Νίκος Μπίστης: Προς στρατηγική ήττα ΗΠΑ και Ισραήλ;

Το ερωτηματικό μπαίνει επειδή δεν έχει ολοκληρωθεί η διαπραγμάτευση. Πάντως με τα μέχρι στιγμής στοιχεία και τις πληροφορίες όλα οδηγούν σε αυτό το συμπέρασμα.

Μετά το αρχικό ναυάγιο των συνομιλιών στο Ισλαμαμπάντ ήταν φανερό ότι οι επιλογές του Τραμπ και των ΗΠΑ είχαν περιοριστεί δραματικά. Ή έπρεπε να επιτεθεί με όλες του τις δυνάμεις – αναγκαστικά και χερσαίες- για να νικήσει η να δηλώσει νικητής ( αφορολόγητες είναι οι δηλώσεις του) και να υποχωρήσει ηττημένος. Χωρίς πρόθυμους συμμάχους πλέον σε ΝΑΤΟ, Ευρωπαϊκή Ένωση, ακόμα και στον Κόλπο, με την παγκόσμια ου μην αλλά και την Αμερικανική κατακραυγή να τον περικυκλώνει επέλεξε – όπως μέχρι στιγμής φαίνεται – την υποχώρηση. Επειδή πρέπει να την «πουλήσει» στο εσωτερικό των ΗΠΑ και στο κομμάτι εκείνο της MAGA που είχε πιστέψει ότι πρόκειται μεν περί ολίγον σαλεμένου αλλά πάντως ειρηνοποιού, την εμφανίζει ως αποτέλεσμα του ναυτικού αποκλεισμού που επέβαλε στο Ιραν.

Όμως κάθε αντικειμενικός παρατηρητής αντιλαμβάνεται ότι η αποτελεσματικότητα του αμερικανικού αποκλεισμού ήταν εξ αρχής αμφίβολη. Σε αντίθεση με τον αποκλεισμό των Στενών του Ορμουζ από το Ιράν ο οποίος είχε άμεσα αποτελέσματα . Ευνοϊκά για τις φιλικές η φιλικά ουδέτερες χώρες και πιεστικά – που θα γίνονταν καταστροφικά αν συνεχιζόταν η κατάσταση – για τις εχθρικές προς το Ιράν χώρες.

Η απειλή των ΗΠΑ ήταν άσφαιρη

Γιατί το Ιράν απέδειξε στο παρελθόν οτι μπορεί να αντέξει σκληρές κυρώσεις και περιορισμούς στις εξαγωγές του. Διαθέτει αποθέματα πετρελαίου για μήνες την ώρα που ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας ανακοίνωσε προχθές ότι τα αεροσκάφη στην Ευρώπη έχουν καύσιμα μόλις για 6 εβδομάδες. Παράλληλα, η Τεχεράνη μπορεί να ανακατευθύνει εισαγωγές μέσω χερσαίων ή εναλλακτικών θαλάσσιων διαδρομών, έστω με αυξημένο κόστος.

Εάν συνεχιστεί ο διπλός αποκλεισμός, αναλυτές προβλέπουν ότι το πετρέλαιο μπορεί να φτάσει στα 150 δολάρια το βαρέλι.Άμεσα ωφελημένοι στην πρώτη φάση από την εκτίναξη της τιμής του πετρελαίου ήταν το ίδιο το Ιράν και η Ρωσία. Επίσης και η Κίνα που έτυχε λόγω της συνεργασίας της προνομιακής μεταχείρισης από το Ιράν. Έτσι η αμερικανική επιλογή για αποκλεισμό των λιμένων του Ιραν στην πράξη θα ενισχύσει τη διαπραγματευτική θέση της Τεχεράνης πυροδοτώντας μια ενεργειακή κρίση παγκοσμίων διαστάσεων η οποία όμως θα επιβαρύνει περισσότερο τη Δύση παρά το Ιράν, με άμεσες επιπτώσεις στον πληθωρισμό και στην πολιτική σταθερότητα.

