Επίθεση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα: Πώς φτάσαμε ως εδώ – Το χρονικό της κλιμάκωσης

Ραγδαίες είναι οι εξελίξεις στη Βενεζουέλα μετά την επίθεση των ΗΠΑ στο Καράκας και τη σύλληψη του προέδρου της χώρας Νικολάς Μαδούρο από αμερικανικές δυνάμεις, ενώ ο ίδιος είχε κυρήξει νωρίτερα κατάσταση έκτακτης ανάγκης στη χώρα. Οι αεροπορικές επιδρομές ακολουθούν μήνες στρατιωτικής κλιμάκωσης από την Ουάσινγκτον στην Καραϊβική και σκληρή ρητορική από τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ που καλούσε τον Μαδούρο να παραιτηθεί με δηλωμένο στόχο την καταπολέμηση του «λαθρεμπορίου ναρκωτικών».

Η κατάσταση περιγράφεται ως έκρυθμη, με τουλάχιστον επτά ισχυρές εκρήξεις γύρω στις 2 π.μ., αεροσκάφη σε χαμηλό ύψος και διακοπές ρεύματος σε πολλές συνοικίες. Οι επιθέσεις φαίνεται να έπληξαν την αεροπορική βάση Λα Καρλότα και τη στρατιωτική εγκατάσταση Φουέρτε Τιούνα, ενώ καπνός υψωνόταν πάνω από βασικές υποδομές. Η κυβέρνηση της Βενεζουέλας κατήγγειλε ότι οι επιθέσεις επεκτάθηκαν και στις πολιτείες Μιράντα, Αράγκουα και Λα Γκουάιρα, χαρακτηρίζοντάς τες ως «πολύ σοβαρή στρατιωτική επίθεση των Ηνωμένων Πολιτειών κατά της Βενεζουέλας και του πληθυσμού της σε πολιτικούς και στρατιωτικούς στόχους στην πόλη Καράκας».

Ο Τραμπ είχε προειδοποιήσει από το τέλος του 2025 για πιθανές επιθέσεις σε χερσαίους στόχους. Ο ίδιος είχε αναφερθεί στην «περιοχή του λιμανιού όπου φορτώνουν τα σκάφη με ναρκωτικά» και είχε δηλώσει ότι «αν ο Μαδούρο παίξει σκληρά, αυτή θα είναι η τελευταία φορά που θα μπορέσει να παίξει σκληρά».

Η επιχείρηση, μέρος της αποστολής Southern Spear, προκάλεσε αντιδράσεις διεθνώς αλλά και στο εσωτερικό των ΗΠΑ, με τον γερουσιαστή Ρούμπεν Γκαλέγκο να δηλώνει ότι «αυτός ο πόλεμος είναι παράνομος. Είναι ντροπιαστικό που από παγκόσμιος αστυνομικός γίναμε παγκόσμιοι νταήδες σε λιγότερο από ένα χρόνο. Δεν υπάρχει λόγος να είμαστε σε πόλεμο με τη Βενεζουέλα».

Το χρονικό της κλιμάκωσης των τελευταίων μηνών διαμορφώνεται ως εξής:

