Την Δευτέρα 23 Μαρτίου στο Συνεδριακό Κέντρο του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας στο ΓΑΙΟΠΟΛΙΣ θα ξεκινήσει η μεγάλη δίκη για το σιδηροδρομικό δυστύχημα στα Τέμπη όπου έχασαν την ζωή τους 57 άνθρωποι και τραυματίστηκαν 181 επιβάτες κάποιοι εκ των οποίων με πολύ σοβαρές κακώσεις.
Στο εδώλιο του κατηγορουμένου θα καθίσουν 36 άτομα, πρώην και νυν στελέχη υπηρεσιών από όλο το φάσμα του Ελληνικού Σιδηροδρόμου. Για 33 εξ αυτών τους αποδίδεται η κακουργηματική μορφή του εγκλήματος της διατάραξης της ασφάλειας των συγκοινωνιών που επιφέρει ποινή μέχρι ισόβια κάθειρξη. Και οι 35 κατηγορούνται για ανθρωποκτονία από αμέλεια κατα συρροή, βαριά σωματική βλάβη από αμέλεια κατά συρροή και απλή σωματική βλάβη από αμέλεια κατα συρροή, όλα πλημμελήματα. Τρία στελέχη του ΟΣΕ κατηγορούνται και για παράβαση καθήκοντος μαζί με τα πλημμελήματα και το κακούργημα ενώ μια υπάλληλος του ΟΣΕ κατηγορείται μόνο για παράβαση καθήκοντος.
Τα 36 άτομα βρέθηκαν κατηγορούμενοι μετά την ανακριτική διαδικασία που διήρκησε 2.5 χρόνια με τη σύμπραξη εφτά εισαγγελικών λειτουργών σε διάφορα χρονικά σημεία της υπόθεσης και την έρευνα του εφέτη Λάρισας Σωτήρη Μπακαϊμη ο οποίος ανέλαβε καθήκοντα ειδικού εφέτη ανακριτή μετά από ομόφωνη απόφαση της Ολομέλειας Εφετών Λάρισας στις 10 Μαρτίου του 2023. Ο κ. Μπακαϊμης πήρε επισήμως την σκυτάλη της διερεύνησης από την τακτική ανακρίτρια Λάρισας στις 14 Μαρτίου και μέχρι τις 29 Αυγούστου του 2025 που περατώθηκε η ανάκριση, ουσιαστικά έτρεχε μόνος του την υπόθεση η οποία για αρκετά μεγάλο διάστημα είχε επίσης αντικείμενο διερεύνησης το φορτίο της εμπορικής αμαξοστοιχίας και τα αίτια της φωτιάς.
Αυτό που προέκυψε από την πολυετή έρευνα των δικαστικών αρχών, και καλείται να αποδειχθεί και στο δικαστήριο, είναι οι διαχρονικές παραλείψεις στην ασφάλεια του σιδηροδρομικού δικτύου σε συνδυασμό με ανθρώπινα λάθη και απουσία εποπτικού ελέγχου που συνέκλιναν όλα μαζί στην πολύνεκρη σύγκρουση το βράδυ της 28ης Φεβρουαρίου του 2023.
Τα τρία επίπεδα ευθυνών
Συνολικά οι 36 κατηγορούμενοι μπορούν να διαχωριστούν σε τρία επίπεδα ευθυνών.
Το πρώτο έχει να κάνει με την λειτουργία του Σιδηροδρομικού Σταθμού Λάρισας και το πρόσωπο του μοιραίου σταθμάρχη που το βράδυ της 28ης Φεβρουαρίου με τους χειρισμούς του στον τοπικό πίνακα ελέγχου έστειλε την επιβατική αμαξοστοιχία στη γραμμή καθόδου αντί για τη γραμμή ανόδου προς Θεσσαλονίκη δηλαδή σε τροχιά σύγκρουσης με την εμπορική. Σε αυτό το επίπεδο κατηγορούνται και οι δύο σταθμάρχες της απογευματινής βάρδιας που έφυγαν από το πόστο τους σύμφωνα με το κατηγορητήριο πριν την ολοκλήρωση της βάρδιας τους στις 11 μ.μ. και ενώ γνώριζαν ότι στη βραδινή βάρδια είναι μόνο ένας σταθμάρχης. Μετά τους τρεις σταθμάρχες κατηγορούμενος θα βρεθεί ο τότε Προϊστάμενος του Τμήματος Επιθεώρησης Λάρισας της Υπηρεσίας Υποστήριξης Κυκλοφορίας (σιδηροδρόμων) Κεντρικής και Νοτίου Ελλάδος.
