Του Φίλιππου Σαχινίδη
Η διασφάλιση της ανθεκτικότητας της ελληνικής οικονομίας συνιστά μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις στη χάραξη της οικονομικής πολιτικής μετά την εμπειρία των αλλεπάλληλων κρίσεων της τελευταίας δεκαπενταετίας.
Στην παγκόσμια κρίση χρέους του 2008 οι σωρευτικές απώλειες στο ΑΕΠ ξεπέρασαν το 25% και η ανεργία έφτασε στο 27% το 2013. Με την εκδήλωση της πανδημίας το 2020 η ύφεση άγγιξε το 9,2% και ήταν η δεύτερη μεγαλύτερη μεταξύ των χωρών της ευρωζώνης. Το έλλειμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών από το 2020 και μετά είναι σταθερά πάνω από το 5,5% του ΑΕΠ, παρά τη σημαντική αύξηση των εξαγωγών σε σχέση με το 2009. Στο μεταξύ έχουν μεσολαβήσει τρία μνημόνια και πλήθος μεταρρυθμίσεων σε συνδυασμό με τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης, που στοχεύουν μεταξύ άλλων στην αναδιάρθρωση του παραγωγικού προτύπου και στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας της οικονομίας.
Μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, η ενεργειακή κρίση οδήγησε τον πληθωρισμό στο 9,3% το 2022. Πρέπει όμως, να μας προβληματίσει η επιμονή των πληθωριστικών πιέσεων. Σωρευτικά, μεταξύ 2020-2025, ο γενικός δείκτης τιμών στην Ελλάδα αυξήθηκε κατά 19,8%. Η επιμονή του πληθωρισμού οφείλεται κυρίως στις κατηγορίες των υπηρεσιών, των μη επεξεργασμένων ειδών διατροφής, καθώς και της ηλεκτρικής ενέργειας, του φυσικού αερίου και των στερεών καυσίμων. Αυτά δείχνουν πόσο ευάλωτη παραμένει η οικονομία από την εξάρτηση της από τα ορυκτά καύσιμα, παρά το γεγονός ότι έχει σημαντική πρόοδο στην παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές.
Οι αρχικές εκτιμήσεις για τις συνέπειες στην οικονομία των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή ήταν ότι θα είναι περιορισμένες, με την υπόθεση ότι η διάρκεια τους θα ήταν σύντομη. Μετά τον πρώτο μήνα συγκρούσεων, οι εκτιμήσεις αναθεωρούνται. Η Τράπεζα της Ελλάδος αναθεώρησε τις προβλέψεις για το ΑΕΠ στο 1,9% για το 2026 από 2,1%, λόγω αβεβαιότητας από τις συγκρούσεις, τις υψηλές τιμές ενέργειας και τη γενικότερη επιβράδυνση στην Ευρωζώνη.
Ένα κρίσιμο ερώτημα είναι αν τα μέτρα που ανακοίνωσε η κυβέρνηση θα περιορίσουν τις συνέπειες στην οικονομία από την νέα ενεργειακή κρίση. Αν οι διαταραχές στις ροές ενέργειας αποκτήσουν μονιμότερα χαρακτηριστικά, τότε -παρά τα μέτρα- είναι πολύ πιθανή μια νέα αναθεώρηση προς τα κάτω στην εκτίμηση για το ΑΕΠ του 2026.
Σε ότι αφορά τον πληθωρισμό, τον Μάρτιο του 2026 ανήλθε στο 3,3% έναντι 2,5% στην ευρωζώνη. Αν λάβουμε υπόψη την επιμονή του από την προηγούμενη κρίση, είναι βέβαιο ότι η ακρίβεια θα διαχυθεί στο σύνολο της οικονομίας. Θα επηρεάσει αρνητικά την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών και την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας, διατηρώντας το έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών πάνω από το 5,5% του ΑΕΠ.
Η κυβέρνηση της Ν.Δ. δεν αξιοποίησε σωστά τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και γι’ αυτό δεν έχει ενισχυθεί η ανθεκτικότητα της ελληνικής οικονομίας. Το αφήγημα της ότι στη επταετία προώθησε ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις που οδήγησαν σε αναδιάρθρωση της οικονομίας θα τεθεί σε δοκιμασία στη νέα κρίση.
Το άρθρο δημοσιεύτηκε στα «Παραπολιτικά» της 4ης Απριλίου 2026
Ακολουθήστε το 
στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
