Στις 16 Μαρτίου 1926 γεννήθηκε στο Νιούαρκ του Νιου Τζέρσεϊ ο Τζόζεφ Λέβιτς, ο θρυλικός Τζέρι Λιούις. Δικαιολογημένα χαρακτηρίστηκε ο «Βασιλιάς της Κωμωδίας» και ταυτίστηκε με την αμερικανική ψυχαγωγία και τη βιομηχανία του θεάματος, αν και πρώτοι οι Γάλλοι, και συγκεκριμένα τα «τρομερά παιδιά» της νουβέλ βαγκ με επικεφαλής τον Ζαν Λικ Γκοντάρ, αναγνώρισαν την καλλιτεχνική του ιδιοφυΐα, βάζοντάς τον στο πάνθεον των κορυφαίων κωμικών του 20ού αιώνα.
Ο Λιούις ήταν ένας αντιφατικός χαρακτήρας. Από τη μία προσέφερε ωκεανούς διασκέδασης, αιχμαλωτίζοντας το κοινό με τη μοναδική του χάρη και τη σύνδεση με τους απλούς ανθρώπους. Από την άλλη, ο δύσκολος, εγωκεντρικός χαρακτήρας του, μαζί με αστεία που πολλές φορές θεωρήθηκαν ρατσιστικά ή σεξιστικά, του δημιούργησαν αντιπάθειες. Παρ’ όλα αυτά, για περισσότερα από 40 χρόνια ήταν ο σημαντικότερος κωμικός στην Αμερική, με τις ταινίες του να κόβουν εκατομμύρια εισιτήρια και να επηρεάζουν ανεξίτηλα τον χώρο της κωμωδίας.
Το παιδικό βλέμμα και η κωμική του ιδιοφυΐα
Το παιδικό και αθώο βλέμμα, η ιδιόμορφη φωνή, οι σπαστικές κινήσεις και συσπάσεις του προσώπου, οι απίστευτες χιουμοριστικές εμπνεύσεις, οι περίτεχνοι αυτοσχεδιασμοί και η γλώσσα του σώματος ήταν τα κύρια χαρακτηριστικά του. Όταν έπρεπε, όμως, αποκτούσε και βαθιά δραματική υπόσταση, όπως είδαμε στην αριστουργηματική πικρή κωμωδία του Μάρτιν Σκορσέζε, «Βασιλιάς για μια νύχτα», όπου η ερμηνεία του επισκίασε ακόμη και τον τότε φορμαρισμένο Ρόμπερτ ντε Νίρο. Παράλληλα, η Γαλλία τον αναγνώρισε ως ένα από τα πιο πρωτοποριακά ταλέντα της εποχής, αποδίδοντάς του τιμές όπως η Légion d’Honneur.
Η σκανταλιάρικη παιδική ηλικία
Ο Τζέρι Λιούις, με πραγματικό όνομα Τζόζεφ Λέβιτς, γεννήθηκε από τον Ντάνι και τη Ρέιτσελ, εβραϊκής καταγωγής, διασκεδαστές της vaudeville. Οι γονείς του ταξίδευαν συνεχώς για περιοδείες, και ο μικρός Τζέρι επιζητούσε την προσοχή τους μέσα από σκανταλιές και μικρές εμφανίσεις δίπλα στον πατέρα του. Μέτριος μαθητής, αποβλήθηκε από το λύκειο, αλλά ανακάλυψε νωρίς το ταλέντο του στην κωμωδία και τη σκηνική παρουσία.
Το θρυλικό ντουέτο με τον Ντιν Μάρτιν
Η Αμερική της μεταπολεμικής εποχής διψούσε για γέλιο και αισιοδοξία. Σε ένα κλαμπ της Νέας Υόρκης, ο Λιούις γνωρίστηκε με τον νεαρό τραγουδιστή Ντιν Μάρτιν και δημιούργησαν ένα ασυναγώνιστο ντουέτο. Ο Μάρτιν ανέλαβε τον «σοβαρό» ρόλο, ενώ ο Λιούις το «χαοτικό παιδί», προκαλώντας πανδαιμόνιο και ατελείωτο χειροκρότημα.
