Από τον Κωνσταντίνο Αθ. Οικονόμου, δάσκαλο, συγγραφέα
Ο Αλκίνοος1 ή Αλκίνους, ήταν ο πιο γνωστός βασιλιάς των Φαιάκων [αρχαίων Κερκυραίων], γιος του Ναυσίθοου και της πασίγνωστης για την ομορφιά της Περιβοίας, “γυναικών είδος αρίστη”, όπως γράφει κι ο Όμηρος [Οδύσσεια, η 57]. Από τη γενιά του πατέρα του, ο Αλκίνοος ήταν εγγονός του θεού της θάλασσας Ποσειδώνα, ενώ από τη γεννιά της μητέρας του φέρεται εγγονός του βασιλιά των Γιγάντων, Ευρυμέδοντα.
ΣΤΟ ΘΡΟΝΟ ΤΩΝ ΦΑΙΑΚΩΝ: Στη Σχερία, ή νησί των Φαιάκων, κατοικούσαν σύμφωνα με τον Όμηρο οι Φαίακες, ένας λαός που ζούσε αρχικά στη μυθική Υπερεία. Η μετανάστευσή από την Υπερεία στη Σχερία πραγματοποιήθηκε με πρωτοβουλία του πρώτου βασιλιά, του Ναυσίθοου. Όταν ο Ναυσίθοος έφτασε στη Σχερία, “σήκωσε κάστρο ολόγυρα στην πόλη, έχτισε σπίτια, έφτιασε των θεών ναούς και μοίρασε χωράφια2” Σύμφωνα με άλλη εκδοχή του μύθου, η Περίβοια ήταν η μητέρα του Ναυσίθοου (από τον Ποσειδώνα) και όχι η γυναίκα του. Μεγάλος αδελφός του Αλκίνοου ήταν ο Ρηξήνορας, τον οποίο σκότωσε ο Απόλλων. Μετά τον θάνατο του Ναυσίθοου, ο Αλκίνοος, αντί του νεκρού αδελφού του, ανέβηκε στον θρόνο των Φαιάκων και πήρε ως σύζυγό του τη μονάκριβη κόρη του Ρηξήνορα, την Αρήτη. Μαζί της απέκτησε μία κόρη, τη γνωστή από την Οδύσσεια, Ναυσικά, και πέντε γιους.
ΤΥΠΙΚΟΣ ΜΟΝΑΡΧΗΣ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΑΪΚΩΝ ΧΡΟΝΩΝ: Ο Αλκίνοος είναι ο τύπος του ευτυχισμένου βασιλιά της Ομηρικής Εποχής, που ζει ειρηνικά με τους γειτονικούς λαούς και απολαμβάνει τα αγαθά του ανάμεσα στους φιλήσυχους υπηκόους του. Φαίνεται πως κυβερνούσε τους ως πρόεδρος ενός συμβουλίου που αποτελείτο από 12 άλλους άρχοντες, ως πρώτος μεταξύ ίσων, και όχι ως μέλος μιας ανώτερης τάξεως3.
Ο ΟΜΗΡΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΗΣΙ ΤΩΝ ΦΑΙΑΚΩΝ: Το νησί των Φαιάκων, ταυτίζεται με τη σημερινή Κέρκυρα, το μεγαλύτερο νησί της Επτανήσου. Τα πολυτελέστατα ανάκτορα του Αλκινόου στο νησί τα περιγράφει λεπτομερώς ο Όμηρος στην η ραψωδία της Οδύσσειας [στίχοι 82-102], όπως φαίνεται ότι τα είδε ο Οδυσσέας όταν κατέφυγε εκεί ως ναυαγός, προσποιούμενος τον έμπορο, οδηγημένος από τη Ναυσικά. Οι τοίχοι τους έλαμπαν από τη χάλκινη επένδυσή τους, ενώ στο εσωτερικό τους κυριαρχούσε ο χρυσός κι ο άργυρος. Ο Όμηρος περιγράφει ακόμη και τους κήπους του Αλκινόου, στους οποίους κυριαρχούσαν τα οπωροφόρα δέντρα. Διαβάζουμε μερικά ακόμη στοιχεία από την ομηρική διήγηση: “Γιατί μια λάμψη χύνονταν, σαν φεγγαριού, σαν ήλιου, απ’ όλο το αψηλόσκεπο του Αλκίνοου το παλάτι. Χάλκινοι τοίχοι πήγαιναν απ’ τη μπασιά ως το βάθος κι είχαν μια ζώνη από γυαλί γαλάζιο γύρω γύρω. Χρυσές οι πόρτες το ψηλό παλάτι μέσα κλείναν και σε κατώφλι χάλκινο στέκονταν ασημένιοι οι παραστάτες κι αργυρό το ανώφλι ήταν επάνω και το κρικέλι ολόχρυσο. Στο ‘να και στ’ άλλο μέρος είχε σκυλιά από μάλαμα κι ασήμι καμωμένα, που τα ‘χε φτιάξει ο