Του Στέλιου Ντικούλη, Ηθοποιού-Συγγραφέα-Σκηνοθέτη
«Το θέατρο είναι ένα από τα πιο εκφραστικά και χρήσιμα μέσα για την οικοδόμηση ενός έθνους.» Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα Ισπανός ποιητής & δραματουργός (1898-1936)
Γκουέρνικα. Το έργο του Πάμπλο Πικάσο, που περιγράφει την απόγνωση του πολέμου, είναι επίκαιρo όσο ποτέ. Καταιγιστικές εξελίξεις. Παγκόσμιες πληθυσμιακές ανακατατάξεις. Πόλεμοι εμφανείς και αφανείς. Απευθείας συνδέσεις με τα μέτωπα. Απώλειες ανθρώπινων ζωών, σαν να πρόκειται για τηλεπαιχνίδι. Για ακόμα μια φορά στρατηγοί, πτέραρχοι, ναύαρχοι και πάσης φύσεως στρατηγικοί αναλυτές μιλούν για τα οπλικά συστήματα, την ισχύ και τις δυνατότητες τους. Σπάνιες είναι οι συζητήσεις για τους τρόπους ειρήνευσης και τον εφησυχασμό. Η ειρήνη στις μέρες μας, δεν πουλάει. Αντιθέτως, η φρίκη κατέχει, υψηλούς δείκτες τηλεθέασης. Οι συσχετισμοί δυνάμεων, για τα κέρδη του πετρελαίου και της ενέργειας, μεταξύ των υπερδυνάμεων και των αδύναμων οπλικά χωρών, οδηγούν τον πλανήτη σε άμορφη μάζα, πολέμων, μεταναστεύσεων, προσφύγων, λιμοκτονιών, φτώχειας, ανθρωποκτονιών και βιαιοτήτων. Ο παγκόσμιος πληθυσμός, ζει σε νευρικό κλονισμό. Η παγκόσμια κοινότητα φιμωμένη, παρακολουθεί παθητικά τις κατευθυνόμενες εξελίξεις και έχει ανάγκη από «συνεδρίες» και ψυχολογική στήριξη.
Το διαδίκτυο κατέστρεψε την ικανότητα έκφρασης και σκέψης. Ο σύγχρονος διαδικτυακός άνθρωπος των κινητών, έγινε παθητικός δέκτης των εξελίξεων. Η δε λανθασμένη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης, ήρθε να αποτελειώσει την έμπνευση. Να κάνει το άτομο να αγωνίζεται για την απόκτηση πλούτου, για την διεκπεραίωση των δυσβάσταχτων οικονομικών μέτρων και για την κοινωνική του αναγνώριση. Ανταγωνισμός, ανασφάλεια, αλητεία της γραβάτας που έμαθε να κάνει πολύ καλά την δουλειά της και χαλύβδινα κατεστημένα εκτελούν δουλειές και εργολαβίες, που ούτε μαφιόζοι δεν έχουν σκαρφιστεί. Ένας κόσμος εγκλωβισμένος.
Το θέατρο οφείλει (με μία μικρή παράφραση) «Να κάνει άλμα πιο γρήγορο από τη φθορά.» Ο. Ελύτης.
Ως αδιάλειπτη λειτουργία, το θέατρο αποτελεί συγκερασμό τεχνών που σκοπεύει στην ψυχαγωγία, τον προβληματισμό και την καλλιτεχνική αναπαράσταση της ανθρώπινης ζωής. Υπάρχει για σένα. Για σένα, τον δυσκολεμένο άνθρωπο. Για σένα, που χαίρεσαι, που πονάς, που απελπίζεσαι, που ερωτεύτηκες, που έμεινες μόνος, που προδόθηκες, που σε εκμεταλλεύτηκαν, που σε «πνίγει» η αδικία… Να δεις επί σκηνής σε ζωντανή αναπαράσταση γεγονότα και καταστάσεις που σε εκφράζουν. Σε θεραπεύουν. Το θέατρο είναι εδώ να «φωνάξει» για σένα, να κλάψει και να γελάσει για σένα, να διατυπώσει τον έρωτα σου, να μοιρολογήσει τις «απώλειες» σου.
