Τα μεγάλα ζητήματα του πρωτογενούς τομέα ανέλυσε ο πρόεδρος των ΠΣΑΘ και ΠΣΑΦ, Κώστας Σπανούλης στο Αγροτικό Συνέδριο των Συνδέσμων στην Ξάνθη. Πιο συγκεκριμένα εστίασε στις 7 + 1 πληγές των αγροτών και κτηνοτρόφων, στο «πάγωμα» της Mercosur, τη μείωση του Ενεργειακού Κόστους και την νέα ΚΑΠ.
«Ο πρωτογενής τομέας στη χώρα μας, μετά και τις τελευταίες αρνητικές εξελίξεις διεθνώς κινείται μεταξύ σφύρας -με τη παγκόσμια αβεβαιότητα στο εμπόριο και τη παραγωγή αγροτικών προϊόντων, ειδικά μετά τη ψήφιση της Mercosur- και άκμονος με την επέλαση και επιδείνωση της κλιματικής κρίσης» ανέφερε ο κ. Σπανούλης και εξήγησε:
«Όταν λέμε πρωτογενή τομέα, εννοούμε τους 450.000 γεωργοκτηνοτρόφους που δραστηριοποιούνται στη χώρα μας, καλύπτοντας το 12% του εργατικού δυναμικού της και συνεισφέροντας 13 δισ. ετησίως στο ΑΕΠ, τα οποία και πολλαπλασιάζονται μέσω της τυποποίησης/μεταποίησης.
Μπορεί όμως ο αγροτικός κόσμος, που μειώνεται ραγδαία, να παραμείνει στην ύπαιθρο με αξιοπρέπεια στηρίζοντας άμεσα ή έμμεσα πάνω από 100 επαγγέλματα, κρατώντας τα χωριά και τις επαρχιακές πόλεις ζωντανές ακόμη και για Εθνικούς λόγους;
Μπορεί μάλιστα μέσα να σηκώσει στις πλάτες του το μεγάλο στοίχημα της βιώσιμης ανάπτυξης στηρίζοντας ισότιμα την Οικονομία τη Κοινωνία και το Περιβάλλον;
Εμείς ως ΠΣΑΦ και ΠΣΑΘ λέμε ναι, το μεγαλύτερο ποσοστό μπορεί, αρκεί να υπάρξει και να συνεχισθεί μια σειρά δράσεων σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές και παγκόσμιες εξελίξεις και απαιτήσεις.
Πρώτα απ’ όλα επιβάλλεται η ανανέωση του αγροτικού πληθυσμού. Σήμερα ο μέσος όρος ηλικίας των αγροτών αγγίζει τα 57 έτη. Νέοι αγρότες δε, με ηλικία κάτω των 40 ετών είναι μόλις το 7% (στοιχεία Eurostat). Χρειαζόμαστε πραγματικούς νέους αγρότες που πέραν της 7ετούς δέσμευσης του Προγράμματος Νέων Αγροτών, θα έχουν κίνητρα να συνεχίσουν το επάγγελμα γιατί σε λίγα χρόνια θα ξεμείνουμε από αγρότες».
«7 + 1 πληγές»
Στη συνέχεια ο κ. Κ. Σπανούλης επεσήμανε πως «επιβάλλεται να επουλώσουμε τις επτά μεγάλες διαχρονικές πληγές συν τη μία νέα της Mercosur που διώχνουν τους αγρότες από το χωράφι, το μαντρί, την αλιεία.
Και συγκεκριμένα:
- Συμφωνία Mercosur: Θωράκιση των Ελλήνων Γεωργο-πτηνο-κτηνοτρόφων με Ευρωπαϊκές συμμαχίες έναντι της παγωμένης συμφωνίας με άμεσες δράσεις όπως:
-Μεγαλύτερη χρονική διάρκεια παγώματος έως το 2028 και τροποποίηση βασικών άρθρων που πλήττουν κυρίως τα Μεσογειακά Προϊόντα όπως: κρέας, ρύζι, βαμβάκι, καλαμπόκι, σιτηρά, ελιές, μέλι κλπ.
