Λογοτεχνικά περιοδικά (8ο απόσπασμα)

Δοκίμιο του Βάιου Κουτριντζέ, συγγραφέα

συνέχεια εκ του προηγουμένου

Μ Ε Ρ Ο Σ ΔΕΥΤΕΡΟ

*ΜΙΑ ΕΙΔΙΚΗ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

(ΗΜΙ)ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΟΔΙΚΩΝ*

₰

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι

*ΤΟ ALTER EGO ΤΩΝ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΟΔΙΚΩΝ*

Α. ΤΑ (ΗΜΙ)ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ 

α. Η ιδέα

ΚΑΤΑ ΓΕΝΙΚΗ ΟΜΟΛΟΓΙΑ, τα ΛΠ κοστίζουν ακριβά και απαιτείται να διαθέσει κανείς, για την αγορά τους, ένα σημαντικό μέρος από το οικογενειακό του εισόδημα. Αν, μάλιστα, τον αναγνώστη τον καταλαμβάνει το συλλεκτικό σύνδρομο (όπως του γράφοντα), τα πράγματα αποβαίνουν τραγικά για τον οικογενειακό προϋπολογισμό. Αυτό το πρόβλημα το εντόπισαν, αρκετά αργά, -αλλά, κάλλιο αργά παρά ποτέ-, οι εκδοτικοί οίκοι[1] και ανέλαβαν δράση, προκειμένου, αφενός μεν, ο αναγνώστης να ψυχαγωγείται και να ενημερώνεται για τα λογοτεχνικά, αφετέρου δε, οι εκδοτικοί οίκοι να κάνουν γνωστή τη βιβλιοπαραγωγή τους, σύμφωνα με τους κανόνες που διέπουν αυτές τις επιχειρηματικές δραστηριότητες. Δύο, επομένως, οι στόχοι της έκδοσης – ποίος όμως ο σκοπός; Η κίνηση ήταν καλή ως ιδέα[2], ωστόσο, στη συνέχεια εντοπίζονται κάποια αρνητικά σημειολογικά στοιχεία.

β. Μορφολογία-Ιδιότητες

Ας δούμε, λοιπόν, τι περίπου είναι αυτά τα έντυπα: Τα περιοδικά αυτά έχουν τη μορφολογία των ΛΠ, περιεχόμενο παρόμοιο με των συμβατικών ΛΠ, μόνο που τους λείπει ένα βασικό στοιχείο… τα κείμενα.

Διαθέτουν:

Τίτλο

υπότιτλο

εκδότη

διευθυντή

συνεργάτες

περιοδικότητα

προλογικό σημείωμα[3]

αποσπάσματα από λογοτεχνικά έργα

συνεντεύξεις με λογοτέχνες

βιβλιοπαρουσιάσεις

λογοτεχνικά σχόλια και ειδήσεις,

ό,τι, περίπου, και ένα ΛΠ, πλην των κειμένων, τα οποία είναι, ασφαλώς, η βασική προϋπόθεση, για το χαρακτηρισμό μιας περιοδικής έκδοσης ως ΛΠ, με τη συμβατική μορφή που τους έχουμε προσδώσει.

Τα έντυπα αυτά ουδέποτε διεκδίκησαν τον προσδιορισμό τους ως ΛΠ. Εισήλθαν στο χώρο των περιοδικών εκδόσεων, για να απευθυνθούν στον αναγνώστη και να διαδραματίσουν το δικό τους ρόλο στη λογοτεχνική του ενημέρωση, στη μόρφωση και στην ψυχαγωγία του και, μάλιστα, δωρεάν.

Τα πλεονεκτήματά τους είναι πολλά. Κάποια απ’ αυτά είναι τα κάτωθι:

1) Στοχεύουν στην επιτέλεση επικοινωνιακού ρόλου, ως δίαυλοι μετάδοσης λογοτεχνικών γνώσεων και πληροφοριών προς τον εν δυνάμει αναγνώστη.

2) Διατίθενται δωρεάν· ένα πολύ ισχυρό δέλεαρ, για να τα αναζητήσει και να τα διαβάσει κανείς.

3) Διαθέτουν ισχυρό(τατη) ομάδα πνευματικών συνεργατών.

4) Η πλούσια εικονογράφησή τους τα κάνει ελκυστικά και ευχάριστα στην ανάγνωση.

Τα σημειωτικά μειονεκτήματά τους:

1) Κάποια[4] από τα έντυπα αυτά δεν κατορθώνουν να συνδυάσουν με αγαστό τρόπο τον επιχειρηματικό με τον πολιτισμικό ρόλο τους, με αποτέλεσμα, ο πρώτος ρόλος να υπερέχει, καταφανώς, και ο αναγνώστης να σχηματίζει την εντύπωση ότι κρατάει στα χέρια του ένα διαφημιστικό φυλλάδιο του εκδότη, που συνήθως είναι κάποιος εκδοτικός οίκος.

