Του Ηρακλή Τσιάμαλου
Μπορούμε να φανταστούμε ένα μαζικό κίνημα στη Γερμανία εναντίον των Mercedes, BMW, Porsche, Audi και VW ; Μια μερίδα της ιταλικής γνώμης εναντίον της πίτσας και των ζυμαρικών; Γάλλους πολίτες εναντίον της σαμπάνιας και του ροκφόρ;
Και όμως αυτό ακριβώς συμβαίνει στην Ελλάδα με τα σκάφη. Στην Οδύσσεια , σε αυτό το παγκόσμιας εμβέλειας έργο, υπάρχει λεπτομερής περιγραφή για το πώς ο Οδυσσέας ναυπήγησε τη σχεδία του.Τα ξύλινα καΐκια και τρεχαντήρια που στολίζουν τα λιμάνια της χώρας προέρχονται από ελληνικά μικρά ναυπηγεία. Δεν είναι μόνο ζήτημα αισθητικής. Κρύβουν μια ναυτοσύνη τουλάχιστον 3.500 χρόνων , από την εποχή που τα μινωικά πλοία ταξίδευαν σε όλη τη Μεσόγειο. Ας κάνουμε ένα μικρό πείραμα. Να ταξιδέψουμε με ένα παραδοσιακό καΐκι 9 μέτρων στο Ικάριο πέλαγος με 8 μποφόρ. Μετά να επαναλάβουμε το ίδιο με ένα σύγχρονο μηχανοκίνητο αμερικανικό, γερμανικό ή γαλλικό, ίδιων διαστάσεων.Η υπεροχή της πλεύσης του παραδοσιακού πλεούμενου είναι σαφέστατη (υστερεί στους διαθέσιμους χώρους ενδιαίτησης). Και όμως, αυτή η υπεροχή δεν είναι αρκετή για να δώσει στα παραδοσιακά σκάφη ένα μικρό έστω μερίδιο της αγοράς. Τα περισσότερα ελληνικά παραδοσιακά ναυπηγεία είτε κλείνουν είτε περιορίζονται σε επισκευές.
Το ίδιο συμβαίνει και με τα ελληνικά ναυπηγεία που φτιάχνουν πλαστικά σκάφη ή φουσκωτά. Στις περισσότερες περιπτώσεις η ποιότητα κατασκευής είναι εφάμιλλη ή και ανώτερη των εκτός Ελλάδας ανταγωνιστών. Dromor, Mοstro, Oceanic, Boss, Alfa Hellas, είναι μερικές από τις εταιρείες που δημιούργησαν καταπληκτικά σκάφη αναψυχής.
Γιατί πολλές από αυτές κλείνουν ; Πρώτον, το οργανωμένο κράτος δεν έβαλε ποτέ την προβολή, την υποστήριξή ή τη διάσωσή τους σε πρώτη προτεραιότητα. Δεύτερον, υπάρχει μια εμφανής αντιπάθεια από μεγάλη μερίδα της κοινής γνώμης που βλέπει τα σκάφη ως ακριβά θαλάσσια παιχνίδια των πλουσίων, των ταξικών στο μυαλό τους, εχθρών.
Έχουμε αναρωτηθεί πόσες κατηγορίες επαγγελματιών ζουν από αυτά; Η λίστα είναι μεγάλη. Ναυπηγοί, καραβομαραγκοί, ηλεκτρολόγοι, μηχανικοί, βιοτεχνίες κατασκευής τρέιλερ, καταστήματα με ναυτιλιακά, οργανωμένα πάρκιν κτό.