– Ετοιμότητα της χώρας για απορρόφηση κονδυλίων από τον προϋπολογισμό της ΕΕ των 45 δις από το 2028-2034 με αποδέκτες τους αγρότες και όχι τρίτους.
– Προγραμματισμό κατανομής κονδυλίων του αποθεματικού κρίσης της ΕΕ ύψους 6,3 δις στα ελληνικά προϊόντα που πλήττονται άγρια.
– Αυστηροί ελεγκτικοί μηχανισμοί απαγόρευσης εισαγωγής μεταλλαγμένων από χώρες της Λατινικής Αμερικής καθώς προϊόντων που καλλιεργήθηκαν με χρήση, απαγορευμένων από την ΕΕ, φυτοφαρμάκων.
- Κλιματική κρίση (πλημμύρες, ξηρασία, παγετοί, χαλάζι) – Ασθένειες Ζωϊκού κεφαλαίου με κυρίαρχη την ευλογιά των αιγοπροβάτων.
Είναι αναγκαία η κατασκευή στοχευμένων έργων για την αντιμετώπιση των πλημμυρικών φαινομένων και της ξηρασίας. Τη τελευταία 5ετία πολλές περιοχές της Ελλάδας, με αποκορύφωμα τη Θεσσαλία το 2023, πνίγηκαν. Φέτος έχουμε καταστροφικά φαινόμενα στον Έβρο, τη Δυτική Ελλάδα και άλλες περιοχές ενώ το οξύμωρο είναι ότι το καλοκαίρι βλέπουμε τη γη να σκίζεται λόγω ξηρασίας.
Για τον παγετό που δυστυχώς πέρυσι κατέστρεψε όλους τους καρπούς των δέντρων (πηρυνόκαρπα, ακρόδρυα κλπ), προτείνουμε τη προσθήκη στο μέτρο 5.1. των ανεμομικτών-ανεμογεννητριών με διττό ρολό: την αποφυγή της παγωνιάς σε συγκεκριμένες ώρες του έτους και τη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας για συμψηφισμό ή πώληση όλη τη χρονιά.
Όσο δε για τις ασθένειες του ζωϊκού κεφαλαίου, λύσεις θα δώσουν:
- Η πραγματική τιμή αποζημίωσης των ζώων στον κτηνοτρόφο.
- Η ανασυγκρότηση των κτηνιατρείων.
- Η ανασύσταση των κέντρων γενετικής βελτίωσης.
- Οι αυστηροί έλεγχοι στις εισαγωγές ζώων αναπαραγωγής.
- Νέα ΚΑΠ 2028-2033
Σταθερή ενίσχυση της χώρας μας και στη Νέα ΚΑΠ 2028-2033 χωρίς περικοπές πόρων με μέτρα και δράσεις στήριξης του πρωτογενούς τομέα.
Εξάλλου οι βάσεις που παγιώθηκαν στο πρόγραμμα Αλέξανδρος Μπαλτατζής, δίνουν τη δυνατότητα συνέχισης των μέτρων και δράσεων αυτών σύμφωνα με τις νέες παγκόσμιες εξελίξεις.
Ειδικότερα από φέτος και έως το 2027 με ενδεχόμενη 2ετή επέκταση έως το 2029, να απλοποιηθεί η διαδικασία των οικολογικών σχημάτων που σήμερα αφαιρούν ενισχύσεις από τους αγρότες και διανέμονται σε τρίτους.
Τέλος θωράκιση του συστήματος για την άμεση πληρωμή των αγροτικών ενισχύσεων μιας και ακόμη και σήμερα πολλοί παραγωγοί είναι ακόμη απλήρωτοι.
- Ελληνικά προϊόντα.
4.1. Αυστηροί έλεγχοι για τις παράνομες ελληνοποιήσεις αγροτικών προϊόντων μέσω των υπαρχόντων μηχανισμών.
4.2. Σύσταση νέου φορέα για τη προώθηση ελληνικών προϊόντων τόσο στον ελλαδικό χώρο όσο και στις καλές δυτικές αγορές με ανάδειξη της ποιότητας και πλήρη ιχνηλασιμότητα. Ήδη ο Σύνδεσμος κάνει την αρχή με επιστημονική τεκμηρίωση των ποιοτικών χαρακτηριστικών των προϊόντων μας σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας.