2) Επειδή, όπως είναι φυσικό, τα έντυπα αυτά έχουν μεγάλη αναγνωσιμότητα, θα πρέπει να αποδεικνύεται, εν τοις πράγμασι, ότι είναι προϊόντα πράξεων ευθύνης[5] και αγαθών προθέσεων των εκδοτών και όχι μέσα επίτευξης άλλων σκοπών[6].

Ακολουθεί κατάλογος free press λογοτεχνικών περιοδικών εκδόσεων που μελετήθηκαν, για τη σύνταξη της προηγηθείσας μικρής παρουσίασης.

γ. Ο Κατάλογος

1. «Best seller[7]», το περιοδικό για το βιβλίο, τ.0-20, 1995-1999, εκδ. Πέτρος Γεωργίου, Θεσ/νίκη.

2.«book marks» * εβδομαδιαίο free press για το βιβλίο, τ.1,2,3,4/2009, ΕΚΔ. «χαραμάδα».

3.«book press» * τ.1,2,3,4/2009 *5,6,7,8,9,10/2010, εκδ. Ελένη Κορόβηλα.

4. «index», μηνιαίο περιοδικό για το βιβλίο, εκδ. Ένωση Εκτυπωτικών Επιχειρήσεων, τεύχη 1-.

5.«Αιχμές» * εξαμηνιαίο έντυπο, τ.1/2019-20, τ.2/2020-21, τ.3/2012, τ.4/22021-22, τ.5/2022-23, τ.6/2023-24, εκδ. «Μεταίχμιο».

6.«Αναγνώσεις υψηλού ρίσκου», εκδ. «ΚΨΜ».

7.«Ανιχνευτής του βιβλίου» * περιοδική έκδοση για το βιβλίο και το λόγο, τ.1/2001.

8. «Αντίxλόγου»[8], τριμηνιαίο λογοτεχνικό περιοδικό, εκδ. Ευάγγελος Ευθυμίου, τ.7,8/2010, 9,10,11/2011, Ιωάννινα.

9.«Ελληνικά Γράμματα» * περιοδικό για τα ελληνικά γράμματα και (όχι μόνο), τ.2,3/2004, 1/2006, εκδ. «Ελληνικά Γράμματα».

10.«Κηρήθρες» * …με αφορμή το βιβλίο, , τ.1,2,3/2006, 4,5,6,/2007, 7/2008, εκδ. βιβλιοπωλείο κηρήθρες, Τρίκαλα.

11.«Παράγραφος» * εργαστήρι ανάγνωσης, ΠΟΕΒ, τ.2/2006, τ.3/2007.

12.«Σελίδες» * περιοδικό λόγου και τέχνης, τ.1/1995, 2/1995-96, 3,4/1996 | 5/2001, εκδ. «Καστανιώτης».

13.«Τα Νέα μας», τ.18/2010, εκδ. «ΨΥΧΟΓΙΟΣ».

δ. Ένθετα στον έντυπο Τύπο

Στην ίδια κατηγορία, υπάγονται και τα ένθετα φυλλάδια του έντυπου Τύπου, τα οποία προσφέρονται, συνήθως, στα κυριακάτικα φύλλα, με περιεχόμενο το βιβλίο και τη λογοτεχνία. Κάποια, εξ αυτών, είναι αξιόλογα και τα κείμενα που δημοσιεύουν, ή δημοσίευσαν, υψηλής λογοτεχνικότητας. Θα καταγράψουμε μερικά από αυτά, γνωρίζοντας ότι ο κατάλογος είναι μεγάλος.

Βιβλιοδρόμιο, των «Νέων»

Βιβλιοθήκη, της «Ελευθεροτυπίας»

Βιβλιοπόντικας, του «Ποντικιού»

κ.ά.

[1] Από τα, μέχρι τούδε, διαθέσιμα στοιχεία, ο πρώτος που κινητοποιήθηκε πάνω στο ζήτημα αυτό, πρέπει να ήταν ο «Καστανιώτης», το 1995, με τις «σελίδες».

[2] Άγνωστο ποιος εκδότης την ξεκίνησε.

[3] Που δεν έχουν τα περισσότερα εκ των κανονικών ΛΠ.

[4] Επισημαίνουμε: όχι όλα.

[5] Βλ. editorial του εκδότη Θανάση Καστανιώτη στο 2ο τεύχος/1995-96 των «σελίδων»: το περιοδικό είναι πράξη ευθύνης, μέσο διάδοσης των βιβλίων και συνάμα επιβεβαίωση ότι ένας σύγχρονος εκδοτικός οίκος διαθέτει την υποδομή για να κάνει πράξη τις προθέσεις και τους σχεδιασμούς του. Οι επισημάνσεις του γράφοντος.

[6] Μέσα προβολής συγγραφέων και του έργου τους.

[7] Δεν ήταν free press έντυπο. Παρ’ όλ’ αυτά, λόγω ύλης, υπάγεται σ’ αυτήν την κατηγορία: των (ΗΜΙ)ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΟΔΙΚΩΝ.

[8] Το συγκεκριμένο έντυπο δημοσίευε πολλά διηγήματα, αλλά δεν διέθετε τη δομή ενός ΛΠ, σε πειραματική, έστω, εκδοχή.

Ακολουθήστε το στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.