Με συμβόλαιο του Χαλ Γουόλις το 1949 γύρισαν 16 ταινίες, όπως τα My Friend Irma Goes West (1950), The Stooge (1952) και Hollywood or Bust (1956). Το 1956, όμως, ήρθε το «καλλιτεχνικό διαζύγιο» λόγω της μονοδιάστατης προβολής του ρόλου του Λιούις και της δύσκολης προσωπικότητάς του. Ο Λιούις αργότερα αναγνώρισε τον Μάρτιν ως «κορυφαίο κωμικό ηθοποιό».
Σόλο καριέρα και κινηματογραφική καινοτομία
Η σόλο καριέρα του ξεκίνησε με την ταινία The Delicate Delinquent (1959) και κορυφώθηκε με έργα όπως The Bellboy (1960) και The Nutty Professor (1963). Σε αυτές τις ταινίες ανέλαβε πλήρως τη σκηνοθεσία, το σενάριο, την παραγωγή και την πρωταγωνιστική ερμηνεία, εισάγοντας ένα στιλ κοντά στο βωβό σινεμά, με αυτοσχεδιασμούς, σωματικό χιούμορ και δραματική ευαισθησία.
Σημαντική στιγμή υπήρξε και το 1982 με το «Βασιλιάς για μια νύχτα», ενώ έκανε μιούζικαλ στο Broadway, εμφανίστηκε στο Arizona Dream (1994) του Εμίρ Κουστουρίτσα και έκλεισε την κινηματογραφική του πορεία με το Max Rose (2016).
Η προσωπική ζωή και οι δυσκολίες
Η προσωπική ζωή του ήταν έντονη: δύο γάμοι, επτά παιδιά, εθισμός στα ναρκωτικά λόγω σοβαρού τραυματισμού στη σπονδυλική στήλη, απόπειρα αυτοκτονίας και πάθη όπως ο τζόγος. Μετά τον θάνατό του, υπήρξαν κατηγορίες για σεξουαλικές παρενοχλήσεις. Παρά τις δυσκολίες, η φιλανθρωπική του δράση μέσω των τηλεμαραθώνιων για την Ένωση Μυϊκής Δυστροφίας υπήρξε καθοριστική, συγκεντρώνοντας πάνω από 2,45 δισεκατομμύρια δολάρια. Οι αφόρητοι πόνοι τον οδήγησαν στην εξάρτηση από ισχυρά παυσίπονα, και σε μια στιγμή απόγνωσης έφτασε στο σημείο να βάλει όπλο στο στόμα του. Ωστόσο, ακούγοντας τα παιδιά του να παίζουν και να γελούν, άφησε το όπλο μακριά, βρίσκοντας μια στιγμή ελπίδας μέσα στη σκοτεινή του μάχη. Η μυθιστορηματική ζωή του, είχε και άλλα πολλά επεισόδια, όπως η αγάπη του για τον τζόγο, τη ρουλέτα και τα ζάρια, όπου έχανε πολλά λεφτά.
Στην πολιτική είχε εντάσεις με τους θαυμαστές και τις Aρχές, με δημόσιες δηλώσεις που σφράγισαν τη φήμη του, ενώ υποστήριξε προέδρους όπως Ρίγκαν και Τζορτζ Μπους Α, σε αντίθεση με τις περισσότερες αντιπολεμικές στάσεις της εποχής.
Η κληρονομιά ενός θρύλου
Τα προβλήματα υγείας του Λιούις ξεκίνησαν νωρίς, όταν στα 34 του υπέστη το πρώτο του έμφραγμα, ενώ ο σοβαρός τραυματισμός στη σπονδυλική του στήλη επιδείνωσε την κατάσταση. Από ένα σημείο και μετά, φαίνεται σχεδόν παράδοξο πώς κατάφερνε να ζει, καθώς εκτός από τα καρδιακά προβλήματα, αντιμετώπιζε και πλήθος άλλων ασθενειών. Ο Λιούις απεβίωσε στις 20 Αυγούστου 2017 στο σπίτι του στο Λας Βέγκας, αφήνοντας πίσω του την περιουσία του στη δεύτερη γυναίκα του και την κόρη τους, αλλά και ένα ανεκτίμητο κληροδότημα για όλους εμάς: τις ταινίες του, το γέλιο που χάρισε στον κόσμο και την σπάνια ερμηνευτική του ιδιοφυΐα, που θα συνεχίσει να εμπνέει και να καθοδηγεί τις νέες γενιές ηθοποιών.
Πηγή: eirinika.gr
Ακολουθήστε το 
στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