Φαίνεται προς το παρόν ότι αυτός ο κίνδυνος απομακρύνεται, μαζί με τον κίνδυνο επανάληψης μιας θερμής σύγκρουσης. Ο Τραμπ επέβαλε στο Ισραήλ ανακωχή με τον Λίβανο. Με τον γνωστό του τρόπο απαγόρευσε (prohibits) στο Ισραήλ να βομβαρδίσει την Χεζμπολαχ. Αμέσως το Ιράν αφού ικανοποιήθηκε αυτή του η απαίτηση άνοιξε τα Στενά του Ορμουζ για όσο διαρκεί η εκεχειρία. Αρχίζουν συνομιλίες για ολική διευθέτηση όπως ήταν εξ αρχής η στόχευση του Ιράν.Ήδη τα μέχρι στιγμής βήματα αποτελούν διαπραγματευτική νίκη της Τεχεράνης. Οι ΗΠΑ κάθονται στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης χωρίς να έχουν νικήσει στο στρατιωτικό ή το διπλωματικό πεδίο. Το καθεστώς του Ιράν δεν έπεσε , υπέστη προφανώς βαριές απώλειες σε στελεχικό δυναμικό , αεροπορία, ναυτικό και υποδομές αλλά στάθηκε όρθιο με τον λαό να συσπειρώνεται γύρω από την « σημαία. Το ίδιο πάνω κάτω ισχύει για τους συμμάχους του την Χεζμπολαχ και τους Χουθι.

Δεν ήταν προφανώς αυτό το σχέδιο όταν ο Νετανιάχου έπειθε τον Τραμπ να εξαπολύσει επίθεση. Το σχέδιο – ανοήτως ως απεδείχθη – προέβλεπε στρατιωτική συντριβή του Ιράν και εξέγερση των Ιρανών για την ανατροπή του καθεστώτος. Το αποτέλεσμα όπως προδιαγράφεται μάλλον θα απομακρύνει την προοπτική δημοκρατικής αλλαγής . Τουλάχιστον σε πρώτη φάση.

Τώρα όμως αρχίζουν τα μεγάλα βάσανα του Τραμπ και του Νετανιάχου. Ο πρώτος έχει ήδη απέναντι του την κοινή γνώμη της Αμερικής ,την MAGA διασπασμένη, τους Ρεπουμπλικανούς σε πανικό , τους συμμάχους του σε Κόλπο, ΝΑΤΟ και Ευρωπαϊκή Ένωση εξοργισμένους ενώ τον περιμένει η κάλπη των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου με απειλητικές διαθέσεις. Ακόμα και αν πάρει μέρος του Ιρανικού ουρανίου δεν έχει πειστική απάντηση στο ερώτημα « γιατί αυτός ο πόλεμος;»

Ο Νετανιάχου όσο συνεχιζόταν ο πόλεμος και η στήριξη του Τραμπ είχε μαζί του την πλειοψηφία της κοινής γνώμης. Η συγκατάθεση, όμως, μέρα με την ημέρα μειωνόταν. Τώρα θα βρεθεί αντιμέτωπος με μια ραγδαία αυξανόμενη αμφίπλευρη αντίδραση Η πίεση από τους ακροδεξιούς συμμάχους του θα εκδηλωθεί, ενώ και το Παλαιστινιακό με την Γάζα αλλά και την Δυτική Όχθη πλέον σε πρώτο πλάνο, θα επανέλθει. Οι δικαστικές του δε εκκρεμότητες επίσης θα επανέλθουν.Η καλύτερη λύση για αυτόν θα ήταν η συνέχιση του πολέμου .αλλά είναι δύσκολο να συνεχίσει μόνος του. Ουδέποτε άλλοτε από την ίδρυση του το Ισραήλ ήταν τόσο απομονωμένο , με την παγκόσμια κοινή γνώμη απέναντι του.

Στην γειτονιά μας, εκείνοι οι σοβαροί κυβερνητικοί αναλυτές που μας έλεγαν σε πόσο δύσκολη θέση ήταν η Τουρκία και πόσο ενισχυμένοι θα βγούμε εμείς και η Κύπρος από την συνεργασία με ΗΠΑ και Ισραήλ, έπεσαν πανηγυρικά – και ως συνήθως – έξω. Η Τουρκία σταθερά απέναντι στο Ισραήλ διατηρεί τις σχέσεις της με τις ΗΠΑ ( και την Ρωσία και την Κίνα) και παίζει μεσολαβητικό ρόλο ως περιφερειακή δύναμη. Γίνεται μέρος της λύσης. Εμείς ταυτιστήκαμε με τις δυνάμεις που όπως δείχνουν τα πράγματα βρίσκονται σε δύσκολη θέση, καταστρέψαμε εδώ και καιρό τις σχέσεις μας με την Ρωσία, ενώ στην παρούσα σύγκρουση γίναμε μέρος του προβλήματος Τουλάχιστον προστατέψαμε τα πετρέλαια της Aramco.