Αγορά ακινήτων: Το 80% θεωρεί απρόσιτη την κατοικία για τους νέους

Τη διάσημη αρχή από το βιβλίο του Ντίκενς «Η Ιστορία Δύο Πόλεων» θυμίζουν τα αποτελέσματα της νέας έρευνας της Focus Bari για την αγορά ακινήτων: «Ήταν οι καλύτεροι καιροί, ήταν οι χειρότεροι καιροί».

Για όσους έχουν χρήματα να επενδύσουν στην αγορά ακινήτων, οι καιροί είναι ακόμα ευνοϊκοί, αν και όχι απαραίτητα οι καλύτεροι, αφού στην κρίση αγόραζαν κοψοχρονιά. Για όσους θέλουν να πουλήσουν ακίνητα, υπάρχει ακόμα παράθυρο ευκαιρίας, αφού οι τιμές είναι υψηλές και ενδέχεται να αυξηθούν κι άλλο.

Το 58% των συμμετεχόντων στην έρευνα – από το γενικό κοινό – θεωρεί ότι τα ακίνητα αποτελούν ασφαλή επένδυση. Το 42% θεωρεί ότι «το real estate διασφαλίζει πλούτο».

Την ίδια στιγμή,  αν είσαι νέος εργαζόμενος και ψάχνεις σπίτι για να μείνεις, η σημερινή συγκυρία είναι από τις χειρότερες. Το 80% των ερωτηθέντων απαντά ότι η αγορά κατοικίας είναι απρόσιτη για τους νέους. Ένα εξίσου υψηλό ποσοστό (79%) θεωρεί ως πλέον καθοριστικό παράγοντα για την αγορά κατοικίας το εισόδημα. Σημειωτέον, για πάνω από έξι στα δέκα νοικοκυριά το εισόδημα φτάνει μόνο για τις πρώτες 18 μέρες του μήνα (ΙΜΕ-ΓΣΕΒΕΕ),  ενώ πάνω από τέσσερα στα δέκα δυσκολεύονται να πληρώσουν ενοίκια, δάνεια και λογαριασμούς (ΕΛΣΤΑΤ 2025).

Τα παραπάνω ευρήματα, μαζί με άλλες ενδιαφέρουσες διαπιστώσεις, παρουσιάστηκαν στο  3^ο Στρογγυλό Τραπέζι για το Real Estate, που πραγματοποιήθηκε υπό την αιγίδα της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Συλλόγων Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων (ΠΟΣΜΑΣ).

Καθοριστικό το ύψος των επιτοκίων

Καθοριστικά θεωρούν οι υποψήφιοι αγοραστές κατοικίας και τα επιτόκια των στεγαστικών δανείων σε ποσοστό 66%. Υπενθυμίζεται ότι τα επιτόκια, που είναι ήδη υψηλά, επηρεάζονται άμεσα από την νομισματική πολιτική της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, που παραμένει σφιχτή. Η εκτίναξη των τιμών ενέργειας, με τον πόλεμο στο Ιράν, εντείνει τις πιέσεις για άνοδο των επιτοκίων. Ήδη μεγάλοι επενδυτικοί οίκοι, όπως η Βarclays και η J P Morgan προβλέπουν αύξηση των επιτοκίων από την ΕΚΤ ακόμα και μέσα στον Απρίλιο, με νέες κινήσεις να ακολουθούν το καλοκαίρι.

Πού θα κινηθεί η αγορά ακινήτων

Άλλο ένα αντιφατικό εύρημα της έρευνας της Focus Bari, αφορά τις προβλέψεις για την πορεία των τιμών των ακινήτων. Είναι χαρακτηριστικό ότι σχεδόν επτά στους δέκα πολίτες (69%) θεωρούν ότι οι τιμές έχουν φτάσει κοντά στο «ταβάνι». Παρ’όλα αυτά πάνω από τους μισούς (56%) εκτιμούν ότι οι τιμές στα ακίνητα θα συνεχίσουν να αυξάνονται τα επόμενα δύο χρόνια. Μόνο το 22% προβλέπει πιθανή πτώση τιμών στην αγορά ακινήτων.

