Ο Ιερός Ναός της Παναγίας των Αμπελοκήπων (φωτ. Θανάσης Καλιακούδας)
Του Χ. Πιτσίλκα
Βρισκόμαστε στον Αύγουστο, στον μήνα της Παναγίας και αξίζει να δούμε πόσο ευλογημένη είναι η Περιφερειακή Ενότητα Λάρισας από πολλά θεομητορικά προσκυνήματα, τα οποία αυτές τις ημέρες πολλοί θα επισκεφθούμε. Τα σημαντικότερα από αυτά, τόσο ναοί όσο και μοναστήρια, είναι τα παρακάτω.
Ιερός Ναός Ζωοδόχου Πηγής Λάρισας
Οι Λαρισαίοι όταν θέλουν να προσευχηθούν στην Παναγία, καταφεύγουν στον επιβλητικό ναό της Ζωοδόχου Πηγής στη συνοικία των Αμπελοκήπων και στην ιερά εικόνα της Παναγίας, η οποία βρέθηκε θαυματουργικά σε ένα πηγάδι της περιοχής, λίγο πριν απελευθερωθεί η Λάρισα από τους Τούρκους.
Ο Ιερός Ναός της Παναγίας είναι ένα μεγαλοπρεπές κομψοτέχνημα, 850 τ.μ. και 38 μέτρων ύψους. Ο Ιερός Ναός της Παναγίας των Αμπελοκήπων πανηγυρίζει στην εορτή της Ζωοδόχου Πηγής (την Παρασκευή μετά το Πάσχα), αλλά και σε κάθε Θεομητορική εορτή.
Ιερά Μονή Παναγίας Ολυμπιώτισσας Ελασσόνας
Αν αναζητήσουμε στο νομό Λάρισας ένα ιστορικό μοναστήρι με αμιγείς καταβολές στην βυζαντινή εποχή, αυτό δεν είναι άλλο από την Ιερά Μονή της Παναγίας Ολυμπιώτισσας, η οποία είναι το σήμα-κατατεθέν, η ακρόπολη και η προστάτης της πόλης της Ελασσόνας και όλης της επαρχίας.
Ιδρύθηκε στις αρχές του 13ου αιώνα, στα χρόνια των Παλαιολόγων. Για αιώνες ήταν ανδρικό μοναστήρι, ενώ σήμερα είναι γυναικείο. Πνευματικός θησαυρός της μονής αποτελεί η ομώνυμη θαυματουργή ιερά εικόνα της Παναγίας, που δεσπόζει στην είσοδο του Ναού.
Η Ιερά Μονή Παναγίας Ολυμπιώτισσας πανηγυρίζει στην Κοίμηση της Θεοτόκου τον Δεκαπενταύγουστο και λίγες μέρες νωρίτερα στις 6 Αυγούστου (Μεταμόρφωση του Σωτήρος). Η πρόσβαση στο μοναστήρι, που απέχει 1 χλμ. από την πόλη, είναι εύκολη μετά από σύντομο ανηφορικό δρόμο. H θέα προς την Ελασσόνα αποζημιώνει τον επισκέπτη.
Ιερά Μονή Εισοδίων της Θεοτόκου (Αγίου Παντελεήμονος) Αγιάς
Η βυζαντινή Ιερά Μονή Εισοδίων της Θεοτόκου (και του Αγίου Παντελεήμονος, όπως τη γνωρίζουν οι περισσότεροι) βρίσκεται λίγο βόρεια της Αγιάς. Υπάρχει από τα χρόνια του αυτοκράτορα Αλέξιου Κομνηνού (13ος αι.). Το μοναστηριακό συγκρότημα αποτελείται από το Καθολικό, το οποίο είναι αφιερωμένο στα Εισόδια της Θεοτόκου, τον πύργο του Ηγουμένου, την Τράπεζα και την πτέρυγα των κελιών.
