Κων/νος Αθ. Οικονόμου, δάσκαλος, συγγραφέας
Η ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΤΗΣ ΛΙΒΥΗΣ: Σύμφωνα με τον ιστοριογράφο του 3ου π.Χ. αιώνα Δούριδα, η Λάμια ήταν κόρη του θεού Ποσειδώνα και της Λιβύης. Η ίδια ήταν βασίλισσα της Λιβύης και σύζυγος του Βήλου. Την αγάπησε ο Δίας και από την ένωση τους γεννήθηκαν πολλά παιδιά τα οποία σκότωσε η Ήρα από τη ζήλια της. Η Λάμια από τη στενοχώρια της μεταμορφώθηκε σε τέρας που σκότωνε παιδιά. Η Ήρα τότε την καταδίκασε να μην κοιμάται ποτέ, ο Δίας όμως την λυπήθηκε και της έδωσε την, μάλλον αλλόκοτη, δυνατότητα να βγάζει τα μάτια της και να τα ξαναβάζει όποτε θελήσει! Κατά τον Στησίχορο από τα παιδιά της επέζησαν η Σκύλλα και ο Τρίτωνας.
ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΤΩΝ ΒΑΣΚΩΝ: Οι Λάμιες (στα Βασκικά, lamiak) στη Βασκική μυθολογία είναι μυθολογικά όντα συχνά συσχετισμένα με τις Σειρήνες, τις Γοργόνες και τις νεράιδες. Περιγράφονται με πόδια και νύχια κάποιου είδους πτηνού και ουρά ψαριού. Ήταν πανέμορφες γυναίκες που κατοικούσαν συνήθως σε ποτάμια. Συνήθιζαν να είναι ευγενικές και ο μόνος τρόπος για να εξαγριωθούν ήταν να τις πειράξουν τα μαλλιά! Πολλές φορές ερωτεύονταν θνητούς και έκαναν παιδιά μαζί τους.
ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ: Παραδόσεις του 3ου μ.Χ. αι. αναφέρουν ότι η Λάμια σύχναζε στις ερημιές όπου σαγήνευε τους νεαρούς ταξιδιώτες με έναν σαγηνευτικό, συριστικό ήχο και στη συνέχεια αφού τους αποπλανούσε τους ρουφούσε το αίμα και τους έτρωγε τα εντόσθια, όπως έκανε και η Έμπουσα. Το όνομα Λάμια προέρχεται από το ρήμα «λαιμιώ» που μεταφέρεται στην νεοελληνική ως «καταβροχθίζω» «καταπίνω» και παράγεται από το ουσιαστικό «λαιμός» που είναι ο φάρυγξ. Σύμφωνα με τη μυθολογία, η Λάμια βρίσκοταν στην υπηρεσία της Εκάτης. Ωστόσο, επρόκειτο για ένα ακόμη από τα πολλά θύματα του έρωτα του Διός, καθώς ήταν πολύ όμορφη και ο βασιλεύς των θεών δεν μπόρεσε να αντισταθεί στον πειρασμό.
ΕΡΩΜΕΝΗ ΤΟΥ ΔΙΑ: Κόρη, λοιπόν όπως λέει η κύρια μυθική παράδοση, του βασιλέα της Λιβύης, είχε μάθει στα πλούτη και ο έρωτας του Διός, δεν μπορούσε να την αφήσει ασυγκίνητη. Φυσικά, αυτή η σχέση δεν μπόρεσε ν’ αφήσει ασυγκίνητη ούτε την Ήρα, η οποία έγινε έξω φρενών και αφάνισε όλα της τα παιδιά, εκτός από τη Σκύλλα, την οποία τη συναντάμε και στην Οδύσσεια. Η Λάμια, από τη στεναχώρια της μαράζωσε και από μία πολύ όμορφη γυναίκα μετατράπηκε σε ένα τέρας, με όμορφη γυναικεία μορφή από τη μέση και πάνω, ερπετό από τη μέση και κάτω. Από το μαράζι της που η Ήρα της σκότωσε τα παιδιά, επιτίθονταν κρυφά στα σπίτια των ανθρώπων ή όπου αλλού υπήρχαν βρέφη (π.χ. αν είχαν πάρει το βρέφος στο χωράφι και το άφηναν λίγο παράμερα για να κάνουν τη δουλειά του χωραφιού) εκείνη παραφυλούσε και την κατάλληλη στιγμή το άρπαζε. Σύμφωνα με το θρύλο, η Λάμια καταβρόχθιζε τα παιδιά των ανθρώπων.