Τι ανεβάζει τις τιμές στα ακίνητα

Η μεγάλη πλειοψηφία των ερωτηθέντων θεωρεί ότι οι βραχυχρόνιες μισθώσεις αυξάνουν τα ενοίκια και τις τιμές πώλησης ακινήτων (σε ποσοστό 77% και 72% αντίστοιχα). Μόνο το 5% διαφωνεί.

Το παραπάνω εύρημα έρχεται σε αντίθεση με το επιχείρημα ενώσεων ιδιοκτητών, όπως η ΠΟΜΙΔΑ, ότι δεν ευθύνονται τα Airbnb για την στεγαστική κρίση αλλά τα κλειστά διαμερίσματα (βλ. και έρευνα του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών).

Το 74% πιστεύει ότι οι ξένοι επενδυτές επηρεάζουν καθοριστικά τις τιμές και το 52% ότι η Golden Visa συμβάλλει στην άνοδο των τιμών ακινήτων.

Τι υποστηρίζουν οι επαγγελματίες της αγοράς ακινήτων

Σύμφωνα με τους επαγγελματίες της αγοράς ακινήτων, οι επενδύσεις των ξένων έχουν ανεβάσει τις τιμές υπερβολικά. Ο ίδιοι θεωρούν ότι συχνά οι απαιτήσεις των πωλητών είναι παράλογες. Παρ’όλα αυτά εκτιμούν ότι η αγορά ακινήτων βρίσκεται σε σημείο σταθεροποίησης και ότι η προσφορά και η ζήτηση είναι σε κανονική ροή.  Όσο για το προς τα πού θα κινηθούν οι τιμές, απαντούν ότι «αναμένονται διορθώσεις, αλλά όχι δραματικές».

Οι απαντήσεις προκύπτουν από προσωπικές συνεντεύξεις (in depth interviews) που πραγματοποίησε η Focus Bari σε ένα μικρό δείγμα επαγγελματιών μεσιτών. Οι απαντήσεις του κοινού προέρχονται από online ερωτηματολόγιο, σε δείγμα 601 ατόμων, άνω των 18 ετών, από όλη την Ελλάδα.

Προσφορά και ζήτηση

Οι μεσίτες επίσης θεωρούν ότι η αγορά ακινήτων υπόκειται σε διαφοροποιήσεις, ανάλογα με την περιοχή και ότι υπάρχουν αγορές με μεγάλη εποχικότητα. Τέλος, παραδέχονται ότι η ζήτηση είναι πολύ μεγαλύτερη από την προσφορά και ότι υπάρχει έλλειψη ακινήτων.

Πρόκειται για μια άποψη που φαινομενικά έρχεται σε αντίθεση με την αντίληψη περί «κανονικής ροής προσφοράς και ζήτησης». Εκτός και αν εννοούν ότι η ροή έχει «κλειδώσει» σε αυτή την ανισορροπία.

Πάντως το τελευταίο Βαρόμετρο Ακινήτων του Ηλία Παπαγεωργιάδη (από έρευνα κοινής γνώμης του Παν/μιου Μακεδονίας), καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι πωλητές έιναι περισσότεροι από τους αγοραστές – εκείνους δηλαδή που σκοπεύουν να αγοράσουν άμεσα ακίνητο και δεν είναι απλώς «ενδιαφερόμενοι».

Μόνο ο ένας στους τρεις θεωρεί καλή την εποχή για επενδύσεις

Αν και οι έξι στους δέκα θεωρούν ασφαλή επένδυση τα ακίνητα, υπάρχει ένα 34% που εκτιμά ότι η επένδυση σε ακίνητα έχει ρίσκο. Πάντως, το 28% εκτιμά ότι η περίοδος αυτή είναι καλή για την υλοποίηση επενδύσεων στην Ελλάδα και το 30% ότι η Ελλάδα έιναι ελκυτικός προορισμός για τους ξένους. Όσον αφορά την πρόθεση αγοράς, το 19% αναφέρει ότι «είναι πιθανό να αγοράσω ακίνητο μέσα στα επόμενα δύο χρόνια». Αντίστοιχα, ένα 18% επισημαίνει ότι «θα πουλήσω αν η αξία του ακινήτου ανέβει 20%».