Το Καθολικό της μονής, κτίσμα του 16ου αιώνα, έχει ενδιαφέρουσες τοιχογραφίες του 1724. Η μονή βρίσκεται σε μια καταπράσινη περιοχή, 3 περίπου χλμ. έξω από την Αγιά, ακολουθώντας τον δρόμο προς Μελιβοία.
Ιερά Μονή Κοιμήσεως Θεοτόκου (Κομνηνείου) Στομίου
Οι περισσότεροι τη γνωρίζουμε ως Μονή του Αγίου Δημητρίου, αλλά το βυζαντινό μοναστήρι του Στομίου που υφίσταται από το 13ο αιώνα, είναι αφιερωμένο -από την ίδρυσή του- στην Παναγία και συγκεκριμένα, τιμάται στην Κοίμηση της Θεοτόκου. Αργότερα από τον 16ο αιώνα, κατά την διάρκεια της Τουρκοκρατίας, τιμάται και στον Άγιο Δημήτριο όταν μια πολυπληθής αδελφότητα μοναχών άφησε ένα μοναστήρι του Αγίου Δημητρίου στη Βόρεια Ελλάδα και εγκαταστάθηκε στη μονή του Στομίου, μεταφέροντας παράλληλα και το όνομα του αγίου
Το μοναστήρι δεσπόζει σε μια καταπράσινη έκταση του Κισσάβου, σε υψόμετρο 180 μέτρων. Στο καλαίσθητο περιβάλλοντα χώρο εντός της μονής, μπροστά από το παρεκκλήσι των Αγίων Τεσσαράκοντα Μαρτύρων, βρίσκεται ο τάφος του μακαριστού Αρχιμανδρίτη π. Αθανασίου Μυτιληναίου και ο τάφος του πρώην μητροπολίτου Λαρίσης κυρού Θεολόγου. Το μοναστήρι βρίσκεται βόρεια του Στομίου, στον δρόμο προς Καρίτσα.
Ιερά Μονή Παναγίας Γλυκοφιλούσας Ραψάνης
Το 1997, σε μια υπέροχου φυσικού κάλλους περιοχή της Ραψάνης, ιδρύθηκε η γυναικεία Ιερά Μονή της Παναγίας Γλυκοφιλούσας, ύστερα από προτροπή του μακαριστού Αγιορείτου γέροντος Εφραίμ του Αριζονίτου. Το 1997 η μακαριστή γερόντισσα Εφραιμία και η νυν Ηγουμένη μοναχή Μαρία ήρθαν στη Ραψάνη από την Ιερά Μονή Παναγίας Οδηγήτριας Πορταριάς Πηλίου.
Το μοναστήρι είναι αρκετά φιλόξενο και περιποιημένο. Ξεχωρίζει το κύριο οικοδόμημα, όπου στεγάζονται το Καθολικό (Ναός) της μονής, καθώς και τα κελιά με το αρχονταρίκι. Τα τελευταία χρόνια χτίζεται στον περιβάλλοντα χώρο το νέο Καθολικό της μονής, του οποίου το υπόγειο λειτουργεί και τιμάται στον Άγιο Παντελεήμονα. Το μοναστήρι της Παναγίας Γλυκοφιλούσας βρίσκεται σε μια καταπράσινη περιοχή στο μέσο του δρόμου μεταξύ της παλαιάς Εθνικής Οδού και της Ραψάνης.
Ιερός Ναός Παναγίας Αρμενίου
Αν αναζητήσουμε στο νομό Λάρισας ένα προσκύνημα της Παναγίας που να έχει απήχηση τόσο στο νομό Μαγνησίας, όσο και σ’ όλη τη Θεσσαλία, αυτό δεν είναι άλλο από τον Ιερό Προσκυνηματικό Ναό της Ζωοδόχου Πηγής ή της Παναγίας Αρμενιώτισσας στο Αρμένιο του Δήμου Κιλελέρ. Ο ναός κτίστηκε το έτος 1886 ύστερα από φανέρωση της Παναγίας σε έναν ταπεινό βοσκό.
