«Μήπως ο δήμος πρέπει να μιλήσει με όλους τους σχετικούς φορείς, ώστε να υπάρξει ένα νέο «Λαρισαϊκό φεστιβάλ κινηματογράφου» με θεματολογία που δεν υπάρχει στα άλλα φεστιβάλ της Ελλάδας; Το «Μεσογειακό Φεστιβάλ νέων κινηματογραφιστών» πάντως ήταν μια μοναδική ιδέα για τη Λάρισα!»
Γράφει ο Γιώργος Σούλτης
Αν ζητήσουμε στο Google τον ορισμό του Φεστιβάλ θα δούμε τον παρακάτω ορισμό: «Το φεστιβάλ είναι μια οργανωμένη σειρά καλλιτεχνικών, πολιτιστικών ή ψυχαγωγικών εκδηλώσεων (μουσική, κινηματογράφος, θέατρο, χορός) με κοινή θεματική, που διαρκεί περιορισμένο χρονικό διάστημα. Συχνά είναι θεσμοθετημένα, επαναλαμβάνονται ετησίως και αποτελούν γιορτή για την ανάδειξη έργων, καλλιτεχνών ή πολιτιστικών αξιών.» Είναι αλήθεια ότι στις μέρες μας ο όρος «φεστιβάλ» έχει χάσει το παραπάνω νόημα. Πολλοί ιδιωτικοί φορείς ή συλλογικότητες βαφτίζουν πολλές εκδηλώσεις τους με τον όρο «φεστιβάλ» κυρίως για λόγους μάρκετινγκ. Το ίδιο βέβαια κάνουν και όλοι οι δήμοι της Ελλάδος οι οποίοι δημιουργούν από μόνοι τους (χωρίς καμία συλλογικότητα να συμμετέχει) εκδηλώσεις τις οποίες βαφτίζουν φεστιβάλ για λόγους κυρίως ψηφοθηρικούς.
Στη συζήτηση που ακολουθεί με τον όρο φεστιβάλ θα εννοούμε τις διοργανώσεις εκείνες οι οποίες είναι θεσμοθετημένες ή δημιουργούνται με σκοπό αλλά και με σχέδιο να θεσμοθετηθούν. Όταν λέμε θεσμοθετημένες εννοούμε ότι διοργανώνονται ή υπάρχει σχέδιο να διοργανώνονται κάθε χρόνο σε συγκεκριμένες ημερομηνίες και με συγκεκριμένη διάρκεια. Το δεύτερο στοιχεία είναι η θεματολογία του φεστιβάλ η οποία πρέπει να είναι απόλυτα οριοθετημένη. π.χ. μουσικό φεστιβάλ, κινηματογραφικό, εικαστικό κλπ. Υπάρχουν βέβαια και τα φεστιβάλ που έχουν την μορφή ενός πανηγυριού, μιας μάζωξης για συγκεκριμένη διασκέδαση, αλλά και αυτά πρέπει να έχουν συγκεκριμένη ατζέντα. Το τρίτο στοιχείο που χαρακτηρίζει ένα φεστιβάλ είναι οι συμμετέχοντες στις εκδηλώσεις π.χ. το είδος της μουσικής και των καλλιτεχνών, το είδος των ταινιών, το είδος των συλλογικοτήτων κλπ. Πολλά από τα φεστιβάλ μπορεί να έχουν και διαγωνιστικό τμήμα χωρίς αυτό να είναι απαραίτητο χαρακτηριστικό. Σίγουρα όμως ένα διαγωνιστικό φεστιβάλ αποκτά μια άλλη πιο προχωρημένη υπόσταση, αλλά τότε η διοργάνωση έχει πολύ μεγαλύτερες απαιτήσεις.
