πίστη και όραμα, αλλιώς είμαστε χαμένοι»
Συνέντευξη στον Λάμπρο Αναγνωστόπουλο
Με αφορμή την παρουσίαση της παράστασης «Μα» στο Θεσσαλικό Θέατρο, η σκηνοθέτρια και συγγραφέας Ρηνιώ Κυριαζή ανοίγει έναν βαθιά προσωπικό και ουσιαστικό διάλογο γύρω από την επικοινωνία, τη διαφορετικότητα και τα όρια του λόγου.
Ξεκινώντας από μια υπαρξιακή αναζήτηση για το τι σημαίνει πραγματικά να «επικοινωνούμε», το «Μα» γεννήθηκε από μια βιωματική ανάγκη: να ειπωθούν όσα δεν χωρούν στις λέξεις. Μέσα από την ιστορία του Οδυσσέα, ενός παιδιού που εκφράζεται με μία και μόνο λέξη, η παράσταση φωτίζει έναν κόσμο όπου η ουσία βρίσκεται πέρα από τον λόγο, εκεί όπου η ανθρώπινη σύνδεση γίνεται πιο αληθινή και πιο αναγκαία από ποτέ.
Στη συζήτηση που ακολουθεί, η Ρηνιώ Κυριαζή μιλά για την έμπνευση, τη δημιουργική διαδικασία, αλλά και την ανάγκη να επαναπροσδιορίσουμε τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε και «ακούμε» τον άλλον.
Αναλυτικά η συνέντευξη:
Τι αποτέλεσε την αρχική έμπνευση για το «Μα»; Πώς γεννήθηκε αυτή η ιδέα;
Υπάρχει ένα αγαπημένο μου πρόσωπο που μοιάζει στον Οδυσσέα, τον πρωταγωνιστή του Μα. Σκεφτόμουν με ποιον τρόπο επικοινωνούμε οι άνθρωποι. Τι είναι αυτό που λέγεται και τι αυτό που δεν λέγεται. Πόσο βοηθητικά ή εμποδιστικά μπορεί να είναι τα λόγια. Πώς περιγράφονται οι σκέψεις, τα συναισθήματα. Πώς μπορείς να ονομάσεις την ομορφιά ενός λουλουδιού που είναι όμορφο γιατί απλώς έτσι είναι. Τι είναι αυτό που σε κάνει να θες να βρίσκεσαι πλάι σε κάτι.
Τι κάνει τον άνθρωπο να είναι άνθρωπος. Είναι ο λόγος ή κάτι πίσω από τον λόγο ή πέρα από αυτόν; Η επικοινωνία με το αγαπημένο μου πρόσωπο δεν μπορούσε να περιγραφεί ούτε να περιγράψει, απλώς ήταν εκεί γιατί δεν μπορούσε να μην είναι. Σκέφτηκα πώς θα ήταν αν έφτιαχνα ένα έργο όπου ο ήρωάς μου έλεγε μόνο τη λέξη «Μα» και μέσα από αυτή, έλεγε τα πάντα ή και τίποτα. Κάπως έτσι ξεκίνησα…
Το έργο προσεγγίζει τον κόσμο μέσα από την οπτική ενός αυτιστικού παιδιού. Πώς δουλέψατε δραματουργικά πάνω σε αυτή την οπτική;
Τον φαντάστηκα να υπάρχει μέσα στον κόσμο του, στην οικογένειά του, στην κοινωνία, στη θάλασσα, στον ωκεανό. Να ταξιδεύει μέσα στο χρόνο, με τον δικό του χρόνο. Να διαλύεται από τη στενότητα των πραγμάτων, από τα στερεότυπα, να χτυπάει πάνω στα βράχια της υποτιθέμενης κανονικότητας, να μην αντέχει, να ψάχνει διεξόδους, να ψάχνει την ελευθερία, να τη διεκδικεί για τον ίδιο και τους δικούς του. Να επιμένει.
Η ιστορία δέθηκε γύρω από το κλασικό οικογενειακό τραπέζι του πρωινού, του μεσημεριανού, του βραδινού εκεί που όλα θα μπορούσαν να είναι όμορφα αλλά δεν είναι. Γιατί η βία εισβάλει ακόμη και στους πιο καλά προστατευμένους χώρους μας, ακόμα και στις πιο τρυφερές μας στιγμές. Η κακία που πηγάζει από την ανάγκη κάποιων που επηρεάζουν τις ζωές μας, για χρήμα και εξουσία, από την τεμπελιά τους, από το βόλεμά τους έχει πολλές φορές τη δύναμη να τρυπάει το δίχτυ προστασίας που φτιάχνουμε για τους αγαπημένους μας. Πολλές φορές μάς λυγίζει, μάς μεταβάλει μέχρι που χάνουμε τον εαυτό μας, το νοιάξιμο για τα σημαντικά.