• 24 Μαρτίου 2025: Ο Τραμπ υπογράφει εκτελεστική εντολή που επιβάλλει δασμό 25% σε οποιαδήποτε χώρα αγοράζει πετρέλαιο ή αέριο από τη Βενεζουέλα.
• 20 Αυγούστου 2025: Ο Αμερικανός πρόεδρος δίνει εντολή για την ανάπτυξη τριών πολεμικών πλοίων στις ακτές της Νότιας Αμερικής, σηματοδοτώντας την έναρξη της επιχείρησης Southern Spear.
• 2 Σεπτεμβρίου 2025: Ξεκινούν οι πρώτες αεροπορικές επιδρομές των ΗΠΑ κατά πλοίων στην Καραϊβική που φέρεται να μετέφεραν ναρκωτικά.
• 6 Οκτωβρίου 2025: Διακόπτονται όλες οι διπλωματικές επαφές μεταξύ της Ουάσινγκτον και της κυβέρνησης Μαδούρο.
• 16 Οκτωβρίου 2025: Δημοσιοποιείται έγγραφο που φέρεται να εξουσιοδοτεί τη CIA να διεξάγει μυστικές επιχειρήσεις εντός της Βενεζουέλας.
• 21 Νοεμβρίου 2025: Τηλεφωνική επικοινωνία Τραμπ – Μαδούρο, κατά τη διάρκεια της οποίας λέγεται ότι ο Τραμπ έδωσε τελεσίγραφο στον Μαδούρο να παραιτηθεί εντός μίας εβδομάδας.
• 29 Νοεμβρίου 2025: Ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοινώνει ότι ο εναέριος χώρος πάνω και γύρω από τη Βενεζουέλα θεωρείται «κλειστός»
• 2 Δεκεμβρίου 2025: Δημοσιεύματα αναφέρουν ότι ο Τραμπ έστειλε αυστηρό τελεσίγραφο στον Μαδούρο να εγκαταλείψει την εξουσία τώρα, χωρίς επιτυχία.
• 11 Δεκεμβρίου 2025: Οι αμερικανικές δυνάμεις καταλαμβάνουν πετρελαιοφόρο στα ανοικτά των ακτών της Βενεζουέλας, κίνηση που το Καράκας χαρακτήρισε ως πράξη πειρατείας.
• 17 Δεκεμβρίου 2025: Ο Τραμπ ανακηρύσσει την κυβέρνηση Μαδούρο «ξένη τρομοκρατική οργάνωση» και επιβάλλει ναυτικό αποκλεισμό σε πετρελαιοφόρα που εισέρχονται ή εξέρχονται από τη Βενεζουέλα
• 19 Δεκεμβρίου 2025: Ο Τραμπ δηλώνει δημόσια ότι δεν αποκλείει την πιθανότητα πολέμου με τη Βενεζουέλα, την ώρα που εντείνει τις πιέσεις και ναυτικό αποκλεισμό.
• Τέλος Δεκεμβρίου 2025: Αναφέρεται το πρώτο χερσαίο πλήγμα σε λιμενική εγκατάσταση εντός της επικράτειας της Βενεζουέλας.
• 2 Ιανουαρίου 2026: Ο Μαδούρο, σε τηλεοπτική συνέντευξη, καλεί τον Τραμπ να σταματήσει το «παράνομο πολεμικό σχέδιο» και να ξεκινήσει «σοβαρές συνομιλίες».
• 3 Ιανουαρίου 2026: Σημειώνονται βομβαρδισμοί στο Καράκας και σε άλλες περιοχές με εντολή Τραμπ, με τη Βενεζουέλα να καταγγέλλει επίσημα την αμερικανική στρατιωτική επίθεση.
• 3 Ιανουαρίου 2026: Η Βενεζουέλα ζήτησε την επείγουσα σύγκληση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ μετά τη στρατιωτική επίθεση των ΗΠΑ.
• 3 Ιανουαρίου 2026: Ο Νικολάς Μαδούρο συνελήφθη από αμερικανικές δυνάμεις στο πλαίσιο στρατιωτικής επιχείρησης, σύμφωνα με δήλωση του Ντόναλντ Τραμπ.

• 3 Ιανουαρίου 2026: Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο προανήγγειλε την άσκηση ποινικής δίωξης του Μαδούρο προκειμένου να δικαστεί στις ΗΠΑ.

Παρά την έντονη αντίδραση της Βενεζουέλας και τις εκκλήσεις του Μαδούρο προς το λαό του ο οποίος δήλωσε ότι «όλη η χώρα πρέπει να κινητοποιηθεί για να νικήσει αυτήν την ιμπεριαλιστική επιθετικότητα», η αμερικανική κυβέρνηση συνεχίζει να επικαλείται την ανάγκη προστασίας της εθνικής ασφάλειας από τα καρτέλ ναρκωτικών.

Οι κάτοικοι του Καράκας παραμένουν σε κατάσταση σοκ μετά την επίθεση, με κάποιους να δηλώνουν ότι «όλο το έδαφος σείστηκε. Είναι φρικτό. Ακούσαμε εκρήξεις και αεροπλάνα από μακριά».