Παγκόσμια σε πολλές πόλεις του κόσμου διοργανώνονται κάθε χρόνο πολλά και διάσημα φεστιβάλ. Στην Ελλάδα τα πιο μεγάλα είναι το Φεστιβάλ Επιδαύρου με κεντρικό αντικείμενο το Αρχαίο Θέατρο, και το Φεστιβάλ Αθηνών με πιο διευρυμένη θεματολογία (Σύγχρονο και Αρχαίο θέατρο, μουσικές παραστάσεις, συναυλίες κλπ). Το τρίτο και ίσως μεγαλύτερης εμβέλειας είναι το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης (Ελληνικό και διεθνές) και το οποίο διοργανώνεται από την Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης. Πολύ σημαντικά έχουν καταστεί δύο φεστιβάλ δήμων στην Ελλάδα: Πρόκειται για το φεστιβάλ ταινιών μικρού μήκους της Δράμας και το φεστιβάλ Σύγχρονου χορού στην Καλαμάτα. Είναι αλήθεια ότι αν ψάξει κανείς για φεστιβάλ στην Ελλάδα θα δει να γεμίζουν οι σελίδες με διάφορα και ποικίλα φεστιβάλ δήμων.
Μόνο στην Αττική μέτρησα πάνω από25 «φεστιβάλ» που διενεργούνται από τους δήμους το καλοκαίρι. Τα «φεστιβάλ» των δήμων δεν είναι τα μόνα, συλλογικότητες και ιδιωτικές εταιρίες διοργανώνουν πάμπολλες εκδηλώσεις που τις ονομάζουν «φεστιβάλ». Τα παραπάνω δύο φεστιβάλ που ανέφερα (Δράμας και Καλαμάτας) είναι εκείνα που έχουν γίνει πλέον θεσμοί και είναι γνωστοί στην Ελλάδα αλλά και στο εξωτερικό. Το φεστιβάλ το οποίο βρήκα στο ίντερνετ, δεν το γνώριζα και θεωρώ ότι είναι κάτι σημαντικό είναι: «Το φεστιβάλ νεανικών μουσικών συγκροτημάτων» του δήμου Δέλτα που γίνεται για πολλά χρόνια στη Σίνδο, αλλά δεν έχει γίνει γνωστό όσο θα έπρεπε. Πιστεύω ότι υπάρχουν και άλλα φεστιβάλ τα οποία συναγωνίζονται να μπουν στη λίστα των επίσημων φεστιβάλ της Ελλάδας και θα είναι πραγματικά άθλος αν το κατορθώσουν.
Το φεστιβάλ που έχει γίνει ένας επιτυχημένος θεσμός για τη Λάρισας είναι «το φεστιβάλ Πηνειού». Το φεστιβάλ Πηνειού ξεκίνησε επί δημαρχίας Τζανακούλη το 2001 με το τίτλο «Γιορτές Πηνειού», μετά την εγκαινίαση των έργων στην εσωτερική κοίτη του ποταμού, με στόχο να προσελκύσει τους Λαρισαίους εκεί. Η ανταπόκριση των πολιτών ήταν πολύ μεγάλη και οι δημοτικές αρχές που ακολούθησαν συνέχισαν την προσπάθεια αυτή. Ο κύριος αρχικός εμπνευστής της όλης αυτής προσπάθειας το 2001 ήταν ο τότε αντιδήμαρχος πολιτισμού Πάνος Σάπκας. Το 2014 όταν η Συμπαράταξη ανέλαβε τη διοίκηση του δήμου ο Πάνος Σάπκας ήταν και πάλι αντιδήμαρχος πολιτισμού, και έδωσε στο φεστιβάλ Πηνειού την σημερινή μορφή του. Από την ιστοσελίδα του «Φεστιβάλ» αντιγράφω: «Σύμφωνα με τους σχεδιασμούς της νέας δημοτικής αρχής, το Φεστιβάλ αναβαθμίστηκε ουσιαστικά, σε συνδυασμό με την υποψηφιότητα της πόλης της Λάρισας ως Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης 2021.