ΑΙΦΝΙΔΙΟΙ ΘΑΝΑΤΟΙ ΚΑΙ ΛΑΜΙΑ: Πολλοί αιφνίδιοι θάνατοι μωρών έχουν αποδοθεί στη Λάμια, με τη δικαιολόγηση ότι τη στιγμή που πήγε να τα αρπάξει, κάποιος γύριζε και στην κακία της το σκότωνε αντί να το αρπάξει. Στη Λάμια, αποδίδεται, όπως προείπαμε, και η ικανότητα να βγάζει τα μάτια της και να παραμένει πάντα ξύπνια, ακόμα και όταν κοιμάται. Εκτός αυτών, έχει την ικανότητα να αλλάζει μορφές κατά το δοκούν. Οι άνθρωποι πίστευαν πως αν κατόρθωναν να την πιάσουν τότε θα βγάζαν από την κοιλιά της ζωντανά τα παιδιά που είχε αυτή αρπάξει από τους γονείς. Ό Αριστοφάνης που διασώζει τον μύθο, τον παραλλάσσει και τον διακωμωδεί, μιλά για τα μέλη του σώματος της Λάμιας, τα οποία δεν ήταν καθόλου θηλυκά. Άλλωστε ήταν γνωστή για τις σφορδές ερωτικές επιθυμίες της, και έτσι πολλές εταίρες με ιδιαίτερα κακό χαρακτήρα τις φώναζαν Λάμιες και σήμερα την μοχθηρή και κακιά γυναίκα την αποκαλούμε Λάμια.
ΣΗΜΕΡΙΝΕΣ ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ: Παραδόσεις που φαίνεται να συναντάμε στη σύγχρονη εποχή, είναι οι μαρτυρίες κατοίκων της επαρχιακής Λαμίας(!), οι οποίοι – γυναίκες ως επί το πλείστον – αναφέρουν ότι η Λάμια εξακολουθεί να περιφέρεται στα δάση της περιοχής, συνεχίζοντας ακάθεκτη το καταστροφικό της έργο. Με κάποιες διαφορές. Η Λάμια, φαίνεται να απομυζεί ως βαμπίρ, την ενέργεια των μωρών, αφήνοντάς τα πότε αναίσθητα και πότε νεκρά. Σε δύο μάλιστα περιπτώσεις, φαίνεται να έχουν εξαφανιστεί βρέφη από το σπίτι τους τη νύχτα και να βρίσκονται αργότερα νεκρά. βαθειά μέσα στο δάσος. Στη μία από αυτές τις περιπτώσεις, το βρέφος βρέθηκε δίπλα σε μία πηγή όπου παραδοσιακά «συχνάζουν» νεράϊδες.
Η Λάμια, λέει μια άλλη παράδοση, εκμεταλλεύεται την περίοδο της εγκυμοσύνης και της λοχείας μίας γυναίκας για να έρθει σε σεξουαλική επαφή με τον σύζυγο. Τις περισσότερες φορές, εμφανίζεται στον ύπνο του συζύγου ως μία πολύ θελκτική γυμνή μελαχροινή γυναίκα και συνουσιάζεται μαζί του. Ο σύζυγος τότε έχει τη λεγόμενη ονείρωξη. Σύμφωνα με την ιστορία αυτού του τύπου ονειρώξεων, η Λάμια παίρνει το σπέρμα που χρειάζεται για να γεννήσει τα δικά της μωρά. Σε κάποιες άλλες περιπτώσεις, έχουν αναφερθεί μελαχροινές γυναίκες που κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και της λοχείας »κολλάνε» στο σύζυγο δια ζώσης κι αφού πάρουν αυτό που θέλουν (έρωτα) εξαφανίζονται ξαφνικά, χωρίς ίχνος.
Ονομαστή ήταν επίσης η Αθηναία εταίρα Λάμια, διάσημη για τη σχέση της με τον Δημήτριο το Φαληρέα. Παραδόσεις για Λάμιες υπάρχουν, εκτός από τη Χώρα των Βάσκων και στην Βουλγαρία.
ΠΑΡΑΘΕΜΑΤΑ
1. Στράβων, Γεωγραφικά, 1, 2, 8, 24:ἐπεὶ δ’ οὐ μόνον ἡδὺἀλλὰκαὶφοβερὸντὸτερατῶδες, ἀμφοτέρωνἐστὶτῶνεἰδῶν χρεία πρός τε τοὺςπαῖδαςκαὶτοὺςἐνἡλικίᾳ· τοῖς τε γὰρπαισὶπροσφέρομεντοὺςἡδεῖς μύθους εἰςπροτροπήν, εἰςἀποτροπὴνδὲτοὺς φοβερούς· ἥ τε γὰρ Λάμια μῦθόςἐστικαὶ ἡ Γοργὼκαὶ ὁ Ἐφιάλτηςκαὶ ἡ Μορμολύκη.
