Γράφει ο Ευάγγελος Μπαλντούνης: καθηγητής φιλόλογος – συγγραφέας – ιστορικός ερευνητής
Ένας από τους σημαντικότερους μύθους της μυθολογίας μας διαδραματίζεται στον ελληνικό χώρο, χιλιάδες χρόνια πριν (υπολογίζεται περ. στο 9.000 πΧ).
ΟΙ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΤΑΚΛΥΣΜΌ ΤΟΥ ΔΕΥΚΑΛΙΩΝΟΣ: Ο θρύλος του Δευκαλίωνος έχει αρκετές ομοιότητες με τον μύθο του κατακλυσμού του Νώε. Ο Δευκαλίων υπήρξε βασιλιάς της Θεσσαλίας, γιος του Προμηθέως. Πληροφορήθηκε απ’ τον πατέρα του Προμηθέα για το επερχόμενο γεγονός. Η βασίλισσα Πύρρα (κόκκινη) ήταν κόρη του Επιμηθέως (Προμηθεύς και Επιμηθεύς, αδέλφια, παιδιά του Τιτάνα Ιαπετού και της Ωκεανίδος Κλυμμένης). Ο Δίας αποφάσισε κάποια στιγμή να καταστρέψει το διεφθαρμένο ανθρώπινο γένος με νεροποντή.
Ο Προμηθέας, συμβούλεψε τον γιο του, Δευκαλίωνα, να φτιάξει ένα πλοιάριο επειδή ο Δίας είχε αποφασίσει να εξολοθρεύσει το έκφυλο ανθρώπινο γένος. Στο συμβούλιο των θεών ο Δίας είχε ανακοινώσει την πρόθεσή του να αφανίσει ολόκληρη την διεστραμμένη ανθρώπινη φυλή και κάθε ζωντανό πλάσμα της. Κατασκεύασε λοιπόν ένα πλοίο, συγκέντρωσε τα απαραίτητα εφόδια και επιβιβάστηκε σ’ αυτό μαζί με την Πύρρα. Η πλημμύρα του Δία κάλυψε ολόκληρο τον κόσμο, και αφάνισε το ανθρώπινο είδος εκτός από τον Δευκαλίωνα και τη γυναίκα του, την Πύρρα. Όλοι οι άνθρωποι είχαν πνιγεί. Το ανθρώπινο γένος είχε αφανιστεί.
ΤΟ ΣΩΣΙΜΟ ΤΟΥ ΖΕΥΓΟΥΣ ΚΑΙ Η ΑΝΑΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΕΙΔΟΥΣ: Το πλοιάριο του περιφερόταν για εννέα μέρες και εννέα νύχτες, μέχρι που προσάραξε, τη δέκατη μέρα, στην κορυφή του Παρνασσού (ή στο όρος Όθρυς ή στο Άθως). Όταν σταμάτησε η καταιγίδα, και υποχώρησαν τα νερά ο Δευκαλίων και η Πύρρα κατέβηκαν στην ξηρά και έκαναν θυσία στον Φύξιο Δία (προστάτη των φυγάδων). Ο Δίας τον οποίο επικαλέστηκε ο θεοσεβής Δευκαλίων, έστειλε τον Ερμή για να τους μεταφέρει την υπόσχεση ότι ο βασιλιάς των θεών θα πραγματοποιούσε την πρώτη ευχή τους. Και η πρώτη ευχή του Δευκαλίωνος και της Πύρρας δεν ήταν άλλη από το να δώσει και πάλι ζωή ο Δίας στο ανθρώπινο γένος. Έτσι ο Δευκαλίων και η Πύρρα άρχισαν να πετάνε πέτρες πίσω τους, οι οποίες μετατρέπονταν σε άντρες και γυναίκες αντίστοιχα. Έτσι αναγεννήθηκε το ανθρώπινο είδος. Οι άνθρωποι που δημιουργήθηκαν από τις πέτρες ονομάστηκαν «λαός». Στα αρχαία ελληνικά «λάας» = λίθος, πέτρα (δες λατομείο, λαξεύω). Εκεί επίσης απέκτησαν και τους δύο γιους τους, τον Έλληνα και τον Αμφικτίονα.