Απέκτησε δηλαδή τα χαρακτηριστικά ενός φεστιβάλ που προάγει τον πολιτισμό. Η διάρκειά του είναι πλέον τρεις ημέρες. Να σημειωθεί ότι η είσοδος σε όλα τα δρώμενα είναι ελεύθερη στο κοινό. Όσον αφορά στον χαρακτήρα του, είναι διαδραστικός. Η ενεργή συμμετοχή των πολιτών στα δρώμενα, συνιστά το βασικότερο χαρακτηριστικό του. Όχι περιφερόμενοι επισκέπτες, απλοί θεατές, αλλά συνεργοί. Η ιδέα συνίσταται στην πραγματοποίηση δρώμενων εκτός σκηνών – περιπτέρων, κατά μήκος της κοίτης, με συγκεκριμένο πλαίσιο, θέμα και αποτέλεσμα, στα οποία συμμετέχουν ενεργά οι πολίτες. Με αυτό τον τρόπο εκφράζονται δημιουργικά, ανακαλύπτουν βιωματικά όλες τις τέχνες, διασκεδάζουν ουσιαστικά, νιώθουν το Φεστιβάλ δική τους υπόθεση [..] Κατά τη διάρκεια των Φεστιβαλικών εκδηλώσεων, διοργανώνονταν κάθε χρόνο θεατρικές παραστάσεις, συναυλίες, αθλητικές δραστηριότητες με επίκεντρο τον Πηνειό, καθώς και διάφορες εκθέσεις εικαστικών και happenings, που πρόσφεραν αξέχαστες εμπειρίες σε μικρούς και μεγάλους.» Να σημειώσουμε ότι ο χρόνος διενέργειας του Φεστιβάλ τα τελευταία χρόνια έχει καθιερωθεί να είναι ο Ιούνιος και σε ημερομηνία που περιλαμβάνει μέσα την παγκόσμια ημέρα μουσικής (στις 21 Ιουνίου).
Η γνώμη μου είναι ότι φεστιβάλ Πηνειού είναι πλέον θεσμός και θα πρέπει όλες οι δημοτικές αρχές να το σεβαστούν και να το αναβαθμίζουν συνεχώς. Εκείνο που χρειάζεται αυτή τη στιγμή είναι το Φεστιβάλ να περάσει τα τοπικά όρια και να γίνει ένα πανελλήνιο γεγονός και γιατί όχι σταδιακά να γίνει και διεθνές. Για να συμβεί αυτό πρέπει να αποκτήσει μια ιδιαίτερη ταυτότητα. Κατά τη γνώμη μου η καινοτομία την οποία προσπάθησε ο Πάνος Σάκπας να επιβάλει στο φεστιβάλ Πηνειού είναι η συμμετοχή των συλλογικοτήτων και η διαδραστικότητα. Άρα αυτό που χρειάζεται είναι: 1)Να ενταθούν τα δύο αυτά στοιχεία και για να γίνει αυτό χρειάζεται να γίνεται πολύ δουλειά με τις τοπικές συλλογικότητες, καθ’ όλη την διάρκεια του χρόνου. Μέσα από μια τέτοια διαβούλευση θα προκύπτουν συνεχώς νέες ιδέες και καινοτόμες συμμετοχές. 2)Να γίνει άνοιγμα σε συλλογικότητες πανθεσσαλικής και ίσως πανελλήνιας εμβέλειας. 3)Να προσελκυστούν και να αυξηθεί η συμμετοχή Λαρισαίων καλλιτεχνών, διασήμων αλλά και νέων αγνώστων ακόμα 4)Μπορεί ακόμα οι διοργανωτές να δουν την δημιουργία κάποιας διαγωνιστικής διαδικασίας με βραβεύσεις. 5)Σίγουρα θα πρέπει μα προσεχθεί ώστε να μην επιτραπεί η εμπορικοποίηση του φεστιβάλ με τον οποιοδήποτε τρόπο!
