Από τη Βίλλη Κίτσιου,
θεατρολόγο και εκπαιδευτικό Θεατρικής Αγωγής
Το γέλιο έγραψε παλιότερα ο Αλέξης Σολωμός το παράγουν ορισμένοι άνθρωποι πολύτιμοι και σπάνιοι. Δεν είχε άδικο. Αν θες να υπηρετήσεις τη μούσα της κωμωδίας Θάλεια, πρέπει να είσαι τόσο σπάνιος όσο ένα χαμόγελο σε μέρα βροχερή, ή αν το επιθυμείτε πιο θεατρικά, όσο η σιωπή που έπεται μιας συγκλονιστικής ερμηνείας. Στο έργο του Στέλιου Ντικούλη «Η Γειτονιά των Αρωμάτων» – που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Larissanet – το γέλιο πηγάζει αυθόρμητα μέσα από τις εύστοχες και με ροή ατάκες των ηρώων του. Το βιβλίο περί ου ο λόγος, περιλαμβάνει τη σατιρική κωμωδία Η Γειτονιά των Αρωμάτων, την επιθεώρηση με τίτλο «Μα δεν το βλέπετε;» που ήδη ανέβηκε με επιτυχία στο θεατρικό σανίδι και ένα στοχαστικό περιεκτικό με τίτλο «Το Αλφαβητάρι της Ευτυχίας».
Η κωμωδία είναι μάχιμη αφύπνιση. Δεν χρειάζεται να αναλώνεται μήτε να περιορίζεται σε Άρτο και Θεάματα, γνώριμα στοιχεία της εποχής μας, αλλά σε θέαμα και ακρόαμα. Να ακούμε πραγματικά αυτό που διαδραματίζεται ενώπιον μας. Ο πρώτος που δίδαξε αυτή τη διττή διάσταση ήταν ο Αριστοφάνης, ο πατέρας της κωμωδίας. Το κωμικό αυτό κληροδότημα αξιοποιήθηκε από πολλούς Έλληνες κωμικούς δραματουργούς όπως ο Σακελλάριος, ο Γιαννακόπουλος, ο Γιαλαμάς. Ο Στέλιος Ντικούλης σε όλα του τα έργα, εμποτισμένος από την εγχώρια κωμική δραματουργία έλκει το νήμα της σάτιρας από τα πρωτοπαλίκαρα της κωμωδίας των δεκαετιών του 1950 και του 1960. Ταυτόχρονα κλείνει περιπαικτικά το μάτι στον Αριστοφάνη αφού δεν διστάζει να σχολιάσει με χιούμορ και οξυδέρκεια κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα της εποχής.
Στη Γειτονιά των Αρωμάτων οι ήρωές του, άνθρωποι της διπλανής πόρτας προσπαθούν σε πείσμα των καιρών να διατηρήσουν αμόλυντη την κοινή τους αυλή και τα αρώματά που αναδύονται από τα αναρριχώμενα φυτά της νοσταλγίας, το αγιόκλημα και το γιασεμί. Παράλληλα προσπαθούν να διατηρήσουν αλώβητες τις ψυχές τους, μέσα στο βουητό της κυκλοθυμικής μας κοινωνίας και στις οικονομικά παράλογες απαιτήσεις του κράτους. Οι χαρακτήρες όπως ο Φρίξος, η Κικίτσα, η Σουλίτσα, ο Χαρίλαος σκορπούν άφθονο γέλιο μέσα από σκηνικά παιχνίδια, λογοπαίγνια, παρεξηγήσεις, σκωπτικά πειράγματα. Ο Στέλιος βέβαια, όπως κάθε επιδέξιος τεχνίτης σμίγει με δεξιοτεχνία τη φαρσική ιλαρότητα με το δάκρυ της μελαγχολίας υπό τους ήχους μιας λατέρνας , διεγείροντας έτσι το σεβασμό του κοινού και στο είδος που υπηρετεί και στα πρόσωπα του έργου του. Πίσω λοιπόν από τα ευτράπελα αστεία κρύβεται ένας δημιουργός που αγωνιά για την εποχή του.