Την όμορφη εκκλησία της Παναγίας Αρμενιώτισσας επιλέγουν αρκετοί για να τελέσουν κάποιο Μυστήριο. Πολλοί προσκυνητές έρχονται καθημερινά στο ναό της Παναγίας του Αρμενίου και κυρίως την ημέρα του Δεκαπενταύγουστου, όποτε γίνεται η μεγάλη πανήγυρη του ναού, καθώς και την ημέρα της Ζωοδόχου Πηγής (Παρασκευή της Διακαινησίμου). Στο χώρο φιλοξενείται και το εκκλησιαστικό γηροκομείο της Ιεράς Μητρόπολης Λαρίσης.
Ιερά Μονή Παναγίας Κανάλων Καρυάς Ολύμπου
Η βυζαντινή Ιερά Σταυροπηγιακή Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου στην Καρυά του Ολύμπου, η περίφημη Μονή των Κανάλων της Καρυάς, βρίσκεται μέσα σε μια κατάφυτη κοιλάδα στα όρια των νομών Λάρισας και Πιερίας. Παρέχει απερίγραπτη θέα τόσο προς τον Όλυμπο, όσο και προς το Αιγαίο. Η ονομασία της μονής ως «Κανάλων» οφείλεται στο φυσικό περιβάλλον, καθώς κοντά στη μονή πηγάζουν από παλιά γάργαρα νερά (κανάλια), που σχηματίζουν έναν μικρό ποταμό.
Κατά την παράδοση, η μονή ιδρύθηκε τον 11ο αιώνα και άκμασε τον 17ο αιώνα. Από το 2001 λειτουργεί ως γυναικείο μοναστήρι και πανηγυρίζει στην εορτή του Γενεθλίου της Θεοτόκου στις 8 Σεπτεμβρίου. Η μονή της Παναγίας των Κανάλων βρίσκεται έξω από την Καρυά στο 7ο χλμ. της οδού Καρυάς–Λεπτοκαρυάς.
Ιερός Ναός Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Γερακαρίου
Λίγο πριν φθάσουμε στην Αγιά, ερχόμενοι από τη Λάρισα, συναντάμε το όμορφο πεδινό χωριό του Γερακαρίου, όπου βρίσκεται ο Ιερός Ναός του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου και ο οποίος συγκεντρώνει πολλούς πιστούς από τη Λάρισα και όλη την Αγιά. Αιτία είναι η ιερά εικόνα του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, η οποία με θαυμαστό τρόπο βρέθηκε στο μέρος όπου σήμερα υψώνεται ο ναός. Ο Ιερός Ναός του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου πανηγυρίζει την 25η Μαρτίου και την 15η Αυγούστου.
Ιερός Ναός Παναγίας Κριτσιλαριώτισσας Μύρων
Λίγο πιο έξω από το χωριό των Μύρων βρίσκεται το Ιερό Προσκύνημα της Παναγίας Κριτσιλαριώτισσας με την θαυματουργή εικόνα της, που πήρε το όνομά της από την παλαιά ονομασία του χωριού.
Μετά την μεταφορά των κατοίκων στο νέο χωριό, με την ονομασία Μύρα, παρέμεινε ο Ναός της Παναγίας στην παλαιά τοποθεσία στο Κριτσιλάρ. Τα τελευταία χρόνια έχει γίνει ανακαίνιση του προσκυνήματος, το οποίο επιλέγουν αρκετοί για κάποιο ιερό μυστήριο. Ο ναός πανηγυρίζει σε όλες τις θεομητορικές εορτές.
Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου Αετόλοφου
Στην επαρχία της Αγιάς υπάρχουν αρκετές βυζαντινές εκκλησίες που τιμώνται στο πρόσωπο της Παναγίας. Μια απ’ αυτές που ξεχωρίζουν και αξίζει να την επισκεφθεί κανείς είναι ο Ιερός Ναός της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στον Αετόλοφο Αγιάς (παλαιότερα Δέσιανη).