ΤΟ ΣΧΕΤΙΚΟ ΧΡΗΣΜΟΔΌΤΗΜΑ ΤΟΥ ΜΑΝΤΕΙΟΥ: Κατά μία άλλη εκδοχή η οποία προέρχεται από την Φωκίδα ο Δευκαλίων και η Πύρρα πήγαν στους Δελφούς και στο ιερό της Θέμιδας για να εκφράσουν και σ’ αυτή την ίδια επιθυμία για την αναβίωση του ανθρώπινου γένους. Η θεά τους άκουσε και τους απάντησε με χρησμό λέγοντάς τους πως αν ήθελαν να φέρουν στη ζωή νέους ανθρώπους θα έπρεπε: «να φύγουν από τον ναό και με καλυμμένα τα κεφάλια και λυμένα ρούχα να πετάξουν πίσω τους τα κόκκαλα της μεγάλης τους μητέρας». Ο Δευκαλίων και η Πύρρα στην αρχή μπερδεύονται, αλλά τελικά αναγνωρίζουν ότι η «μεγάλη μητέρα» αποτελεί μία αναφορά στη μάννα γη και τα «κόκκαλα» είναι οι πέτρες. Αφού κατάλαβαν λοιπόν την ερμηνεία του χρησμού, έκαναν ότι αυτός τους έλεγε. Άρχισαν να πετάνε πέτρες πίσω από την πλάτη τους, αφού αυτές προέρχονταν από τα σπλάχνα της μάννας Γης. Οι πέτρες που πετούσε ο Δευκαλίων μεταμορφώνονταν σε άνδρες και αυτές που πετούσε η Πύρρα μεταμορφώνονταν σε γυναίκες. Από την πρώτη δε πέτρα που πέταξε ο Δευκαλίων προήλθε ο Έλλην – Έλληνας, γενάρχης των Ελλήνων. Τα άλλα ζώα δημιουργούνται αυθόρμητα από τη γη.
ΜΙΑ ΕΞΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΤΑΚΛΥΣΜΟΥ: Ο Κατακλυσμός του Δευκαλίωνος είναι η αρχαία Ελληνική εκδοχή του κατακλυσμού που αναφέρεται σε παραδόσεις αρκετών πολιτισμών του μακρινού παρελθόντος. Ο κατακλυσμός είναι ένα συμβάν που μνημονεύεται σε παραδόσεις πολλών αρχαίων πολιτισμών. Το να σχετίζεται βέβαια ο μύθος του Κατακλυσμού του Δευκαλίωνος με τον Κατακλυσμό του Νώε, είναι βέβαια πολύ πιθανό ενδεχόμενο, καθώς το πραγματικό αυτό παγκόσμιο γεγονός πέρασε σαν μακρινή ανάμνηση σε όλους σχεδόν τους λαούς. Μόνο που ο Κατακλυσμός επί Νώε φέρεται να έγινε κάπου ανάμεσα στο 4.000 – 3.500 π.Χ. Εάν δεν σχετίζονται όμως οι δύο Κατακλυσμοί, όπως δείχνει το Πάριο Χρονικό, τότε ο Κατακλυσμός του Δευκαλίωνος ήταν πράγματι ο τοπικός κατακλυσμός της Ελλάδας, που προκάλεσε η έκρηξη τού Ηφαιστείου τής Θήρας!
Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΣΧΕΤΙΚΟΥ ΜΥΘΟΥ: Όσα αναφέραμε δείχνουν το αρχέγονο ιστορικό βάθος των ελληνικών μύθων. Πρέπει δε να τονίσουμε ότι ο μύθος δεν είναι κατ’ ανάγκην παραμύθι, αλλά οι αναφορές τους έχουν έναν ενδεχόμενο ιστορικό πυρήνα. Ο μύθος συνήθως έχει δύο στόχους: να διδάξει και να πληροφορήσει με κωδικοποιημένες εικόνες ή με υπερβολές και με αλληγορίες. Τελικά ο μύθος του Δευκαλίωνος φανερώνει και το πόσες πληροφορίες έχουν χαθεί για το απώτερο παρελθόν της Ελλάδας και της Μεσογείου γενικότερα.
ΟΙ ΑΝΑΛΟΓΙΕΣ ΣΤΙΣ ΔΥΟ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΝΩΕ ΚΑΙ ΔΕΥΚΑΛΙΩΝΟΣ: 1) Η παροχή πληροφόρησης είτε άμεσα από τον ίδιο τον Θεό, είτε έμμεσα με τη μεσολάβηση έμπιστου προσώπου, όπως ήταν ο πρωτοξάδελφος του Δία, ο Προμηθεύς.
