Το Φεστιβάλ του καφέ στη Λάρισα και στον κόσμο

«Τονίζω για μια ακόμα φορά ότι φεστιβάλ καφέ χωρίς την συμμετοχή όλων των ανθρώπων του καφέ στη Λάρισα δεν μπορεί να υπάρξει. Η Λάρισα έχει δυνατές επιχειρηματικές παρουσίες στο καφέ, αν δεν πειστούν αυτοί να το πάρουν πάνω τους, το φεστιβάλ καφέ δεν πρόκειται να υπάρξει»

Γράφει ο Γιώργος Σούλτης

Η δημοτική αρχή του δημάρχου Μαμάκου είχε εξαγγείλει προεκλογικά και μάλιστα περιλαμβάνονταν στο προεκλογικό τους πρόγραμμα η δημιουργία ενός «Φεστιβάλ Καφέ» στη Λάρισα. Η Λάρισα τουλάχιστον από το 1970 και μετά που εγώ κατάλαβα τον εαυτό μου, πάντα είχε μια ιδιαίτερη φήμη για πρωτιά στην διασκέδαση. Είναι αυτή η φήμη η οποία έκανε τον δήμαρχο Τζανακούλη να χαρακτηρίσει την Λάρισα σαν την «πόλη η οποία never sleeps (ποτέ δεν κοιμάται)». Μετά το 2010 που οι οικονομικές συνθήκες έχουν αλλάξει, χαρακτηρίζουμε την Λάρισα σαν πόλη του «Καφέ». Πράγματι στην πόλη μας λειτουργούν πάρα πολλά «καφέ» (περισσότερα από κάθε άλλη ανάλογου μεγέθους ελληνική πόλη), τα οποία της προσδίδουν μια μοναδική ζωντάνια και δημιουργούν για την Λάρισα μια άλλη εικόνα η οποία τελικά την χαρακτηρίζει. Κάποια στιγμή περνώντας από την πλατεία Ταχυδρομείου με μια ομάδα Ευρωπαίων από διάφορες πόλεις οι οποίοι βρίσκονταν στην Λάρισα στο πλαίσιο κάποιου προγράμματος, με ρώτησαν: «Τι γιορτή είναι σήμερα και υπάρχει τόσος κόσμος συγκεντρωμένος;». Η έκπληξη τους ήταν τόσο μεγάλη όταν του απάντησα ότι είναι μια απλή εργάσιμη ημέρα, που πιστεύω ότι κυρίως αυτό θα θυμούνται από τη Λάρισα.

Είναι αλήθεια ότι μεταξύ μας οι Λαρισαίοι πολλές φορές προβληματιζόμαστε και κατακρίνουμε αυτή την κατάσταση με εκφράσεις όπως «Λάρισα ή πόλη των σκυλάδικων» όπως λέγαμε την δεκαετία του ‘70 και του ‘80 ή «πόλη των αργόσχολων» όπως λέμε σήμερα που βλέπουμε τα καφέ να είναι γεμάτα από το πρωί έως αργά το βράδυ. Επειδή οι Λαρισαίοι διαθέτουμε μια τεράστια εσωστρέφεια, ποτέ δεν είδαμε σοβαρά αυτά τα χαρακτηριστικά της πόλης τα οποία εντυπωσιάζουν τους επισκέπτες της. Ποτέ δεν είδαμε σαν πλεονέκτημα αυτή την τάση των Λαρισαίων προς της διασκέδαση.

Ποτέ δεν σκεφτήκαμε με ποιο τρόπο θα μετατρέψουμε όλα αυτά τα πλεονεκτήματα σε εξωστρέφεια, πως όλο αυτό μπορεί να αποτελέσει ένα θαυμάσιο εργαλείο. Και αυτό έπρεπε να απασχολήσει κυρίως το δήμο και όλους τους αρμόδιους φορείς, αλλά και τον κάθε Λαρισαίο. Ίσως κάποιοι κοινωνιολόγοι θα πρέπει να μελετήσουν κάποτε αυτή την εσωστρέφεια των Λαρισαίων, ή οποία έχω την υποψία ότι χαρακτηρίζει του κατοίκους αυτής της πόλης σε όλη την μακραίωνη ιστορία της. Κατά τη γνώμη μου οι ίδιοι οι επιχειρηματίες μέσω των συλλογικών τους οργάνων έπρεπε να αξιοποιήσουν το πλεονέκτημα της ζωντάνιας της πόλης μας. Ο δήμος βέβαια έχει την υποχρέωση να μπει μπροστά και να είναι ο καταλύτης σε κάθε τέτοια πρωτοβουλία.