«Είναι μεγάλη χαρά για μένα να βρίσκομαι στη Λάρισα και στο Θεσσαλικό Θέατρο, ειδικά φέτος που γιορτάζει τα 50 του χρόνια. Εύχομαι να τα χιλιάσει. Είναι το θέατρο που μας έμαθε ότι το τοπικό μπορεί να είναι παγκόσμιο. Η θρυλική παράσταση της Ηλέκτρας σε σκηνοθεσία Κώστα Τσιάνου με τη Λυδία Κονιόρδου με έκανε να πάρω την απόφαση να γίνω ηθοποιός»
Πόσο δύσκολο είναι για μια οικογένεια να «ακούσει» πραγματικά ένα παιδί που δεν εκφράζεται με συμβατικό τρόπο; Πιστεύετε ότι το θέατρο μπορεί να συμβάλει στην κατανόηση και την αποδοχή της διαφορετικότητας;
Η οικογένεια των δικών μου ηρώων και οι οικογένειες που είχα την τιμή να γνωρίσω μέσα από τη διαδικασία της έρευνας, της συγγραφής, της προετοιμασίας και της παρουσίασης του Μα ξέρουν να ακούν, έχουν αναγκαστεί ίσως αλλά και έχουν επιλέξει να αγγίξουν τα βάθη. Δεν είναι υπερβολή να πω ότι, παρόλη την αφόρητη δυσκολία που αντιμετωπίζουν λόγω των ελλείψεων και της φροντίδας της κοινωνίας, αναδύουν μία συμπαντική ομορφιά. Αυτό με συγκίνησε και θα συνεχίσει να με συγκινεί. Η δύναμή τους μού έμαθε πολλά, μού έμαθε πώς να ακούω το δικό μου τραύμα, τη δική μου αναπηρία. Δεν είμαστε τέλειοι, δεν θέλουμε να είμαστε τέλειοι, δεν χρειάζεται να είμαστε.
Οι παραστάσεις κάποια στιγμή τελειώνουν, εκείνοι όμως συνεχίζουν τον αγώνα τους, δεν ξέρω αν το θέατρο μπορεί να τους βοηθήσει. Γιατί τα σχολεία συνεχίζουν να είναι ανεπαρκή, οι χώροι μη προσβάσιμοι, τα έξοδα να τρέχουν, οι συνθήκες να δυσκολεύουν. Το θέατρο ίσως μπορεί να βοηθήσει αυτούς που δεν γνωρίζουν – όπως δεν γνώριζα κι εγώ πολλά όταν ξεκίνησα να ασχολούμαι με το θέμα της Αναπηρίας – να συνειδητοποιήσουν κάτι και στην επόμενη κίνησή τους να γίνουν πιο ευγενικοί. Οφείλουμε να είμαστε ενημερωμένοι για το τι μπορεί να έχει κάποιος που θα συναντήσουμε στο δρόμο, οφείλουμε να μην κλείνουμε τη θέση πάρκινγκ αναπήρων, να μην περνάμε βιαστικά τη διάβαση, να μην σπρώχνουμε στην ουρά κάποιον που δεν βλέπει… Ο κόσμος πρέπει να σταματήσει να ανήκει στους «ικανούς».
Δεν ξέρω αν μπορεί το θέατρο να αλλάξει τον κόσμο αλλά θέλω να συνεχίσω να το πιστεύω όπως όταν ήμουν παιδί, αλλιώς δεν έχει νόημα. Ίσως να είναι το ζωτικό μου ψέμα. Πρέπει ο καθένας μας να προσπαθήσει να κάνει αυτό που αγαπάει, με πίστη και όραμα, αλλιώς είμαστε χαμένοι.
Τι σημαίνει για εσάς η παρουσίαση της παράστασης στο Θεσσαλικό Θέατρο; Τι περιμένετε από την επαφή με το κοινό της Λάρισας;
Είναι μεγάλη χαρά για μένα να βρίσκομαι στη Λάρισα και στο Θεσσαλικό Θέατρο, ειδικά φέτος που γιορτάζει τα 50 του χρόνια. Εύχομαι να τα χιλιάσει. Είναι το θέατρο που μας έμαθε ότι το τοπικό μπορεί να είναι παγκόσμιο. Η θρυλική παράσταση της Ηλέκτρας σε σκηνοθεσία Κώστα Τσιάνου με τη Λυδία Κονιόρδου με έκανε να πάρω την απόφαση να γίνω ηθοποιός. Θυμάμαι να πηγαίνω στον πατέρα μου με το απόκομμα μιας εφημερίδας από τη συνέντευξη της Λυδίας Κονιόρδου και να λέω: «Κοίτα εδώ το λέει: Το θέατρο δεν γίνεται να το κάνεις ερασιτεχνικά πρέπει να του αφιερωθείς…».