- ΕΛΓΑ: Αποζημιώσεις λόγω θεομηνιών στο 100% της αγροτικής παραγωγής με ευρωπαϊκά κονδύλια που θα συμπληρώνουν οικονομικά το υπόλοιπο της ζημιάς από την εκτίμηση του ΕΛΓΑ (που σήμερα καλύπτει μόνο το 70%). Η δε εφαρμογή του μέτρου 23 για τις ζημιές σε φυτική και ζωϊκή παραγωγή να συνεχιστεί και τα επόμενα έτη.
- Πεπαλαιομένος Αγροτικού εξοπλισμού
Ως ΠΣΑΘ και ΠΣΑΦ ήδη έχουμε κάνει πράξη τη συνεργασία με EIMA και UNACOMA για την αγορά σύγχρονου εξοπλισμού με κόστος αγοράς τουλάχιστον κατά 40% χαμηλότερο. Δίνεται έτσι η δυνατότητα για αγορά σύγχρονου εξοπλισμού για εφαρμογή της γεωργίας ακριβείας και κυρίως για τις συνθήκες εργασίας και την ασφάλεια των αγροτών μιας και κάθε χρόνο θρηνούμε πάνω από 50 αγρότες- θύματα των αγροτικών ατυχημάτων και πολλές αναπηρίες.
Ταυτόχρονα, μειώνοντας κατά 40% το κόστος του εξοπλισμού που αγοράζουμε μέσω σχεδίων βελτίωσης, δημιουργούμε «χώρο» στο προϋπολογισμό τους για την ένταξη και επιλαχόντων αγροτών.
- Έλλειψη εργατών γης:
Η χώρα χρειάζεται άμεσα εφαρμόσιμο νομοθετικό πλαίσιο με κίνητρα για στελέχωση του πρωτογενούς τομέα με εργάτες γης, Έλληνες ή από τρίτες χώρες, με συνθήκες εργασίας, ημερομισθίων και διαμονής σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα.
- Υψηλό κόστος παραγωγής:
Το 25% του κόστους παραγωγής επιβαρύνει το πετρέλαιο για αγροτική χρήση και κυρίως η ηλεκτρική ενέργεια.
Αγροτικό Πετρέλαιο
Είναι επιτακτική ανάγκη τώρα που ξεκίνησε η νέα καλλιεργητική περίοδος να νομοθετηθεί το αφορολόγητο πετρέλαιο για αγροτική χρήση με αυξημένες ποσότητες βάσει πραγματικής κατανάλωσης ανά καλλιέργεια.
Μηδενισμός δυσβάσταχτου κόστους παραγωγής λόγω ηλεκτρικής ενέργειας.
Ο Σύνδεσμος από το 2013 και μετέπειτα πρότεινε και επιμένει τεκμηριωμένα ότι το κόστος της ενέργειας στις αγροτικές εκμεταλλεύσεις μηδενίζεται για πάντα μόνο εάν ο αγρότης έχει το δικό του Φ/Β όπως έχει το τρακτέρ του και τις λοιπές υποδομές.
Αγροτικά Φ/Β και Δίκτυα
«Δικαιούνται όμως οι αγρότες να κατασκευάζουν Φ/Β, να συνδέονται με τα δίκτυα του ΔΕΔΔΗΕ και τί ποσοστό MW τους αναλογεί στο σύνολο της ενέργειας;» διερωτήθηκε ο κ. Σπανούλης και εξήγησε:
“Βάσει Κράτους Δικαίου και χρηστής διοίκησης ΝΑΙ δικαιούνται, για τους εξής λόγους:
- Επειδή τα δίκτυα του ΔΕΔΔΗΕ δεν φύτρωσαν στην ύπαιθρο αλλά κατασκευάστηκαν από τους αγρότες κατά το 1/3 μέσω του αγροτικού εξηλεκτρισμού ή με 100% ιδία συμμετοχή συμβάλλοντας στη δημιουργία της χαμηλής τάσης. Η δε μεσαία τάση, κι αυτή δημιουργήθηκε χάρη στα αγροτικά χωριά.