Η ιδέα για ένα φεστιβάλ καφέ υπήρχε και συζητιόταν στη Λάρισα εδώ και κάποια χρόνια μεταξύ των επιχειρηματιών του καφέ και μάλιστα συζητήσεις έγιναν και στο δήμο επί δημαρχίας Καλογιάννη. Οι ιδέες αυτές δεν ήταν «πρωτότυπες», σίγουρα προήλθαν από το ψάξιμο στο διαδίκτυο για τα μεγάλα φεστιβάλ καφέ που διοργανώνονται σε όλο τον κόσμο. Πολλοί είναι οι επιχειρηματίες του καφέ οι οποίοι έχουν επισκεφτεί το μεγάλο «φεστιβάλ καφέ» της Αθήνας από το οποίο πήραν πολλές ιδέες. Στο σημείο αυτό πρέπει να τονίσω ότι οι επιδόσεις της Λάρισας στον καφέ δεν περιορίζονται μόνο στην ύπαρξη μεμονωμένων καφετεριών. Η Λάρισα έχει μπει για τα καλά σε αυτό που θα λέγαμε «βιομηχανία του καφέ». Η μεγαλύτερη σήμερα αλυσίδα φρανσάιζ καφέ με παρουσία σε όλες σχεδόν τις πόλεις της Ελλάδας και σε πολλές πόλεις του εξωτερικού, γεννήθηκε και έχει έδρα τη Λάρισα. Μιλάμε για μια εταιρεία brand name η οποία δημιούργησε πρότυπο στην πώληση του καφέ, ένα πρότυπο το οποίο ακολούθησαν μετέπειτα πολλοί επιχειρηματίες. Στη Λάρισα τα τελευταία χρόνια γνωρίσαμε ότι υπάρχουν «ποικιλίες καφέ» και αρχίσαμε να καταλαβαίνουμε και την «γευσιγνωσία» του καφέ. Τα καταστήματα «ποιοτικού» καφέ βλέπουμε να αυξάνονται στη Λάρισα με την μορφή καφετεριών ή καταστημάτων πώλησης καφέ. Άρα δικαίως η Λάρισα αποκαλείται πόλη του καφέ και κατά τη γνώμη μου είναι πολύ καλή η ιδέα της δημιουργίας μιας μορφής εκδηλώσεων για το καφέ.

Το φεστιβάλ καφέ της Αθήνας με τον τίτλο ATHENS COFFEE FESTIVAL διοργανώνεται στην Τεχνόπολη του Δήμου Αθηναίων, κάθε Σεπτέμβριο και κρατάει 3 μέρες. Όπως αναγράφεται στην ιστοσελίδα του, στο φεστιβάλ συμμετέχουν: «πάνω από 100 premium coffee brands και microroasteries, με party διάθεση και live DJ sets, happenings, street food, πρωταθλήματα, workshops και stand-up comedy» Από την ιστοσελίδα τους αντιγράφω επίσης τα παρακάτω: «Για τρεις ημέρες χιλιάδες στελέχη του Coffee industry, baristas, roasters, home baristas και Coffee lovers, συναντούν από κοντά γνώριμες brand name εταιρείες του industry που παρουσιάζουν μοναδικές ποικιλίες καθώς και ενδιαφέροντα microroasteries που βάζουν μεράκι και τέχνη για να απολαμβάνουμε εμείς έναν εξαιρετικό specialty coffee.

Επίσης, ενημερώνονται για όλες τις τάσεις και τις καινοτομίες, δοκιμάζουν καφέδες από βραβευμένους baristas και φυσικά γίνονται όλοι μία μεγάλη παρέα που τους ενώνει το πάθος για τον ποιοτικό καφέ.» Αυτό μας δείχνει ότι η κύρια αποστολή του φεστιβάλ αυτού είναι εμπορική η οποία όμως συνυπάρχει με την διασκέδαση. Παρακάτω στην ιστοσελίδα διαβάζουμε ότι το ATHENS COFFEE FESTIVAL διοργανώνεται από μια μεγάλη εταιρεία διοργάνωσης εκθέσεων, την FORUM AE και ότι: «τελεί υπό την αιγίδα του διεθνούς οργανισμού Specialty Coffee Association και για τη διοργάνωσή του, συνεργάζεται με το SCA Greece, θεσμικό εκπρόσωπό του στη χώρα μας. Ο Speciality Coffee Association είναι ένας παγκόσμιος οργανισμός, που στοχεύει στην εκπαίδευση και την ευαισθητοποίηση του κοινού και των επαγγελματιών γύρω από την ποιότητα του καφέ».