Το φεστιβάλ κόμικς με τίτλο «LA comics» είναι και αυτό παιδί της υποψηφιότητας της Λάρισας για την πολιτιστική πρωτεύουσα. Εφέτος το «LA comics» πηγαίνει για την 8η διοργάνωση και η επιτυχία του από άποψη επισκεπτών αλλά και από την άποψη πανελλήνιας αποδοχής είναι δεδομένη. Ο αγώνας κατά τη γνώμη μου και ο στόχος πρέπει να είναι το φεστιβάλ να ξεχωρίσει από τα άλλα παρόμοια που γίνονται σε αρκετές πόλεις στην Ελλάδα. Πιστεύω ακράδαντα ότι η Λάρισα έχει το δυναμικό να αναδείξει το φεστιβάλ σε έναν πανελλήνιο και γιατί όχι σε ένα πανευρωπαϊκό θεσμό. Το φεστιβάλ βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σημείο και χρειάζεται τη βοήθεια του δήμου και της περιφέρειας. Η ομάδα ΕΤΚ κόμικς η οποία έχει την ευθύνη όλης τη διοργάνωσης και ο εμπνευστής του φεστιβάλ Μέλανδρος Γκανάς κατάφεραν να ενώσουν όλους του Λαρισαίους καλλιτέχνες κόμικς και έχουν καλές επαφές και φιλίες με τον χώρο των κόμικς σε πανελλαδικό και παγκόσμιο επίπεδο. Οι προοπτικές του φεστιβάλ αυτού είναι πολύ αισιόδοξες, χρειάζεται όμως ο θεσμός να βοηθηθεί από την πόλη και από την περιφέρεια. Υπάρχει ο εθελοντισμός και το πάθος αλλά, πολλές φορές αυτά δεν αρκούν. Το φεστιβάλ χρειάζεται μεγαλύτερο budget κυρίως για την φιλοξενία περισσότερων ξένων καλλιτεχνών. Χρειάζεται ίσως να αποκτήσει διαγωνιστικό τμήμα με θεσμοθέτηση βραβείων. Ιδέες τα παιδιά έχουν, βοήθεια χρειάζονται, τα οφέλη στην πόλη θα είναι πολλαπλά.
Ένα άλλο σημαντικό φεστιβάλ για την Λάρισα το οποίο ξεκίνησε σιωπηρά το 2013 με αφορμή την παγκόσμια ημέρα ποίηση είναι το «Διεθνές Πανθεσσαλικό Φεστιβάλ ποίησης». Όπως διαβάζουμε στην ιστοσελίδα του: «Το Φεστιβάλ άνοιξε την αυλαία του το 2013 στην Λάρισα, ως εορτασμός της Παγκόσμιας Ημέρας Ποίησης της 21ης Μάρτη. Σήμερα έχει εξελιχθεί σε πενθήμερο διεθνές φεστιβάλ με πάνω από 300 συμμετέχοντες. [..] Η αποστολή μας είναι να καλλιεργήσουμε την δημόσια πλευρά της ποίησης, αλλά και να συνδέσουμε το Πανθεσσαλικό Φεστιβάλ Ποίησης με τον κόσμο, την τοπική κοινωνία, τους νέους ποιητές και το διεθνές περιβάλλον. Κύριος στόχος μας είναι να συγκεντρώσουμε νέες ταλαντούχες ποιητικές φωνές δίπλα στους ήδη καθιερωμένους ποιητές, ώστε να φέρουμε ένα ανανεωμένο ενδιαφέρον για τον πολιτισμό και την ποίηση δρώντας, έτσι, ως σημείο συνάντησης για ποιητές διαφορετικών γενιών, χωρών και πολιτισμικών παραδόσεων.» Το Φεστιβάλ αυτό είναι δημιούργημα του περιοδικού «Θράκα» και του παθιασμένου συμπολίτη μας Θάνου Γώγου. Συνδιοργανώνεται και αυτό με το δήμο Λάρισας και με την αιγίδα της περιφέρειας Θεσσαλίας και του Υπουργείου πολιτισμού. Η πανθεσσαλική εμβέλεια του δίνει τη δυνατότητα να επεκτείνεται με εκδηλώσεις σε πολλές πόλεις και περιοχές τη Θεσσαλίας. Σχεδόν γεννημένα την ίδια εποχή υπάρχουν στην Ελλάδα άλλα δύο μεγάλα αντίστοιχα φεστιβάλ ποίησης: είναι αυτό των Αθηνών και εκείνο της Πάτρας. Το πανθεσσαλικό φεστιβάλ ποίησης είναι παιδί της Λάρισας με εξαιρετικές προοπτικές εξέλιξης και με σημαντικά πλεονεκτήματα για τη Λάρισα.
