Κυκλοφόρησε από την Ακαδημία Αθηνών, Κέντρον Ερεύνης της Αρχαιοτήτος, σειρά μονογραφιών, αρ. 9, το βιβλίο του Θεοδώρου Παλιούγκα,Συμβολές στην τοπογραφία και αρχαιολογία της Πελασγίδος Λάρισας, I. O οικισμός των Προϊστορικών και Πρώιμων Ιστορικών χρόνων, Αθήνα 2023. Σελίδες 316, Εικόνες 23, Πίνακες 56, Σχήμα 28 Χ 21, ISBN 978-960-404-414-6.
Στο βιβλίο δημοσιεύεται ένα μέρος της διδακτορικής διατριβής του συγγραφέα, η οποία ενεκρίθη από το Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας τον Δεκέμβριο του 2018, και όπως δηλώνεται στον τίτλο του, αποτελεί συμβολή στην τοπογραφία και αρχαιολογία της αρχαίας Λάρισας. Με αφετηρία τους Νεολιθικούς χρόνους (6500−3300/3200 π.Χ.), στους οποίους ανάγονται τα πρωιμότερα, έως σήμερα, κατάλοιπα ανθρώπινης δραστηριότητας στο κέντρο της σημερινής πόλης και, μέσω των υποπεριόδων της Χαλκοκρατίας (3300/3200−1100 π.Χ.), η έρευνα εκτείνεται έως την Πρώιμη Εποχή του Σιδήρου (1100−700 π.Χ.), το τέλος της οποίας σηματοδοτεί η άφιξη και εδραίωση του ἔθνους των Θεσσαλών στη ΒΑ Θεσσαλία −πιθανότατα κατά τον ύστερο 8ο ή πρώιμο 7ο αι. π.Χ.− και η συγκρότηση στη θέση ενός οικισμού, που θα αποτελέσει τον πρόδρομο της Λάρισας των Ιστορικών χρόνων.
Αντικείμενό της αποτελούν τα κάθε είδους κατάλοιπα ανθρώπινης δραστηριότητας που έχουν αποκαλυφθεί, έως σήμερα, στη Λάρισα, είτε με σωστικές ανασκαφές της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας είτε τυχαία κατά τη διάρκεια εκσκαφών σε οικόπεδα της πόλης και χρονολογούνται στους Προϊστορικούς και Πρώιμους Ιστορικούς χρόνους. Ανάμεσά τους πρωτεύουσα θέση κατέχει η κεραμεική, η οποία, λόγω έλλειψης γραμματειακών πηγών για τις εξεταζόμενες περιόδους, αποτελεί πολύτιμο υλικό και βασικό οδηγό της έρευνας για τη συναγωγή πολλών και ποικίλων πληροφοριών.
Ο κύριος σκοπός της μελέτης είναι διττός: α) η διερεύνηση και κατανόηση της εξέλιξης της κατοίκησης στη θέση της πόλης, της οργάνωσης και της χρήσης του χώρου κατά τους Προϊστορικούς και Πρώιμους Ιστορικούς χρόνους, και β) η σκιαγράφηση και ανασύνθεση πτυχών του υλικού πολιτισμού −με έμφαση στην κεραμεική παραγωγή− των τοπικών κοινοτήτων κατά τη διάρκεια των παραπάνω περιόδων, σε αντιπαραβολή με τα δεδομένα από τη λοιπή Θεσσαλία και, ευρύτερα, τον χώρο της βόρειας και κεντρικής Ελλάδας.
Η εργασία αρθρώνεται σε οκτώ μέρη. Προτάσσεται η Εισαγωγή με το ιστορικό της έρευνας, την ανάλυση του σκοπού της μελέτης και την ανάπτυξη της μεθόδου που εφαρμόστηκε κατά την πραγμάτευση των θεμάτων της.
Το δεύτερο μέρος είναι αφιερωμένο στη Φυσική Γεωγραφία της λεκάνης της Λάρισας, με στοιχεία που αφορούν τη Γεωμορφολογία και τα Υδάτινα Συστήματα της ευρύτερης περιοχής.
Ακολουθεί η αναλυτική παρουσίαση και εξέταση των τοπογραφικών και αρχαιολογικών δεδομένων, σε πέντε μέρη, που αντιστοιχούν στην Εποχή του Λίθου, στις τρεις υποπεριόδους της Χαλκοκρατίας και στην Πρώιμη Εποχή του Σιδήρου. Μέσα από τη συγκέντρωση και αξιολόγηση των δεδομένων πιστοποιείται και τεκμηριώνεται η συνεχής κατοίκηση στη θέση της πόλης σε όλο το διάστημα που καλύπτει η μελέτη, αναδεικνύοντας τη Λάρισα σε μία από τις αρχαιότερες και, μάλιστα, αδιαλείπτως κατοικούμενες, πόλεις στον ελληνικό χώρο.
Το όγδοο μέρος αποτελεί μία Γενική Επισκόπηση και σύνοψη των Παρατηρήσεων που προέκυψαν από την ανάλυση των δεδομένων, στα κεφάλαια που προηγήθηκαν. Τέλος, τη μελέτη συμπληρώνουν Παραρτήματα και Πίνακες σχεδίων και εικόνων του μεγαλύτερου μέρους των ευρημάτων, εκτενής Βιβλιογραφία και Περίληψη στην Αγγλική.
Το βιβλίο, έκδοση στη Σειρά Μονογραφιών (αρ. 9) του Κέντρου Ερεύνης της Αρχαιότητος της Ακαδημίας Αθηνών, είναι αφιερωμένο στη Μνήμη του Γιάννη Α. Πίκουλα (1956−2022), καθηγητή του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και Επόπτη της Διδακτορικής Διατριβής του συγγραφέα.
Πηγή: ΕΝΤΥΠΗ LARISSANET
Ακολουθήστε το 
στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
