Ρεπορταζ – Φώτ./βίντεο: Κωνσταντίνος Κοντοκώστας
Μετά από περίπου δέκα χρόνια αναμένεται να τεθεί ξανά σε πλήρη λειτουργία το σύστημα τηλεδιοίκησης στο Σιδηροδρομικό Σταθμό της Λάρισας.
Θυμίζουμε ότι την περασμένη Τρίτη πραγματοποιήθηκε η διοικητική παραλαβή προς χρήση από την ΕΡΓΟΣΕ στον ΟΣΕ της σηματοδότησης του τμήματος της διπλής γραμμής από Λάρισα μέχρι το Πλατύ, μήκους 130 χλμ και παράλληλα παραδόθηκε το Κέντρο Ελέγχου Κυκλοφορίας (ΚΕΚ) της Λάρισας, το οποίο ελέγχει την κυκλοφορία των συρμών σε μήκος 200 χιλιόμετρων διπλής σιδηροδρομικής γραμμής, στο τμήμα από τον Δομοκό έως το Πλατύ.
Αυτές τις ημέρες, όπως δήλωσε πρόσφατα στο larissanet.gr ο διευθύνοντας σύμβουλος του ΟΣΕ κ. Παναγιώτης Τερεζάκης, πραγματοποιούνται δοκιμές στο σύστημα και μετά τις 15-20 Αυγούστου αναμένεται να ξεκινήσει η λειτουργία του.
Με αφορμή την παράδοση του συστήματος, το larissanet μπήκε στο ΚΕΚ όπου ο κεντρικός σταθμάρχης Λάρισας, κ. Γεώργιος Ζήνδρος, μας εξήγησε τη λειτουργία του. Η παρουσία του κ. Ζήνδρου δεν ήταν τυχαία καθώς ο έμπειρος σταθμάρχης ήταν στο κέντρο τηλεδιοίκησης στη Λάρισα από τα πρώτα χρόνια λειτουργίας του, 2007 μέχρι 2011, και σήμερα θεωρείται κάτι σαν «μέντορας» των νέων σταθμαρχών που θα τοποθετηθούν στο ΚΕΚ.
Η τηλεδιοίκηση λοιπόν, όπως μας εξήγησε ο κ. Ζήνδρος, είναι ένα σύστημα που δίνει μεταξύ άλλων τη δυνατότητα στους σταθμάρχες του ΚΕΚ να παρακολουθούν σε πραγματικό χρόνο την κίνηση των αμαξοστοιχιών σε μήκος 200 χιλιομέτρων από τα Παλαιοφάρσαλα μέχρι το Αιγίνιο.
Επίσης οι σταθμάρχες θα μπορούν να χειρίζονται την κυκλοφορία του σιδηροδρομικού δικτύου μέσα από ειδικό πληροφοριακό σύστημα ενώ αξίζει να σημειωθεί πως στις σήραγγες υπάρχουν αισθητήρες που δείχνουν σε πραγματικό χρόνο σε τι κατάσταση βρίσκεται η κάθε μία.
Σημαντικό ωστόσο είναι, όπως μας επισημαίνει ο κ. Ζήνδρος , να «κρατήσει» αυτό το σύστημα και να μην απαξιωθεί όπως άρχισε να γίνεται την προηγούμενη δεκαετία μέχρι που στις 28 Φεβρουαρίου του 2023, τη νύχτα της τραγωδίας των Τεμπών, να είναι πια εντελώς εκτός λειτουργίας.
Η παρακμή και η αναγκαιότητα
Η τηλεδιοίκηση στη Λάρισα πέρασε από χιλιάδες «κύματα» τα τελευταία δέκα χρόνια καθώς τα προβλήματα που άρχιζαν να εμφανίζονται στις αρχές της προηγούμενης δεκαετίας, για παράδειγμα οι κλοπές υλικού και η φωτιά στο Λιτόχωρο , δεν αντιμετωπίστηκαν επαρκώς από τους αρμόδιος φορείς με αποτέλεσμα να περιοριστούν σημαντικά οι δυνατότητες του συστήματος.