Πρόκειται για μια υπέροχη μεσοβυζαντινή πέτρινη εκκλησία και αυτό που κεντρίζει το ενδιαφέρον του επισκέπτη είναι η ξύλινη στέγη με την ομοιόμορφη κεραμοσκεπή στην κορυφή. Το γραφικό χωριό του Αετόλοφου βρίσκεται 40 χλμ. από τη Λάρισα, δεξιά λίγο πριν φθάσουμε στην Αγιά. Ο Ιερός Ναός της Κοίμησης της Θεοτόκου πανηγυρίζει τον Δεκαπενταύγουστο και ανήκει, όπως και όλη η επαρχία Αγιάς, στην Ιερά Μητρόπολη Δημητριάδος.
Ιερός Ναός Κοιμήσεως Θεοτόκου Αμπελώνα
Χρειάστηκαν πάνω από δύο δεκαετίες προκειμένου να ολοκληρωθεί η κατασκευή του και οι Αμπελωνίτες, εδώ και έναν αιώνα, νιώθουν υπερήφανοι για το ότι κατέχουν μια από τις ωραιότερες εκκλησίες τουλάχιστον στο νομό Λάρισας. Ο λόγος για τον Μητροπολιτικό Ναό του Αμπελώνα, τον Ιερό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου, που δεσπόζει στο κέντρο της κωμόπολης. Αυτό που κάνει ξεχωριστή την εκκλησία της Παναγίας του Αμπελώνα, πέρα από το μέγεθος και την επιβλητικότητά της, είναι το γεγονός ότι χτίστηκε από ειδικούς Ηπειρώτες τεχνίτες, οι οποίοι χρησιμοποίησαν την πέτρα ως κύριο υλικό, σμιλεύοντάς την με ιδιαίτερα καλλιτεχνικά χαρακτηριστικά.
Ο εντυπωσιακός αυτός πετρόκτιστος ναός θεμελιώθηκε το 1885 και εγκαινιάστηκε το 1906.
Ιερός Ναός Κοιμήσεως Θεοτόκου Λιβαδίου
Ο πανέμορφος τόσο εσωτερικά, όσο και εξωτερικά Ιερός Ναός της Παναγίας του Λιβαδίου της Ελασσόνας είναι αρκετά παλαιός και κτίστηκε πιθανότατα τον 15ο αιώνα. Πρόκειται για τρίκλιτη ξυλόστεγη Βασιλική, με εντυπωσιακό ξυλόγλυπτο τέμπλο (του 18ουαι). Το 1886 ο ναός ανακαινίστηκε, παίρνοντας τη σημερινή του μορφή. Η μεγάλη πανήγυρη του ναού και όλου του Λιβαδίου γίνεται εδώ τον Δεκαπενταύγουστο με συμμετοχή χιλιάδων Λιβαδιωτών και όχι μόνο.
Ιερός Ναός Κοιμήσεως Θεοτόκου Τσαριτσάνης
Η εκκλησία της Παναγίας της Τσαριτσάνης βρίσκεται στην ομώνυμη συνοικία της ιστορικής και μαρτυρικής κωμόπολης. Κτίστηκε το 1746 και κάηκε το 1818. Η στέγη ξανακτίστηκε το 1820 πάνω στην ίδια τοιχοποιία. Ξανακάηκε το 1986 και κτίστηκε εκ νέου πάνω στις παλαιές βάσεις.
Στον Ιερό Ναό της Παναγίας της Τσαριτσάνης φυλάσσονται αξιόλογα κειμήλια, όπως τα ιερά άμφια του μεγάλου Τσαριτσανιώτη Δασκάλου του Γένους Κωνσταντίνου Οικονόμου εξ Οικονόμων. Η πανήγυρη του ναού γίνεται τον Δεκαπενταύγουστο με μεγάλη συμμετοχή πιστών. Η εκκλησία της Παναγίας βρίσκεται στο κέντρο της Τσαριτσάνης, δίπλα στην Οικονόμειο Σχολή. Η Τσαριτσάνη απέχει 5 χλμ. από την Ελασσόνα.