Ήφαιστος με τη σοφή του τέχνη, να του φυλούν το αρχοντικό του αντρειωμένου Αλκίνοου κι αθάνατα κι αγέραστα να στέκουν εκεί πάντα.4” Πάντως, μέχρι σήμερα δεν έχει εντοπιστεί η θέση της ομηρικής πόλης των Φαιάκων, ούτε έχουν βρεθεί στοιχεία για κάποιο ανάκτορα σαν αυτό του Αλκίνοου. Οι αρχαιολόγοι διατύπωσαν κατά καιρούς πολυάριθμες θεωρίες και υποθέσεις σχετικά με την ομηρική Σχερία (Παλαιοκαστρίτσα, Έρμονες), όμως καμία δεν έχει επιβεβαιωθεί, εφόσον τα ευρήματα από τη Μυκηναϊκή περίοδο, στην οποία αναφέρεται η διήγηση του Ομήρου, είναι πενιχρά. Βέβαια ο Όμηρος έζησε κατά τον 8ο αι. π.Χ. και είναι πιθανό οι περιγραφές του να επηρεάστηκαν από την Κέρκυρα της δικής του εποχής. Έτσι η Κέρκυρα του Ομήρου θα μπορούσε κατά μία άποψη να ταυτισθεί με τον ανασκαμμένο οικισμό των ιστορικών χρόνων και να βρίσκεται θαμμένη κάτω από αυτά τα ερείπια.
ΑΛΚΙΝΟΟΟΣ ΚΑΙ ΑΡΓΟΝΑΥΤΕΣ: Η πληροφορία του Ομήρου για τη συνήθεια των Φαιάκων να φιλοξενούν με αγάπη όλους τους περαστικούς επαληθεύεται και από το έργο «Αργοναυτικά» του Απολλωνίου του Ροδίου. Σύμφωνα με τη διήγησή του, πριν από τον Οδυσσέα είχαν επισκεφθεί τη Σχερία ο Αργοναύτες με τον Ιάσονα και τη Μήδεια. Όταν ο Ιάσονας έφυγε από την Κολχίδα με το χρυσόμαλλο δέρας, ο πατέρας της Μήδειας, ο βασιλιάς Αιήτης, έστειλε μερικούς Κόλχους να τον καταδιώξουν κι εκείνος βρήκε καταφύγιο στο παλάτι του Αλκίνοου. Εκεί, σε μια σπηλιά κοντά στο λεγόμενο Υλλαϊκό λιμάνι έγιναν οι γάμοι του με τη Μήδεια. Όμως, ακόμη και οι Κόλχοι, που είχαν στο μεταξύ φιλοξενηθεί από τον Αλκίνοο και την Αρήτη, αρνήθηκαν να επιστρέψουν στην Κολχίδα και να αντιμετωπίσουν την οργή του Αιήτη και εγκαταστάθηκαν μόνιμα στη Σχερία.
ΣΗΜΕΙΩΣΗ. Ο ΔΗΜΟΔΟΚΟΣ: Ο Δημόδοκος (από τις λέξεις δήμος= λαός και δέχομαι, δηλαδή αυτός που είναι ευπρόσδεκτος από τον λαό) είναι γνωστός ένας τυφλός Φαίακας αοιδός που ζούσε στο νησί των Φαιάκων κατά την εποχή που έφθασε εκεί ναυαγός ο Οδυσσέας. Στην Οδύσσεια, ο Αλκίνοος καλεί τον Δημόδοκο για να διασκεδάσει τον Οδυσσέα: «Και το θεϊκό τραγουδιστή Δημόδοκο ας καλέσουν, / γιατί του χάρισε ο θεός του τραγουδιού τη χάρη, / να μας λιγώνει όταν του πει να τραγουδά η καρδιά του» (θ 43-45). Ενώ στη ραψωδία ν της Οδύσσειας διαβάζουμε: «Κι ο θεϊκός τραγουδιστής Δημόδοκος στη μέση / τους τραγουδούσε, που ο λαός περίσσα τον τιμούσε» (ν 27-28) σε ένα αρχοντικό τραπέζι-γεύμα.
- Με το όνομα Αλκίνοος αναφέρεται επίσης ένας από τους 12 γιους του Ιπποκόωντα, που βοήθησαν τον πατέρα τους να εκδιώξει από τη Σπάρτη τα ετεροθαλή αδέλφια του Ικάριο και Τυνδάρεω, και να σφετερισθεί έτσι την εξουσία. Αυτός ο Αλκίνοος σκοτώθηκε μαζί με τους αδελφούς του και τον πατέρα του από τον Ηρακλή σε μάχη.
- Οδύσσεα ζ, 9-10.
- Κ. Παπαρρηγόπουλου, Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, τ. Α΄ , Σ. 78.
- Οδύσσεια, η 112-119.
Ακολουθήστε το 
στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