Αξίζει τον κόπο όσοι ενδιαφέρονται για την βιομηχανία καφέ στη Λάρισα και το στήσιμο μιας πραγματικής γιορτής καφέ στη πόλη μας με αναπτυξιακό στόχο να επισκεφτούν τις ιστοσελίδες του φεστιβάλ καφέ Αθηνών, αλλά και των οργανισμών που διοργανώνουν αντίστοιχα φεστιβάλ σε όλο τον κόσμο. Μερικές από τις ιστοσελίδες παραθέτουμε εδώ: https://athenscoffeefestival.gr/taytotita/ επίσης https://sca.coffee/events/global και https://www.baristamagazine.com/events/

Το «Φεστιβάλ καφέ» που εγκαινίασε η παρούσα δημοτική αρχή με τον τίτλο «COFFE SHOW» όπως την είδαμε να εξελίσσεται τα δύο χρόνια που πέρασαν, πιστεύω ότι ήταν αποτυχία. Ο αντίλογος θα έλεγε ότι γινόμαστε άδικοι, έτσι και αλλιώς είναι μια γιορτή και ένας θεσμός που τώρα ξεκινάει και σταδιακά θα βελτιώνεται. Άλλωστε όλες οι δημοτικές αρχές είχαν τέτοιες αποτυχίες στις προσπάθειες του να δημιουργήσουν κάποιον νέο θεσμό! Σωστά, έτσι είναι όμως το θέμα του καφέ αποτελεί για την Λάρισα ένα σημαντικό πλεονέκτημα και υπάρχει κίνδυνος να «κάψουμε» μια σημαντική ευκαιρία για την πόλη μας. Επειδή γνωρίζω καλά ότι αυτό που λέω θα ενοχλήσει θέλω να τεκμηριώσω την γνώμη μου με συγκεκριμένα επιχειρήματα τα οποία τα έχω αναφέρει πολλές φορές τόσο στην αρθρογραφία μου όσο και στο Δημοτικό Συμβούλιο.

1) Κανένας πολιτιστικός θεσμός και κανένα φεστιβάλ δεν μπορεί να σχεδιάζεται και να οργανώνεται μόνο εκ των άνω, χωρίς δηλαδή να συμμετέχουν οι καθ ’ύλη αρμόδιοι φορείς και ακόμη χειρότερο χωρίς να γίνει εξονυχιστική διαβούλευση μαζί τους. Στην προκειμένη περίπτωση οι αρμόδιοι φορείς είναι τα συλλογικά όργανα αλλά και οι μεμονωμένοι επιχειρηματίες των καφετεριών, οι έμποροι καφέ, οι εισαγωγείς καφέ, οι κατασκευαστές αξεσουάρ καφέ, οι μελετητές και οι επιστήμονες του καφέ, οι Baristas, οι γευσιγνώστες του καφέ και κάθε σχετικός φορέας.

Ακόμα πρέπει να συμμετέχουν τα επιμελητήρια, οι εμπορικοί σύλλογοι, οι καλλιτέχνες της πόλης και κάθε άλλος σχετικός φορέας. Μια διοργάνωση η οποία εκπορεύεται από μια ιδέα του δημάρχου και υλοποιείται από κάποιους εξωτερικούς συνεργάτες (και ακόμα χειρότερα από τους επικοινωνιολόγους του) χωρίς τη συμμετοχή των αμέσως ενδιαφερομένων φορέων, δεν έχει καμία προοπτική να δημιουργήσει θεσμό. Στις δύο διοργανώσεις που είδαμε η συμμετοχή των φορέων ήταν σχεδόν μηδενική.

2) Το φεστιβάλ καφέ έτσι όπως υλοποιήθηκε φαίνεται ότι δεν είχε μελετηθεί ως προς τον σκοπό του. Ποιος είναι αλήθεια ο σκοπός αυτής της διοργάνωσης; Ήδη προαναφέραμε ότι όλα τα φεστιβάλ καφέ των οποίων επισκεφτήκαμε τις ιστοσελίδες έχουν σκοπό την διασκέδαση μέσω της προώθησης του καφέ. Στη δική μας περίπτωση ο κύριος στόχος θα έπρεπε να είναι η προβολή και η εξωστρέφεια της πόλης μας μέσα από το πλεονέκτημα που έχουμε από την ύπαρξη των πολλών καφέ. Όλα αυτά δε μπορούν να γίνουν αν δε συμμετέχουν στον σχεδιασμό και στη διοργάνωση οι επιχειρηματίες του καφέ στη Λάρισα. Μια τέτοια διοργάνωση θα έπρεπε να σχεδιαστεί προσεκτικά και να βρίσκεται υπό την εποπτεία κάποιου συμβούλου ο οποίος να έχει την γνώση του χώρου αυτού (π.χ. κάποιος από τους διοργανωτές του φεστιβάλ καφέ της Αθήνας). Η αναζήτηση ενός τέτοιου συνεργάτη πρέπει να γίνει με πολύ μεγάλη προσοχή, μιλάμε για ένα ανεξάρτητο εμπειρογνώμονα και όχι μια εταιρεία.