Στην καυστική σάτιρα «Μα δεν το βλέπετε;» η αυλαία ανοίγει με τραγούδι που ερμηνεύουν οι ήρωες του. Όχι ένας ήρωας… αλλά το σύνολο. Στην περίπτωση του Στέλιου Ντικούλη δεν έχουμε έναν πρωταγωνιστή γύρω από τον οποίο περιστρέφονται οι υπόλοιποι. Όλοι είναι πρωταγωνιστές. Η εξήγηση είναι απλή. Διότι στα έργα του Στέλιου πρωταγωνιστές είμαστε Εμείς. Πρωταγωνιστής είναι ο άνθρωπος του καθημερινού μόχθου, με τις ωραίες και τις άσχημες στιγμές του. Με τη γκρίνια του, τα παράπονά του, τα πικρόχολα σχόλια μα και το γέλιο, τον ενθουσιασμό και το γλέντι, γιατί η ζωή το καλεί. Σε κάθε βιβλίο του, ο Στέλιος Ντικούλης μας αποκαλύπτει στοιχεία της ελληνικής ταυτότητας που αναγνωρίζονται εις τους αιώνες. Ο Στέλιος συνυφαίνει τη χαρά και τη λύπη. Δεν ακυρώνει συναισθήματα. Στο ώριμο έργο του Πλάτωνα «Φίληβος» ανιχνεύουμε την αντίληψη πως το κωμικό συνδέεται με το τραγικό, όχι μόνο στο θέατρο αλλά και στη ζωή, αφού η χαρά συνυπάρχει με τη λύπη.
Στο έργο «Μα δεν το βλέπετε» η γρήγορη δράση είναι ο ηλεκτρικός σπινθήρας με πλοκές ανεξάρτητες. Η πλοκή επιβάλλει τα γεγονότα και η δράση ζωντανεύει τα πρόσωπα. Χωρισμένο σε κωμικά αυτοτελή επεισόδια με ξέχωρο τίτλο έκαστο και διαφορετικά πρόσωπα καυτηριάζει τις διαπροσωπικές σχέσεις και στην ένταση που ενδεχομένως μπορεί να πυροδοτήσει η προσήλωση στο facebook της διαπροσωπικής αφασίας, απεικονίζει τολμηρά τα ήθη της εποχής, ζωντανεύει ένα αγαπημένο χόμπι που ακούει στο όνομα κρεβατομουρμούρα, τραβά το χαρτί της ερωτικής απιστίας και της συγκάλυψης αλλά και της ανακάλυψης μέσα από ένα τηλεφώνημα. Χτίζει έναν θεατρικό ρυθμό επηρεασμένο από καταιγιστικά γεγονότα και συναισθήματα. Ο διαλογικός του ρυθμός είναι ο ρυθμός της ανθρώπινης ζωής. Άλλοτε επιτείνεται, άλλοτε είναι πιο χαλαρός, γίνεται κανονικός άλλοτε πιο εκρηκτικός. Αλλά ποτέ δεν μένει ασάλευτος. Και εδώ ο Στέλιος από σκηνής φιλόσοφος μέσα από το στόμα της Κίτσας, μας ωριμάζει συναισθηματικά λέγοντας: η ζωή πάντα σου δίνει εκείνο που αξίζεις στο τέλος και οι πραγματικές νίκες; Είναι εκείνες που κατακτάς όταν παλεύεις τη στιγμή που δεν μπορείς να αντέξεις άλλο!
Ο συλλογισμός του στο βιβλίο συνεχίζεται με το Αλφαβητάρι της Ευτυχίας. Εκεί, σε σύντομα στοχαστικά κείμενα ο συγγραφέας ξεδιπλώνει με ευγλωττία προσωπικές ιδέες, καταθέτει σκέψεις με ελευθερία. Κάθε έννοια που αναλύει φιλτράρεται μέσα από το πρίσμα της προσωπικής του διαδρομής, με το ύφος να παραμένει άμεσο και οικείο. Μοιάζει να δημιουργεί διάλογο με τον αναγνώστη. Η συνειρμική διάρθρωση του κειμένου ακολουθεί μια εσωτερική λογική σειρά καθώς ο δημιουργός αναζητά σε κάθε γράμμα του ελληνικού αλφάβητου μια λέξη – κλειδί για την αρμονική πορεία του ανθρώπου προς τη χαμένη του ευτυχία. Από το Α της Αγάπης ως το Ω της Ωδής ο Ντικούλης μας προτρέπει να αναζητήσουμε το φως που κρύβουμε μέσα μας. Δεν επιδιώκει να μας πείσει αλλά μας προτρέπει να αφουγκραστούμε τον εσωτερικό μας κόσμο και να το επιτρέψουμε να οδηγήσει τα βήματά μας!
Ο Στέλιος Ντικούλης ωρίμασε στον πνευματικό κόρφο της ελληνικής κωμωδίας ως δημιουργός, βρίσκοντας το εύφορο έδαφος για να καλλιεργήσει έναν λόγο που συνδυάζει την ευθυμία, τη σάτιρα πολιτική και κοινωνική με τη λεπτή παρατήρηση της ανθρώπινης αδυναμίας, χαρίζοντας στο κοινό έργα που στέκουν με χάρη ανάμεσα στο γέλιο και τη σκέψη.
Πηγή: ΕΝΤΥΠΗ LARISSANET
Ακολουθήστε το 
στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