Από τότε, είχα την τιμή να παρουσιάσω στο Θεσσαλικό Θέατρο την παράσταση Φεύγουσα κόρη σε σκηνοθεσία Μίρκας Γεμεντζάκη μετά από πρόσκληση του Κώστα Τσιάνου και τώρα το Μα μετά από πρόσκληση του Ορέστη Τάτση. Ευχαριστώ επίσης τον Ορέστη Τάτση για τη συνεργασία του περασμένου καλοκαιριού, όταν παρουσιάσαμε στη Λάρισα την παραγωγή του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Ιωαννίνων Ο Κουτσογιάννης στα Γιάννινα σε σκηνοθεσία Θοδωρή Γκόνη.
Περιμένω με αγωνία να μοιραστώ τις εντυπώσεις από την παράσταση του Μα με το κοινό της Λάρισας που τόσο αγαπάει την τέχνη του θεάτρου και την τιμάει. Επίσης περιμένω με ανυπομονησία, όπως και οι συνεργάτες μου, την παρουσίαση της Ελένης Καπλάνη (Ειδική Παιδαγωγός Msc, Αναλύτρια Συμπεριφοράς, τ. Ψυχολογίας, Επιστημονικά Υπεύθυνη του κέντρου Ειδικών Θεραπειών Χόριππος) σχετικά με τις Διαταραχές Αυτιστικού Φάσματος, με αυτό το πολύ σημαντικό θέμα: «από το Ιατρικό στο Κοινωνικό Μοντέλο Αναπηρίας», που θα πραγματοποιηθεί πριν από την παράσταση της Τρίτης στις 19.15 και τη συζήτηση που θα ακολουθήσει με τους συντελεστές και το κοινό.
Σχετικά με την παράσταση:
Το «Μα» της Ρηνιώς Κυριαζή έρχεται για δύο παραστάσεις στη σκηνή του Θεσσαλικού Θεάτρου «Κώστας Τσιάνος» στις 20 και 21 Απριλίου 2026.
Σκηνοθεσία
Ρηνιώ Κυριαζή
Μουσική
Νίκος Βελιώτης
Σκηνικά – Κοστούμια
Δήμητρα Λιάκουρα
Σχεδιασμός φωτισμών
Στέβη Κουτσοθανάση
Κίνηση
Άλκηστις Πολυχρόνη-Βιτόρια Κωτσάλου
Επιστημονικός Σύμβουλος
Νίκος Παγίδας
Ηθοποιοί
Δήμητρα Γκλιάτη, Μιχάλης Κουτσκουδής,
Γιώργος Φριντζήλας, Γιώτα Χνάρη
Βοηθός σκηνοθέτη
Τιγκράν Αμπραμιάν
Βοηθός σκηνογράφου-ενδυματολόγου
Γιάννης Τσούχλος
Φωτογραφίες
Αναστασία Γιαννάκη – Κωστής Εμμανουηλίδης
Γραφιστική επιμέλεια
Παναγιώτης Ανδριανός
Αναστάσης Παπαγγέλης
Υπεύθυνη επικοινωνίας
Χρύσα Ματσαγκάνη
Το θεατρικό έργο Μα της Ρηνιώς Κυριαζή κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Το Ροδακιό
Διάρκεια παράστασης: 90’
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
Δευτέρα 20 Απριλίου στις 21.00
Τρίτη 21 Απριλίου στις 20.00
Την Τρίτη στις 19.15 θα πραγματοποιηθεί παρουσίαση των Διαταραχών Αυτιστικού Φάσματος – από το Ιατρικό στο Κοινωνικό Μοντέλο Αναπηρίας από την Ελένη Καπλάνη, Ειδική Παιδαγωγό Msc, Αναλύτρια Συμπεριφοράς, τ. Ψυχολογίας, Επιστημονικά Υπεύθυνη του κέντρου Ειδικών Θεραπειών Χόριππος. Μετά το τέλος της παράστασης θα ακολουθήσει συζήτηση με τους συντελεστές.
Προπώληση: more.com
www.more.com/gr–el/tickets/theater/ma–larisa
Τιμές εισιτηρίων 15€ ολόκληρο, 10€ μειωμένο
Η περιοδεία της παράστασης πραγματοποιείται με την υποστήριξη και υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού καθώς και με την υποστήριξη του Ιδρύματος Ιωάννου Φ. Κωστοπούλου
Ακολουθήστε το 
στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