Ο επιθεωρητής ως υπεύθυνος για την κατανομή βαρδιών του προσωπικού κυκλοφορίας και την κατάρτιση του προγράμματος των υπηρεσιών των εκτελούντων υπηρεσία σταθμαρχών στο Σιδηροδρομικό Σταθμό της Λάρισας, διώκεται σύμφωνα με το κατηγορητήριο γιατί τοποθέτησε τον σταθμάρχη σε ένα κεντρικό σταθμό με κίνηση, στη βραδινή βάρδια που δεν προβλέπει δεύτερο σταθμάρχη και ενώ γνώριζε ότι ο συγκεκριμένος δεν είχε τα κατάλληλα προσόντα να ανταποκριθεί σ’ αυτό το πόστο.
Θυμίζουμε ότι ο σταθμάρχης τοποθετήθηκε στη συγκεκριμένη θέση στις 24 Ιανουαρίου του 2023 σε ηλικία 59 ετών και ενώ η μόνη επαγγελματική του ενασχόληση με τον ΟΣΕ μέχρι να τοποθετηθεί εκεί, ήταν η εργασία του ως αχθοφόρος πριν από 33 χρόνια ενώ η αμέσως προηγούμενη δουλειά του ήταν υπάλληλος στη Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Λάρισας. Στο πλαίσιο του 1ου κύκλου κινητικότητας έτους 2022, ο ΟΣΕ υπέβαλε αίτημα στην Κεντρική Επιτροπή Κινητικότητας, για την κάλυψη μιας θέσης σταθμάρχη ΔΕ με σχέση ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου στη Λάρισα, με μετάταξη. Το αίτημα για τη θέση αυτή περιλάμβανε μεταξύ άλλων πρόσθετα απαιτούμενα τυπικά ή ουσιαστικά προσόντα του φορέα υποδοχής ήτοι, ο υπό μετάταξη υπάλληλος να χειρίζεται ηλεκτρονικό υπολογιστή και να έχει ηλικία έως και 48 έτη. Ο σταθμάρχης υπέβαλε τότε αίτηση για μετάταξη στην παραπάνω θέση παρά το γεγονός ότι ήταν σχεδόν 58 ετών, ξεπερνούσε δηλαδή κατά 10 περίπου χρόνια το ηλικιακό όριο που είχε θέσει ο ΟΣΕ για την προς κάλυψη θέση. Η επιτροπή αξιολόγησης τελικά άναψε το “πράσινο φως” και με την υπογραφή του τότε προέδρου του ΟΣΕ, ο υπάλληλος της πρωτοβάθμιας επιλέχθηκε για σταθμάρχης.
Οι εμπλεκόμενοι στην έγκριση της μετάταξής του, δηλαδή τα δύο μέλη της επιτροπής και ο πρόεδρος του ΟΣΕ που έβαλε την υπογραφή του, είναι οι επόμενοι στους οποίους ασκήθηκε ποινική δίωξη πλημμεληματικού χαρακτήρα για παράβαση καθήκοντος.
Το δεύτερο επίπεδο ευθυνών αφορά τις παραλείψεις στα συστήματα ασφαλείας της σιδηροδρομικής γραμμής με τις πρώτες κακουργηματικές διώξεις σε πρώην προέδρους του ΟΣΕ και προϊσταμένους τμημάτων να έρχονται τον Ιούνιο και τον Αύγουστο του 2023. Η λειτουργία των διάφορων συστημάτων στο επίδικο κομμάτι του σιδηροδρόμου όπως η φωτοσήμανση αποτέλεσε αντικείμενο διερεύνησης των δύο δικαστικών πραγματογνωμόνων που ορίστηκαν την επομένη του δυστυχήματος. Ήταν τα συμπληρωματικά ερωτήματα που τέθηκαν στις 2 Μαρτίου από τον τότε διευθύνοντα την Εισαγγελία Πρωτοδικών Λάρισας βάζοντας στο κάδρο των ευθυνών και ζητήματα ασφάλειας και διαλειτουργικότητας πέρα από το “ανθρώπινο λάθος” του σταθμάρχη.