Ιερός Ναός Παναγίας Δεμερλιώτισσας Φαρσάλων
Ο μεταβυζαντινός Ιερός Προσκυνηματικός Ναός της Παναγίας Ελεούσας ή Δεμερλιώτισσας βρίσκεται στο χωριό Σταυρός, κοντά στα Φάρσαλα, στην περιοχή του Παλαιοφάρσαλου. Παλαιότερα επί Τουρκοκρατίας, το χωριό του Σταυρού ονομαζόταν Δεμερλί και για το λόγο αυτό η Παναγία έλαβε το προσωνύμιο Δεμερλιώτισσα.
Ο Ιερός Ναός της Παναγίας κτίστηκε το 1778. Το κόσμημα του ναού είναι η θαυματουργική εικόνα της Παναγίας της «Δεμερλιώτισσας», για την οποία η παράδοση λέει ότι η εικόνα είναι έργο του Αποστόλου και Ευαγγελιστή Λουκά.
Ο ναός τιμάται στη Κοίμηση της Θεοτόκου και η μεγάλη πανήγυρη λαμβάνει χώρα στις 23 Αυγούστου, ημέρα της Αποδόσεως της εορτής της Κοίμησης της Παναγίας. Το Ιερό Προσκύνημα της Παναγίας Δεμερλιώτισσας ανήκει στη Μητρόπολη Θεσσαλιώτιδος και Φαναριοφερσάλων. Ο ναός βρίσκεται μέσα στο χωριό του Σταυρού, το οποίο απέχει 10 χλμ. από τα Φάρσαλα.
Ιερός Ναός Παναγίας Κραννώνα
Ο Προσκυνηματικός Ναός της Ζωοδόχου Πηγής, λίγο έξω από το ιστορικό χωριό του Κραννώνα κτίστηκε το 1895 μετά την θαυμαστή εύρεση της εικόνας της Παναγίας το 1867, λίγο πριν την απελευθέρωση από τους Τούρκους.
Ο ναός πανηγυρίζει τον Δεκαπενταύγουστο, επίσης στην εορτή της Ζωοδόχου Πηγής (την Παρασκευή της Διακαινησίμου) και στις 27 Ιανουαρίου, στην επέτειο της εύρεσης της εικόνας.
Ο Ιερός Ναός της Παναγίας του Κραννώνα βρίσκεται σε μια αγροτική περιοχή έξω από τον Κραννώνα του Δήμου Κιλελέρ. Το χωριό απέχει περίπου 15 χλμ. από τη Λάρισα και βρίσκεται στον δρόμο προς Καρδίτσα, αριστερά πριν φθάσουμε στο Μαυροβούνι.
Ιερός Ναός Παναγίας Φανερωμένης Τυρνάβου
Όταν κάποιος επισκέπτεται μία από τις πολλές πετρόκτιστες εκκλησίες του Τυρνάβου, πραγματικά μεταφέρεται σε μια άλλη εποχή. Ο Ιερός Ναός της Παναγίας Φανερωμένης κτίστηκε στα 1674, ενώ τη σημερινή του μορφή απέκτησε το 1872, όταν ανακαινίσθηκε και επεκτάθηκε.
Ο καθεδρικός ναός του Τυρνάβου είναι τρίκλιτη βασιλική με τρούλο. Η Παναγία Φανερωμένη βρίσκεται στο κέντρο του Τυρνάβου. Η μεγάλη πανήγυρη του ναού γίνεται στην εορτή του Γενεθλίου της Θεοτόκου στις 8 Σεπτεμβρίου.
Πηγή: ΕΝΤΥΠΗ LARISSANET
Ακολουθήστε το 
στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