- Επειδή οι αγρότες είναι και καταναλωτές ρεύματος, καθώς μόνο για τις αγροτικές τους δραστηριότητες καταναλώνουν το 14% της καταναλισκόμενης ενέργειας της χώρας.
- Επειδή βάσει του Νόμου 3851/2010 δόθηκε ποσόστωση με Υπουργική Απόφαση 750 MW για το ΕΣΕΚ το 2020. Μέχρι σήμερα τα αγροτικά Φ/Β καλύπτουν μόνο τα 450 MW. Και ερωτώ: τα υπόλοιπα 300 MW γιατί δεν κάλυψαν τις αιτήσεις των αγροτών;
- Επειδή συνδέθηκαν και έλαβαν όρους σύνδεσης μεγάλα έργα fast track ξεπερνώντας τον στόχο των 27GW του EΣΕΚ 2030 κατά 6,5 GW, αποκλείοντας ουσιαστικά τα αγροτικά Φ/Β μιας και με Υπουργική Απόφαση εντάχθηκαν στη τελευταία κατηγορία σειράς προτεραιότητας και ακόμη περιμένουν.
- Επειδή το 16% των Φ/Β πάρκων στη Γερμανία ανήκει στους κατ επάγγελμα αγρότες σε αντίθεση με τους Έλληνες αγρότες που κατέχουν μόνο το 1% των Φ/Β πάρκων. Και με την ευκαιρία αυτή, να απαντήσουμε στο ζήτημα που τόσο συζητήθηκε στις σαν απάντηση στα αιτήματα των αγροτικών κινητοποιήσεων: Στη Γερμανία, ναι δεν υπάρχει αγροτικό τιμολόγιο γιατί πολύ απλά όλοι οι αγρότες έχουν ένα Φ/Β που συμψηφίζουν το ρεύμα τους.
Δυστυχώς μέχρι σήμερα φαίνεται ότι για κάθε στραβό που γίνεται στην ενέργεια, φταίνε πάντα οι αγρότες και συγκεκριμένα:
- Πιλοτικό Πρόγραμμα Φ/Β στο χωράφι έως 50kW, κατατέθηκαν 20.000 αιτήσεις, εγκριθήκαν 5.337 με επιδότηση κατασκευής 30 εκ ευρώ και δυστυχώς κατασκευάστηκαν μόλις 600. Κύριος λόγος: οι αγρότες λαμβάνουν όρους σύνδεσης που απορροφούν τη μισή ετήσια παραγωγή. Το έργο, ασύμφορο.
Ακόμη και η πρωθυπουργική δέσμευση τείνει να τιναχτεί στον αέρα.
- Για έργα έως 500 kW βάσει Μητρώου Αγροτών:
Πάνω από 370 αιτήσεις λιμνάζουν από το 2020 αναμένοντας όρους σύνδεσης με επιβάρυνση του αγρότη με τραπεζική εγγυητική επιστολή.
Στα δε ελάχιστα κατασκευασθέντα έργα αγροτών και μικροεπενδυτών, παρά τις σταθερές συμβάσεις, δεν πληρώνεται η παραγόμενη ενέργεια σε ώρες και ημέρες μεγάλης απόδοσης καθώς και αρνητικών τιμών χρηματιστηρίου (που προκάλεσαν τα μεγάλα έργα μετά το 2023) με κίνδυνο κοκκινίσματος των δανείων.
Άραγε γιατί το Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης δεν στηρίζει εμπράκτως τα μικρά έργα έως 500kW;
Γιατί οι ΦΟΣΕ που κερδίζουν στις μηδενικές και ακόμη και στις αρνητικές τιμές χρηματιστηρίου δεν πληρώνουν έστω ένα μέρος της ενέργειας αυτής στους μικρούς παραγωγούς;
- Όσο δε για τα αγροβολταϊκά, μιλάμε για εμπαιγμό. Πως είναι δυνατόν να κατασκευαστεί ένα αγροβολταϊκό με μεγαλύτερο κόστος κατασκευής και δεσμεύσεων από ένα συμβατικό έργο, σε άγονη γη, χωρίς νερό, χωρίς κοντινό δίκτυο, χωρίς επιδότηση κατασκευής και μάλιστα ούτε καν στη τιμή της kWh των 8,5 λεπτών που πληρώνουν οι αγρότες στο ΓΑΙΑ.