Η δικαστική πραγματογνωμοσύνη που παραδόθηκε τον Ιούνιο του 2023 ήταν ξεκάθαρη ως προς την παντελή “γύμνια” του σιδηροδρόμου σχετικά με ζητήματα ασφαλείας όπως το ETCS που θα απέτρεπε σχεδόν με βεβαιότητα την σύγκρουση αλλά και της φωτοσήμανσης, βασικό προαπαιτούμενο της λειτουργίας του ETCS και της Τηλεδιοίκησης.
Για την εγκατάσταση των συστημάτων φωτοσήμανσης κομβική σημασία είχε η σύμβαση 717/2014 “Ανάταξη και Αναβάθμιση του συστήματος Σηματοδότησης- Τηλεδιοίκησης και Αντικατάστασης 70 Αλλαγών Τροχιάς σε Εντοπισμένα Τμήματα του Άξονα Αθήνα – Θεσσαλονίκη – Προμαχώνας (πλην τμήματος Τιθορέα – Δομοκός)” η οποία υπογράφηκε τον Σεπτέμβριο του 2014 με ορίζοντα υλοποίησης 24 μήνες δηλαδή το 2016. Ωστόσο μετά από συνεχείς παρατάσεις μέχρι και τον Φεβρουάριο του 2023 η σύμβαση δεν είχε ολοκληρωθεί σε σημαντικά κομμάτια του σιδηροδρομικού δικτύου όπως στο επίδικο τμήμα στην περιοχή του Ευαγγελισμού που σημειώθηκε η μετωπική σύγκρουση.
Το 2016 θεωρείται το “σημείο μηδέν” χρονικά της ανάκρισης καθώς ο πρώτος κατηγορούμενος ήταν διευθυντικός στέλεχος της ΕΡΓΟΣΕ το 2016. Από την ΕΡΓΟΣΕ θα βρεθούν άλλοι 15 κατηγορούμενοι πρώην πρόεδροι/διευθύνοντες σύμβουλοι και προϊστάμενοι τμημάτων.
Το επίπεδο ευθυνών που αφορά τα συστήματα ασφαλείας ολοκληρώνεται με την άσκηση ποινικής δίωξης σε δύο Ιταλούς στελέχη της Hellenic Train για παραλείψεις σχετικά με την εγκατάσταση του συστήματος επικοινωνίας GSM-R στα τρένα. Τα αδικήματα για τα οποία κατηγορούνται είναι τα τρία πλημμελήματα της ανθρωποκτονίας και των σωματικών βλαβών από αμέλεια.
Συνολικά οι κατηγορούμενοι που σχετίζονται με παραλείψεις στα συστήματα ασφαλείς είναι 28, η πλειοψηφία δηλαδή των κατηγορουμένων. Να σημειωθεί πως με έρευνα του Εισαγγελέα Εφετών που ανέλαβε την υπόθεση μετά την άνοιξη του 2025 προστέθηκαν επιπλέον παραλείψεις στα στελέχη του ΟΣΕ που σχετίζονται με την μη βραδυπορία των τρένων τη στιγμή που τα προβλήματα στην υποδομή του δικτύου ήταν γνωστά.
Το τρίτο και τελευταίο επίπεδο ευθυνών αφορά την εποπτεία του σιδηροδρόμου. Εδώ κατηγορούμενοι είναι η τότε πρόεδρος της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων και δύο στελέχη του υπουργείου Μεταφορών και Υποδομών από την Γενική Διεύθυνση Μεταφορών και την Διεύθυνση Σιδηροδρομικών Μεταφορών στην οποία συμπεριλαμβάνεται και το Τμήμα Διαλειτουργικότητας και Ασφάλειας Σιδηροδρόμων.