3) Οι εκδηλώσεις στις δύο διοργανώσεις που είδαμε περιορίστηκαν σε μια συναυλία με ένα «κραυγαλέο» όνομα της Show Biz, και σε μικρές εκδηλώσεις διασκέδασης οι οποίες απευθυνόταν κυρίως σε παιδιά! Σε όλα τα φεστιβάλ καφέ το επίκεντρο είναι ο καφές: Υπάρχει καφές και ροφήματα τα οποία οι επισκέπτες δοκιμάζουν. Υπάρχουν εκδηλώσεις και workshop όπου παρουσιάζονται ποικίλα θέματα από μαθήματα γευσιγνωσίας και τρόπους παρασκευής καφέ από όλο τον κόσμο, από την ιστορία του καφέ μέχρι και μαθήματα σερβιρίσματος και πολλά άλλα θέματα. Παράλληλα με αυτά υπάρχει και η διασκέδαση. Αντιγράφω από την ιστοσελίδα του φεστιβάλ καφέ Αθηνών: «Tο ATHENS COFFEE FESTIVAL, δεν είναι απλά ένα φεστιβάλ για τον καφέ, είναι μία εμπειρία συναρπαστική, που θα σε κάνει να χορέψεις, να γελάσεις και να περάσεις τέλεια μαζί με την παρέα, το boyfriend ή girlfriend, την οικογένεια, το φλερτ σου ή τον/την συνάδελφο που μοιράζεστε την ίδια μπάρα. Το DANCE FLOOR φιλοξενεί Live sets από διεθνούς φήμης DJs, καθώς και Special Music & Dance Performances. Επίσης, στο ATHENS COFFEE FESTIVAL θα συνοδεύσεις τον καφέ σου με μια λαχταριστή λιχουδιά από την Street Food γειτονιά, ενώ θα γελάσεις μέχρι δακρύων με τις stand up παραστάσεις φανταστικών comedians».

Τονίζω για μια ακόμα φορά ότι φεστιβάλ καφέ χωρίς την συμμετοχή όλων των ανθρώπων του καφέ στη Λάρισα δεν μπορεί να υπάρξει. Η Λάρισα έχει δυνατές επιχειρηματικές παρουσίες στο καφέ, αν δεν πειστούν αυτοί να το πάρουν πάνω τους, το φεστιβάλ καφέ δεν πρόκειται να υπάρξει. Πέραν αυτού θα τολμήσω να διατυπώσω κάποιες ιδέες, γιατί πραγματικά πιστεύω ότι η Λάρισα αξίζει έναν τέτοιο θεσμό. 1) Θα μπορούσε να αναζητηθεί επικοινωνία με το φεστιβαλ καφέ της Αθήνας για την δημιουργία στη Λάρισα ενός συμπληρωματικού φεστιβάλ. Θα μπορούσε ακόμα ο δήμος να μεταφέρει την ιδέα του φεστιβάλ καφέ στην διοίκηση της Agrothessaly (ΔΕΘ) με την οποία έχει εγκαινιαστεί μια συνεργασία και τα στελέχη της βλέπουν τη Λάρισα με θετική ματιά. 2) Χρειάζεται να σχεδιαστούν από την αρχή οι εκδηλώσεις. Για να γίνει αυτό χρειάζεται ένας σύμβουλος που να έχει την εμπειρία του χώρου αυτού και βέβαια μια μεγάλης έκτασης διαβούλευση με τους φορείς και τους ανθρώπους του χώρου. 3) Θα πρέπει να ξανά ειδωθεί ο χώρος της διοργάνωσης. Κατά τη γνώμη μου ο χώρος του Μύλου αποτελεί μια ιδανική λύση. Έχω στο μυαλό μου το «πανηγύρι» του LA comics το οποίο γίνεται στο μύλο και δημιουργεί εκεί ένα πολυχώρο όπου συνυπάρχουν εκθέσεις, μπαρ, συναυλίες, πωλητήρια, ομιλίες, workshop και πολλά άλλα γεγονότα (event στα ελληνικά…!).

Και ας μην ξεχνάμε ότι οι επικοινωνιολόγοι έχουν άλλη αποστολή και άλλα στο μυαλό τους. Όταν λοιπόν οι επικοινωνιολόγοι διοργανώνουν εκδηλώσεις είναι λογικό ο κύριος σκοπός τους να μην είναι η ίδια η εκδήλωση. Δυστυχώς το λάθος να αναθέτουν στους επικοινωνιολόγους τις διοργανώσεις το κάνουν όλοι οι δήμαρχοι.