- Ένα μοναδικό ομαδικό έργο κατέθεσαν 91 παραγωγοί στην Ήπειρο και ακόμη αναμένουν όρους Σύνδεσης.
Για τους παραπάνω λόγους, επιβάλλεται η απελευθέρωση ηλεκτρικού χώρου για να έχει ο κάθε αγρότης το δικό του Φ/Β.
Κλείνοντας νιώθω την ανάγκη και την υποχρέωση να ευχαριστήσω όλους εσάς για τη σημερινή σας παρουσία και κυρίως τη προώθηση των προτάσεων του αγροτικού κόσμου.
Τη Τράπεζα Πειραιώς και την Interamerican για τη διαχρονική τους συνεργασία με τον Σύνδεσμο και την σημερινή παρουσία των εκπροσώπων τους.
Τους προσκεκλημένους ομιλητές.
Ιδιαίτερα όμως θέλω να ευχαριστήσω τον Πρόεδρο τον Κώστα Καραμανλή τόσο για τη σημερινή του παρουσία αλλά κυρίως για τις άμεσες επιτελικές και διαχρονικές παρεμβάσεις του για τον αγροτικό κόσμο.
Κύριε Πρόεδρε,
- Στηρίξατε έμπρακτα τη βαμβακοκαλλιέργεια, το λευκό χρυσό της χώρας που τείνει να γίνει άνθρακας.
- Στηρίξατε με άμεσες αποζημιώσεις τόσο από το χαλάζι όσο και από παγωνιές που δυστυχώς βιώνουμε σχεδόν κάθε χρόνο σε όλη την Ελλάδα
- Επί πρωθυπουργίας σας απορροφήθηκαν ευρωπαϊκά κονδύλια μέσω εφαρμογής γεωργοπεριβαλλοντικών προγραμμάτων με 90% ευρωπαϊκή συμμετοχή. Η μείωση της νιτρορύπανσης, η βιολογική γεωργία και η κτηνοτροφία, η εκτατικοποίηση της κτηνοτροφίας, η διατήρηση σπάνιων φυλών ζώων, η ηλεκτρονική σήμανση, οι αναβαθμίδες, πεζούλες κλπ είναι προγράμματα που στηρίχθηκαν από το ΥΠΑΑΤ και τις Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις (και εδώ βλέπω τον πρώην Υπουργό κ. Αλέξανδρο Κοντό, τον Πρόεδρο και Γενικό Γραμματέα των Νομαρχών κ. Δράκο και κ. Κατσαρό).
Τα προγράμματα αυτά άλλαξαν τη νοοτροπία των αγροτών προς τη παραγωγή ποιοτικών προϊόντων και τη προστασία του περιβάλλοντος.
Τέλος κ. Πρόεδρε για εμένα το πιο σημαντικό είναι ότι στηρίξατε εμπράκτως τους νέους αγρότες. Ήμασταν νέα παιδιά τότε και με τις στοχευμένες παρεμβάσεις σας όχι μόνο μείναμε να παράγουμε αγροτικά προϊόντα αλλά και σήμερα, παρότι γίναμε παππούδες με εγγόνια, κρατήσαμε τα παιδία μας στην αγροτιά μεταλαμπαδεύοντας την εμπειρία μας για μια νέα γενιά με προοπτική”.
Tέλος στην ομιλία του ο κ. Σπανούλης χαρακτήρισε «Πρωθυπουργό των Αγροτών» τον κ. Κώστα Καραμανλή, υπογραμμίζοντας πως «χώρα χωρίς αγροτιά, σημαίνει πόλεις χωρίς τρόφιμα και δουλειά».
Πηγή: ΕΝΤΥΠΗ LARISSANET
Ακολουθήστε το 
στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