Το επόμενο στάδιο της έρευνας του εφέτη ανακριτή στους πρώην Γενικούς Γραμματείς του υπουργείου ουσιαστικά σταμάτησε με την παραπομπή του πρώην υπουργού Μεταφορών Κώστα Αχιλλέα Καραμανλή στο Δικαστικό Συμβούλιο από την Βουλή καθώς οι συγκεκριμένοι απέκτησαν πλέον την ιδιότητα του συμμέτοχου. Η νομική τους τύχη είναι πλέον στα χέρια του αρεοπαγίτη ανακριτή.
Η αίθουσα και οι μάρτυρες
Όπως αναφέραμε, η δίκη θα διεξαχθεί στην ειδικά διαμορφωμένη αίθουσα του Συνεδριακού Κέντρου. Εσωτερικά η κύρια δικαστική αίθουσα με την έδρα του Δικαστηρίου, τα έδρανα των δικηγόρων και τις θέσεις των κατηγορουμένων καλύπτει ένα χώρο 283,75 τ.μ. ενώ οθόνες θα υπάρχουν και σε άλλα μέρη του κτιρίου που χαρακτηρίζονται ως ακροατήριο για την παρακολούθηση των συνεδριάσεων. Επίσης υπάρχουν βοηθητικοί χώροι για δημοσιογράφους, δικηγόρους και αίθουσα για την σύσκεψη των δικαστών. Εξωτερικά έχει τοποθετηθεί από το καλοκαίρι περίφραξη περιμετρικά του κτιρίου και τρία φυλάκεια ενώ θα τοποθετηθούν και κάμερες για την βιντεοεπιτήρηση του χώρου.
Πρόσφατα κληρώθηκε και η σύνθεση της έδρας του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων (Α’ Βαθμού) που θα εκδικάσει την υπόθεση. Πρόεδρος της έδρας είναι η Γεωργία Στεφανίδου με αναπληρώτρια την Πρόεδρο Εφετών Ιωάννα Κοσίνα. Πάρεδροι ορίστηκαν οι Δημήτρης Χριστόπουλος και Χρυσοβαλάντης Λέτσιος(μέχρι πρότινος διευθύνων το Πρωτοδικείο Λάρισας), ενώ ως αναπληρωματικό μέλος, επελέγη η Εφέτης Μαρία Τσάνα. Εισαγγελέας της έδρας θα είναι η Αγγελική Κουρινιώτη, και αναπληρωτής ο Φίλιππος Καρατσίδης.
Συνολικά οι μάρτυρες είναι 352 εκ των οποίων οι 230 είναι μάρτυρες προς υποστήριξη της κατηγορίας, συγγενείς θυμάτων κτλ. και 122 μάρτυρες που κατέθεσαν στον εφέτη ανακριτή όπως πραγματογνώμονες, ιατροδικαστές, στελέχη του ΟΣΕ, της ΕΡΓΟΣΕ κτλ.
Να σημειωθεί πως στη λίστα των μαρτύρων δεν συμπεριλαμβάνονται τεχνικοί σύμβουλοι συγγενών θυμάτων όπως ο κ. Βασίλης Λακαφώσης και ο κ. Βασίλης Κοκοτσάκης. Αντίθετα βρίσκονται οι δικαστικοί πραγματογνώμονες οι καθηγητές του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου Καρώνης και Τσακιρίδης για τις δικαστικές τους πραγματογνωμοσύνες σχετικά με τα έλαια σιλικόνης και τις παραμορφώσεις των βαγονιών αλλά και ο συνεργάτης του ΑΠΘ Κωνσταντίνος Πασπαλάς που κατέθεσε ως μάρτυρας στον εφέτη ανακριτή την άνοιξη του 2025 για τους μετασχηματιστές των ηλεκτραμαξών.
Το κλητήριο θέσπισμα που παραδόθηκε σε όλους τους διαδίκους αριθμεί συνολικά 1267 σελίδες.
Πηγή: ΕΝΤΥΠΗ LARISSANET
Ακολουθήστε το 
στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