- ΑντωνίνοςΛιβεράλις, Μεταμορφώσεων Συναγωγή, 8, 1, 1: ΠαρὰτὰσφυρὰτοῦΠαρνασσοῦπρὸςνότονὄροςἐστίν, ὃ καλεῖταιΚίρφιςπαρὰτὴνΚρῖσαν, καὶἐναὐτῷἐστινἔτινῦνσπήλαιονὑπερμέγεθες, ἐν ᾧ θηρίονᾤκει μέγα καὶὑπερφυές, καὶαὐτὸΛάμιαν, οἱδὲΣύβαριν, ὠνόμαζον. Τοῦτο καθ’ ἡμέρανἑκάστηντὸθηρίονἐπιφοιτῶνἀνήρπαζενἐκτῶνἀγρῶντὰ θρέμματα καὶτοὺςἀνθρώπους. ἤδηδὲτῶνΔελφῶνβουλευομένωνὑπὲρἀναστάσεωςκαὶχρηστηριαζομένωνεἰςἥντιναπαρέσονταιχώραν, ὁ θεὸςἀπόλυσινἐσήμανετῆςσυμφορᾶς, εἰμένοντεςἐθέλοιενἐκθεῖναιπαρὰτῷσπηλαίῳἕνακοῦροντῶνπολιτῶν. κἀκεῖνοικαθάπερ ὁ θεὸςεἶπενἐποίουν. κληρουμένων δ’ ἔλαχενἈλκυονεὺς ὁ ΔιόμουκαὶΜεγανείρηςπαῖς, μονογενὴςὢντῷπατρὶκαὶκαλὸςκαὶκατὰτὴνὄψινκαὶτὸτῆςψυχῆςἦθος. καὶοἱμὲνἱερεῖςτὸνἈλκυονέα στέψαντες ἀπήγαγονεἰςτὸτῆςΣυβάριδοςσπήλαιον, Εὐρύβατοςδὲκατὰ δαίμονα ἐκτῆςΚουρήτιδοςἀπιὼν ὁ Εὐφήμουπαῖς, γένος μὲνἔχωνἈξιοῦτοῦποταμοῦ, νέος δ’ ὢνκαὶγενναῖος, ἐνέτυχενἀπαγομένῳτῷ παιδί. πληγεὶς δ’ ἔρωτικαὶπυθόμενος καθ’ ἥντιναπρόφασινἔρχονται, δεινὸνἐποιήσατομὴοὐκἀμῦναιπρὸς δύναμιν, ἀλλὰπεριιδεῖνοἰκτρῶςἀναιρεθέντατὸνπαῖδα. περισπάσαςοὖνἀπὸτοῦἈλκυονέωςτὰ στέμματα καὶαὐτὸςἐπὶτὴνκεφαλὴνἐπιθέμενοςἐκέλευενἀπάγεινἑαυτὸνἀντὶτοῦπαιδός. ἐπεὶδὲαὐτὸνοἱἱερεῖςἀπήγαγον, εἰσδραμὼνκαὶτὴνΣύβαρινἐκτῆς κοίτης συναρπάσαςπαρήνεγκενεἰςἐμφανὲςκαὶκατὰτῶνπετρῶνἔρριψεν. ἡ δὲκαταφερομένη προσέκρουσε τὴνκεφαλὴνπαρὰτὰσφυρὰτῆς Κρίσης.
καὶαὐτὴμὲντοῦ τραύματος ἀφανὴςἐγένετο, ἐκδὲτῆς πέτρας ἐκείνηςἀνεφάνη πηγή, καὶαὐτὴνοἱἐπιχώριοικαλοῦσιΣύβαριν· ἐκ ταύτης καὶΛοκροὶ πόλιν ἐνἸταλίᾳΣύβαρινἔκτισαν.
Φώτιος, Λεξικόν: Λάμια: θηρίονΛάμια: ταύτην ἐντηῖΛιβύηιΔοῦριςἐνδευτέρωιΛιβυκῶνἱστορεῖγυναῖκακαλὴν γενέσθαι· μιχθέντος δὲαὐτηῖΔιὸς, ὑφ’ Ἥραςζηλοτυπουμένην ἃ ἔτικτενἀπολλύναι· διόπερἀπὸτῆς λύπης δύσμορφονγεγονέναι· καὶτὰτῶνἄλλων παιδία ἀναρπάζουσανδιαφθείρειν
Πηγή: ΕΝΤΥΠΗ LARISSANET
Ακολουθήστε το 
στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