Ωστόσο, φαίνεται ότι δεν είναι αρκετοί για να περιορίσουν την γενική αντιπάθεια εναντίον των «σκαφάτων». Κανένας, δικαίως, δεν ενοχλείται με κάποιον ή κάποια που αγόρασε μια κουζίνα υψηλής αισθητικής και τεχνολογίας, αξίας 30-40.000 ευρώ. Δεν υπάρχει η λέξη «κουζινάτος» . Καμία κοινωνική αντίδραση για την αγορά ενός σπιτιού έναντι 400.000 ευρώ. Κανένα πρόβλημα με την αγορά ενός αυτοκινήτου υψηλού κοινωνικού κύρους αξίας 80.000 ευρώ. Το ίδιο όμως ποσό για αγορά πλεούμενου ισοδυναμεί με κοινωνικό σκάνδαλο . Ο ιδιοκτήτης του γίνεται στόχος κουτσομπολιού, ζήλειας ή φθόνου. Τα σκάφη είναι το συνηθισμένο μοτίβο σε κάθε πολιτικό ή οικονομικό σκάνδαλο. Δεν υπάρχει καμία λογική εξήγηση. Είναι μια ομαδική εμμονή που σκοτώνει αργά αλλά σταθερά ένα συστατικό στοιχείο του ελληνισμού : Τη σχέση του με τη θάλασσα.
Tο αποτέλεσμα αυτής της ολέθριας σύμπραξης, μεταξύ μιας πολιτείας που αδιαφορεί και μιας εν μέρει τοξικής κοινής γνώμης, είναι τραγικό: Η γειτονική Τουρκία, μια χώρα που δεν είχε ποτέ ναυτική παράδοση, έχει γεμίσει από ναυπηγεία ξύλινων και πλαστικών σκαφών! Πολλοί ξένοι την επιλέγουν ως τόπο ξεχειμωνιάσματος . Οργανωμένες μαρίνες παντού. Ένα ποτάμι εκατομμυρίων ευρώ ποτίζει τους γείτονες ενώ στην Ελλάδα οι λιγοστές επιχειρήσεις τού χώρου στενάζουν . Η εμφάνιση ενός καινούργιου ελληνικού σκάφους στη θάλασσα είναι πλέον σπανιότατο γεγονός. Είναι αδύνατο να συντηρηθεί ένα ναυπηγείο που κατασκευάζει πέντε-δέκα σκάφη όλο το χρόνο.
Ένα πρώτο βήμα για να θεραπεύσουμε τις εμμονές που έχουμε ως λαός είναι να τις αναγνωρίσουμε. Το δεύτερο είναι να βρούμε στοιχεία από τη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα που μας κάνουν υπερήφανους και όλοι μαζί να τα συντηρήσουμε και να τα ενισχύσουμε. Η ναυτική μας παράδοση είναι ένα από αυτά. Υπάρχει μια χώρα μικρότερη από την Ελλάδα με πλούσια ναυτική παράδοση και ακριβά εργατικά . Καταφέρνει όμως να στέλνει σκάφη της σε όλες τις μαρίνες της Ευρώπης παρόλο που ένα καινούργιο σκάφος από αυτή τη χώρα στα 10-11 μέτρα κοστίζει συνήθως πάνω από 400.000 ευρώ! Οι φινλανδικές μάρκες απευθύνονται τόσο σε αυτούς που θέλουν ένα σκάφος γοήτρου ( ο αμερικανικός ανταγωνισμός προσφέρει τα ίδια μέτρα με τα μισά περίπου λεφτά) αλλά κυρίως σε όσους αγαπούν να ταξιδεύουν και να ζουν στη θάλασσα. Ας παραμερίσουμε λίγο τον εγωισμό μας και την χαζή υπερηφάνεια μας και ας ακούσουμε τον ιδρυτή της διάσημης εταιρείας φινλανδικής εταιρείας Targa, Johan Carpelan: «Τα Τάργκα έχουν σχεδιαστεί και κατασκευαστεί σύμφωνα με το πώς είναι η θάλασσα στην πραγματικότητα – όχι όπως θα ήθελε κανείς να είναι. Η κατευθυντήρια αρχή μας είναι να σας στείλουμε στη θάλασσα ως περήφανο και γεμάτο αυτοπεποίθηση καπετάνιο με ένα χαμόγελο στα χείλη».
Ακολουθήστε το 
στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