2) Τα αίτια για πρόκληση των κατακλυσμών ταυτίζονται. Συμπίπτουν απόλυτα οι λόγοι που οι δύο Θεοί ωθήθηκαν στη συγκεκριμένη ενέργεια. Πρόκειται για την απομάκρυνση των ανθρώπων από την κανονική τους πορεία. Για το ξεστράτισμα από την αποδεκτή συμπεριφορά, για την απόκλιση από το επιτρεπτό και το ευπρεπές.
3) Η επιλογή από το ανθρώπινο σύνολο αυτών που θα επιβίωναν, έγινε με βάση σαφή και ακριβή κριτήρια. Επρόκειτο για άτομα που έτρεφαν σεβασμό και αφοσίωση προς τον Θεό και τον εκδήλωναν με την τήρηση των εντολών του. Ήταν άνθρωποι θεοσεβούμενοι, που έδειχναν εκτίμηση, πίστη και ευλάβεια απέναντι στον Θεό.
4) Οι προετοιμασίες για την αντιμετώπιση του κατακλυσμού είναι παρόμοιες. Η σχεδίαση, η οργάνωση, όλες ο παρασκευές είναι οι κατάλληλες για τον συγκεκριμένο σκοπό.
5) Υπάρχει ένα χρονικό διάστημα στο φαινόμενο της νεροποντής. Πολύς καιρός στην περίπτωση του Νώε, λιγότερος στο περιστατικό με τον Δευκαλίωνα.
6) Σε κορυφή βουνού, στο υψηλότερο φυσικά σημείο ακινητοποιήθηκαν και τα δύο πλοιάρια.
7) Μετά την αίσια έκβαση των συμβάντων και οι δύο πρωταγωνιστές τελούν θυσία. Προσφορά λατρευτικού χαρακτήρα, απευθυνόμενοι στον Θεό τους, σε ένδειξη ευχαριστίας για τη διάσωσή τους.
8) Η στάση τού Θεού στο τέλος των γεγονότων. Προς τον Νώε εκφράζεται η διαβεβαίωση για την μη επανάληψη παρόμοιου συμβάντος. Επίσης δίνει ευχή για την μακροημέρευση του ανθρώπινου είδους. Αλλά και ο Δίας δίνει ρητή και υπεύθυνη υπόσχεση για επανασύσταση του ανθρώπινου γένους.
9) Κοινός είναι και ο σκοπός, αυτό που επιδιώκεται, με τα οδυνηρά αυτά περιστατικά. Οι ενέργειες αυτές αποβλέπουν σε μια καινούργια περίοδο στη ζωή των ανθρώπων. Η πρόθεση είναι να επιτευχθεί μια νέα κατάσταση όπου θα επικρατούν αρετές, αξίες και αρχές. Θα υπερισχύει και θα κυριαρχεί η ηθική, η νομιμότητα, το δίκαιο, η ευλάβεια.
Ο ΑΝΕΞΙΚΑΚΟΣ και ΜΑΚΡΟΘΥΜΟΣ ΘΕΟΣ: Διαπιστώνουμε τελικά πως ναι μεν υπήρξε θεία τιμωρία που επιβλήθηκε από τον Θεό στους αμαρτωλούς ανθρώπους, αλλά ο Θεός δεν εμφανίζεται απλά ως τιμωρός και εκδικητής. Επεμβαίνει γιατί έχει υποστεί βλάβη ο ορθός προορισμός τού ανθρώπου, ο ίδιος ο σκοπός της ύπαρξής του. Έχει παρατηρηθεί αλλοίωση, μεταβολή προς το χειρότερο της ποιότητας της ανθρώπινης φύσης. Διαστρεβλώθηκε το περιεχόμενο βασικών κοινωνικών κανόνων, παραποιήθηκε ο αληθινός και γνήσιος χαρακτήρας της ανθρώπινης οντότητας.
– Στο κέντρο της Λάρισας και πίσω από το Δικαστικό της Μέγαρο, υπάρχει η οδός “Δευκαλίωνος”.
Πηγή: ΕΝΤΥΠΗ LARISSANET
Ακολουθήστε το 
στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