Χαρακτηριστική ήταν η ανακοίνωση του ΟΣΕ όταν πλέον η λειτουργία της τηλεδιοίκησης ήρθε ξανά στην επικαιρότητα λόγω του δυστυχήματος: «τον Ιούλιο του 2015 μετά την πυρκαγιά στην περιοχή του Λιτοχώρου, η τηλεδιοίκηση Λάρισας υποβαθμίστηκε σημαντικά και πρακτικά έπαψε να λειτουργεί ως πλήρης τηλεδιοίκηση. Η μόνη δυνατότητα που διατηρούσε το σύστημα τηλεδιοίκησης ήταν η παρακολούθηση της διαδρομής από την είσοδο της Λάρισας έως την είσοδο των Νέων Πόρων. Δεν υπήρχε δυνατότητα τηλεχειρισμών για τη χάραξη διαδρομών μεταξύ των Σταθμών παρά μόνο διευθέτηση μεμονομένων αλλαγών τροχιάς».
Το τελειωτικό χτύπημα σύμφωνα με τον ΟΣΕ ήρθε τον Ιούλιο του 2019 όταν η φωτιά στην περιοχή της Ζάχαρης Λάρισας, κατέστρεψε τα καλώδια και τον εξοπλισμό και η τηλεδιοίκηση βγήκε ολοκληρωτικά εκτός λειτουργίας και καταργήθηκε.
Κατά συνέπεια, από το 2019 η κίνηση των αμαξοστοιχιών γινόταν αποκλειστικά μέσω του πίνακα τηλεχειρισμού και ενδείξεων στο Σταθμαρχείο, εκεί όπου βρίσκονταν τη νύχτα της τραγωδίας εκτελώντας τη βάρδια του ο προφυλακισμένος σήμερα 59χρονος σταθμάρχης.
Οι λάθος ενέργειες του σταθμάρχη στον πίνακα εκείνη τη νύχτα, έστειλαν, σύμφωνα με το κατηγορητήριο, την επιβατική αμαξοστοιχία στην γραμμή καθόδου με αποτέλεσμα να συγκρουστεί μετωπικά στα Τέμπη με την εμπορική αμαξοστοιχία που κατέβαινε την ίδια στιγμή από Θεσσαλονίκη με προορισμό την Αθήνα.
Με την τηλεδιοίκηση όπως μας ενημέρωσε ο κ. Ζήνδρος, η χάραξη του δρομολογίου θα γινόταν από το Κέντρο Ελέγχου Κυκλοφορίας ενώ όπως επισημαίνεται και στο πόρισμα των δικαστικών πραγματογνωμόνων: “ η ύπαρξη λειτουργούντων ελεγχόμενων πεδίων γραμμής, η ορθή φωτοσήμανσή τους και η επαρκώς εξοπλισμένη και επανδρωμένη υπηρεσία τηλεδιοίκησης (Κέντρου Ελέγχου Κυκλοφορίας) θα απέτρεπαν το συμβάν”.
Αντίστοιχα, το πόρισμα της τριμελούς επιτροπής εμπειρογνωμόνων που συγκροτήθηκε με απόφαση του Γενικού Γραμματέα Μεταφορών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών ανέφερε ότι: «στην τηλεδιοίκηση ο κεντρικός χειριστής (δηλαδή το ανθρωποτεχνικό σύστημα 1ου επιπέδου) θα είχε ένα (επίσης ανθρωποτεχνικό) 2οεπίπεδο ελέγχου (τον Σταθμάρχη). Προκύπτει λοιπόν ότι στην περίπτωση της τηλεδιοίκησης το επίπεδο ασφαλείας προσεγγίζει το μέγιστο, χωρίς ωστόσο να το εξασφαλίζει”.
Να επισημάνουμε εδώ ότι η εξασφάλιση της απόλυτης ασφάλειας αναμένεται να έρθει με τη λειτουργία του συστήματος ETCS (European Train Control System) το οποίο πρακτικά σημαίνει ότι αν ο μηχανοδηγός παραβιάσει έναν ερυθρό σηματοδότη που υποδεικνύει πως υπάρχει κάποιο πρόβλημα στη γραμμή του, τότε η αμαξοστοιχία θα σταματήσει αυτόματα.
Ακολουθήστε το 
στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