Ο δήμος και η περιφέρεια και όλοι οι Λαρισαίοι πρέπει να προσέξουμε ιδιαίτερα τα δύο αυτά φεστιβάλ τα οποία γεννήθηκαν από τα σπλάχνα της Λάρισας, απαρτίζονται από Λαρισαίους καλλιτέχνες και λογοτέχνες οι οποίοι ζουν και δημιουργούν στην πόλη μας. Η Λάρισα έχει πολλά να κερδίσει στο μέλλον από τα δυο αυτά πολύ σημαντικά φεστιβάλ. Εφέτος η περιφέρεια Θεσσαλίας κατάφερε να πάρει χρηματοδότηση στην οποία συμμετέχουν και τα δύο αυτά φεστιβάλ του δήμου και αυτό είναι προς τιμή του περιφερειάρχη και όλης της ομάδας του, αλλά και του δήμου Λαρισαίων. Τώρα όμως είναι η ώρα που χρειάζεται μεγάλη προσοχή, τώρα θα φανεί αν τα δυο αυτά φεστιβάλ θα αλλάξουν επίπεδο ή θα αρχίσουν να φθίνουν. Κύριε δήμαρχε τα επόμενα χρόνια πρέπει το budget των 3 αυτών Λαρισαϊκών φεστιβάλ να διπλασιαστεί, με δεδομένο ότι θα προστεθούν και τα χρήματα του ΕΣΠΑ! Και το σπουδαιότερο δεν πρέπει μα κανένα τρόπο να «καπελωθούν» οι οργανωτικές ομάδες του φεστιβάλ κόμικς και του φεστιβάλ ποίησης. Προσωπικά έχω το φόβο μήπως η διαχείριση του ΕΣΠΑ γίνει η αφορμή να αλλάξει ο τρόπος διοργάνωσης, είμαι σε θέση όμως να γνωρίζω καλά ότι το ΕΣΠΑ δεν βάζει τέτοιους όρους!
Το να γίνει ένα επιτυχημένο φεστιβάλ θεσμός με εμβέλεια η οποία ξεπερνάει τα όρια της πόλης και να καθιερωθεί σαν πανελλήνιος ή διεθνής θεσμός είναι μια πολύ δύσκολη, επίπονη και μακροχρόνια διαδικασία. Θυμάμαι και άλλες οραματικές και αισιόδοξες προσπάθειες που έγιναν στη Λάρισα στο παρελθόν οι οποίες μάλλον κατέληξαν άδοξα. Μια από αυτές είναι το «Μεσογειακό Φεστιβάλ Νέων Κινηματογραφιστών» το οποίο απευθύνονταν σε νέους κινηματογραφιστές ηλικίας 22-29 ετών. Το φιλόδοξο αυτό φεστιβάλ ξεκίνησε με πολύ πάθος, με πυρήνα την κινηματογραφική λέσχη και την διοργάνωση από το δήμο Λαρισαίων το 1992 επί δημαρχίας Λαμπρούλη. Το φεστιβάλ έκλισε μια πορεία πολλών χρόνων αλλά πιστεύω ότι δεν αγκαλιάστηκε από τη Λάρισα όσο θα έπρεπε, αλλά και οι επόμενες δημοτικές αρχές δεν το πίστεψαν όσο θα έπρεπε. Στη Λάρισα εδώ και πάνω από μια πενταετία διοργανώνεται ένα άλλο φεστιβάλ κινηματογράφου από μια λαρισαϊκή ομάδα. Επίσης το μεσογειακό φεστιβάλ του δήμου έχει μετατραπεί σε «Πανόραμα κινηματογράφου». Μήπως ο δήμος πρέπει να μιλήσει με όλους τους σχετικούς φορείς, ώστε να υπάρξει ένα νέο «Λαρισαϊκό φεστιβάλ κινηματογράφου» με θεματολογία που δεν υπάρχει στα άλλα φεστιβάλ της Ελλάδας; Το «Μεσογειακό Φεστιβάλ νέων κινηματογραφιστών» πάντως ήταν μια μοναδική ιδέα για τη Λάρισα!
Πηγή: ΕΝΤΥΠΗ LARISSANET
Ακολουθήστε το 
στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