«Ηθοποιός σημαίνει φως
κι είναι καημός πολύ πικρός
και στεναγμός πολύ μικρός
Μίλησε, κλαις; Όχι δε λες
Μήπως πεινάς; Και τι να φας;
Όλο γυρνάς, πες μου πού πας
Θα παίξεις μια, θα παίξω δυο
Θα κλάψεις μια, θα κλάψω δυο…» ,
τραγούδησε ο Δ. Χορν , στην Οδό Ονείρων, του Μ. Χατζιδάκι. Το θέατρο συνώνυμο του διαφωτισμού, απαλλάσσει τον άνθρωπο, από εμμονές και προσκολλήσεις. Ψυχολόγοι-μελετητές, αναφέρουν πως το μεγαλύτερο βήμα επίλυσης ψυχικών νόσων, είναι η σαφής διαγνωστική διατύπωση τους. Στο θέατρο συναντά κανείς, αυτή τη διατύπωση. Ως ακατάπαυστος λειτουργικός οργανισμός, έχει δυναμική. Έρχεται να αντιμετωπίσει, ως εμπροσθοφυλακή, τις ασύμμετρες επιθέσεις που προσβάλλουν την ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Οι ενεργούμενες σχέσεις, που εξελίσσονται σε μια παράσταση, αναδεικνύουν τις αλήθειες της ανθρώπινης ύπαρξης μέσω του κοινωνικού γεγονότος. Το θέατρο, λειτουργεί υπεράνω του παροδικού. Κάτι που εύκολα διαπιστώνει κανείς σε έργα των σπουδαίων αρχαίων συγγραφέων αλλά και σύγχρονων Ελλήνων και ξένων. Αριστοφάνης, Αισχύλος, Ευριπίδης κ.ο.κ. ήξεραν να αλιεύουν τις κοινωνικές αφορμές. Ξεπέρασαν με την συγγραφή τους το πρόσκαιρο και κατάφεραν να παίζονται έργα τους στο διηνεκές.
«Τα δυο μεγάλα προβλήματα που αντιμετωπίζει σήμερα ο Έλληνας είναι πώς θα χάσει δέκα κιλά και πού θα βρει πάρκινγκ.» Χ. Κλυν
Ο ηθοποιός ως «λειτουργός» του θεατρικού γίγνεσθαι, οφείλει να ανταποκρίνεται στα ερμηνευτικά χαρακτηριστικά του ρόλου που ερμηνεύει. Ορθοφωνία, τονισμός, εκφράσεις, στάση σώματος, ικανότητα αισθήματος, μιμική προσώπου, είναι μερικές από τις προϋποθέσεις των ρόλων.
Ο ηθοποιός ως «κοινωνός», είναι κάτι περισσότερο. Υπηρετεί την πρόθεση της ανθρώπινης οντότητας για το παραπάνω, το καλύτερο, το ανώτερο, ίσως και το άπιαστο. Είναι το αποτέλεσμα της «συχνότητας» μεταξύ του ηθοποιού και του θεατή που επιβεβαιώνει την κυριαρχία του ανθρώπου ως υπέρτατο ον.
Βέβαια όπως σε κάθε χώρο, έτσι και στον θεατρικό συναντιέται και η ανοησία. Παραστάσεις που απευθύνονται σε κύκλους «ψαγμένων» νεωτεριστών, που δεν χρειάζεται να προσπαθήσει κανείς για να καταλάβει την νευρωτική τους ανισορροπία. Ο ηθοποιός ως «λειτουργός» και ως «κοινωνός», οφείλει να μεριμνά και να ανταποκρίνεται στις αναζητήσεις της κοινωνίας, να προσφέρει πολιτισμό με την καθημερινότητα, την στάση ζωής του και να πορεύεται στον δρόμο του φωτός.
«Το θέατρο είναι τόσο ατελείωτα συναρπαστικό επειδή είναι τόσο τυχαίο. Μοιάζει τόσο πολύ με τη ζωή.» Arthur Miller.
Ακολουθήστε το στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.























