Του Ηρακλή Τσιάμαλου
Οι περισσότεροι από εμάς θυμόμαστε παιδιά στο σχολείο που περνούσαν τα διαλείμματα μόνα τους στο προαύλιο, γιατί «κανείς δεν τα έπαιζε». Παιδιά που δεν ήξεραν πώς να κάνουν φίλους. Ίσως κάποιοι να υπήρξαμε ένα από αυτά.
Θυμόμαστε εκείνα τα αγόρια που ασχολούνταν σχεδόν αποκλειστικά με τα αυτοκίνητα, σε τέτοιο βαθμό ώστε αργότερα να γίνουν αυθεντίες και εξαιρετικοί μηχανικοί, χωρίς όμως να δείχνουν ενδιαφέρον για οτιδήποτε άλλο.
Ή εκείνα τα κορίτσια, εξπέρ στα αρώματα και στα καλλυντικά, με μια σχεδόν τελετουργική φροντίδα του προσώπου, του σώματος και του δωματίου τους. Την ίδια στιγμή όμως, με δυσκολίες κοινωνικής και συναισθηματικής σύνδεσης με τους άλλους.
Κοινά στοιχεία αυτών των παιδιών ήταν η δυσκολία στις διαπροσωπικές σχέσεις, η αδυναμία κατανόησης ενός αστείου, η αμηχανία μπροστά σε όσα οι «πολλοί» θεωρούν αυτονόητα κ.ά
Σήμερα γνωρίζουμε ότι 1 στους 50 ανθρώπους βρίσκεται στο φάσμα του αυτισμού. Η 2α Απριλίου έχει ανακηρυχθεί Παγκόσμια Ημέρα Αυτισμού και Συνδρόμου Asperger, όχι για να θυμόμαστε απλώς έναν αριθμό, αλλά για να θυμόμαστε ανθρώπους.
Πολλοί διάσημοι από διαφορετικούς χώρους έχουν μιλήσει δημόσια για τη διάγνωσή τους, συμβάλλοντας στην ευαισθητοποίηση και την αποδοχή της νευροδιαφορετικότητας. Ενδεικτικά αναφέρουμε τον Anthony Hopkins και τη Daryl Hannah από τον χώρο του θεάματος.
Υπάρχουν επίσης πολλά παραδείγματα από τον χώρο της επιστήμης και της τεχνολογίας.
Ο Elon Musk, ιδρυτής της Tesla και της SpaceX, μίλησε ανοιχτά για το σύνδρομο Asperger κατά τη διάρκεια της παρουσίασής του στο Saturday Night Live το 2021.
Ο Satoshi Tajiri, δημιουργός των Pokémon, έχει αναφέρει ότι το σύνδρομο Asperger έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην εμμονική ενασχόλησή του με τη συλλογή εντόμων, που οδήγησε στη δημιουργία του παιχνιδιού.
Πολλοί ειδικοί υποστηρίζουν ότι προσωπικότητες όπως ο Einstein, ο Newton, ο Tesla και ο Mozart βρίσκονταν στο φάσμα του αυτισμού, παρότι δεν υπήρχαν επίσημες διαγνώσεις στην εποχή τους.
Όταν ο αυτισμός συνδυάζεται με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες, όπως δυσλεξία, δυσγραφία ή δυσαναγνωσία, η σχολική εμπειρία μετατρέπεται σε έναν καθημερινό άθλο.
Για πολλά χρόνια, όχι τόσο παλιά όσο θα θέλαμε, αυτά τα παιδιά αντιμετωπίζονταν ως μαθητές «δεύτερης κατηγορίας». Το εκπαιδευτικό σύστημα συχνά τα οδηγούσε, σχεδόν μοιραία, στην εγκατάλειψη των σπουδών και σε επαγγελματικές διαδρομές που δεν επέλεξαν αλλά τους επιβλήθηκαν.
Κανείς δεν αναρωτιόταν για τις αιτίες της σχολικής αποτυχίας.
Η εύκολη ετυμηγορία ήταν πάντα η ίδια: «το παιδί δεν τα παίρνει τα γράμματα».
Ένα σύστημα βασισμένο κυρίως στην απομνημόνευση και σε αυστηρά προκαθορισμένα πρωτόκολλα σκέψης, λειτουργούσε με έναν και μόνο στόχο: την προετοιμασία για το πανεπιστήμιο. Όποιος δεν «χωρούσε» σε αυτό το καλούπι, απλώς περίσσευε. Δυστυχώς, αυτή η κατάσταση σε μεγάλο βαθμό συνεχίζεται.
Και εδώ βρίσκεται η αδικία.
Είναι σκληρό και βαθιά άδικο όχι μόνο να θέλουμε όλοι να παίζουν μπάσκετ αλλά να απαιτούμε, μετά από εξαντλητική προπόνηση, να καρφώνουν κιόλας. Το πρόβλημα δεν είναι ότι κάποιοι δεν καρφώνουν. Είναι ότι δεν αναρωτιόμαστε αν θέλουν ή αν μπορούν να παίξουν στο ίδιο γήπεδο.
Ας σκεφτούμε: κάποιοι έχουν μέσα τους τον χορό και την κίνηση, ενώ άλλοι δεν μπορούμε καν να κρατήσουμε τον ρυθμό με παλαμάκια. Ορισμένοι κινούνται στο βουνό λες και πάντα ζούσαν εκεί, ενώ άλλοι με την πρώτη ομίχλη χάνουν τον προσανατολισμό τους. Υπάρχουν άνθρωποι που έμαθαν μόνοι τους κιθάρα ή μπουζούκι. Αυτοδίδακτοι. Άλλοι ξοδέψαμε χρόνια στα ωδεία και μετά… τίποτα.
Ας αποτελέσει, λοιπόν, αυτή η Παγκόσμια Ημέρα για τον Αυτισμό μια αφορμή ουσιαστικού προβληματισμού:
Για την ενίσχυση του υπάρχοντος δικτύου υποστήριξης παιδιών και εφήβων με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες, που σύμφωνα με τους ειδικούς αγγίζουν ποσοστό κοντά στο 20%.
Να προβληματιστούμε, ως οργανωμένη κοινωνία, για τη στάση μας απέναντι στο διαφορετικό, στην εξαίρεση. Για όλους εκείνους που βρίσκονται έξω από νόρμες και κανόνες, όχι από επιλογή αλλά λόγω ιδιοσυγκρασίας.
Σε μια δημοκρατική και κοινωνικά δίκαιη πολιτεία, κανείς δεν επιτρέπεται να μένει πίσω.
Αν παρατηρήσουμε προσεκτικά τις πραγματικά προηγμένες κοινωνίες, θα διαπιστώσουμε ότι στον πυρήνα τους βρίσκεται ο σεβασμός στη διαφορετικότητα όχι ως σύνθημα, αλλά ως καθημερινή πολιτική πράξη.
Γιατί, τελικά, κανείς από εμάς δεν είναι ίδιος με τους υπόλοιπους.
Και αυτό δεν είναι πρόβλημα προς διόρθωση. Είναι πλούτος προς προστασία.
Ακολουθήστε το 
στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
