«Με απλά λόγια το ΔΙΑΖΩΜΑ έχει σαν πρωταρχικό στόχο να ευαισθητοποιήσει όλους του ‘Ελληνες πολίτες (σε όποιο χώρο και αν λειτουργούν) στο θέμα όχι μόνο της διάσωσης των αρχαίων μνημείων μας, αλλά την ένταξη αυτής της πολύτιμης κληρονομιάς στην καθημερινότητά μας. Στα χρόνια της λειτουργίας του το ΔΙΑΖΩΜΑ έχει βοηθήσει με την καταγραφή, με μελέτες, με ντοκιμαντέρ, με βιβλία και με δημοσιότητα παρά πολλούς αρχαιολογικούς χώρους Αρχαίων Θεάτρων (σε μερικές περιπτώσεις τελείως ξεχασμένους)»
Γράφει ο Γιώργος Σούλτης
Το «ΔΙΑΖΩΜΑ» είναι ένα μη κερδοσκοπικό σωματείο με σημαντική προσφορά και δράση στην Ελλάδα, εδώ και περίπου μια εικοσαετία. Ο εμπνευστής, ο διαχρονικός πρόεδρος και η ψυχή του Διαζώματος είναι ο Σταύρος Μπένος. Ο Σταύρος Μπένος επιτυχημένος επαγγελματίας τοπογράφος μηχανικός ξεκίνησε τον δημόσιο βίο του σαν δήμαρχος Καλαμάτας όπου θήτευσε για παραπάνω από μία δεκαετία (1979-1990). Σαν δήμαρχος έγινε γνωστός πανελλαδικά και πανευρωπαϊκά για την υποδειγματική ανασυγκρότηση της Καλαμάτας μετά από τους καταστρεπτικούς σεισμούς του 1986. Όλο αυτό το έργο που μάλιστα βραβεύτηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο πολεοδόμων και από την Europa Nostra για την διάσωση και ανάδειξη μνημείων της πόλης, άλλαξε ριζικά την πόλη της Καλαμάτας. Άκουσα πολλές φορές τον Σταύρο Μπένο να διηγείται τον αγώνα του και πως κατάφερε μια συμφορά να την μετατρέψει σε ευκαιρία για την αναγέννηση της πόλης. Κάθε φορά που τον άκουγα να μιλάει σκεφτόμουν πως όλο αυτό θα έπρεπε να αποτελεί μάθημα ζωής που πρέπει να ακούσει ο κάθε αυτοδιοικητικός.
Ο Σταύρος Μπένος από το 1990 έως και το 2007 εκλεγόταν βουλευτής του ΠΑΣΟΚ και διετέλεσε υπουργός Πολιτισμού, Υπουργός Αιγαίου και Υφυπουργός Δημόσιας Διοίκησης. Σαν υπουργός έγινε γνωστός για την δημιουργία του επιτυχημένου θεσμού των ΚΕΠ. Ο Σταύρος Μπένος αποχώρισε από την πολιτική στην καλύτερη στιγμή της καριέρας του. Δεν αποχώρησε για να ηρεμήσει, αλλά το 2008 ίδρυσε το ΔΙΑΖΩΜΑ και μέσου αυτού συνέχισε μια εξαιρετική και μοναδική για τα ελληνικά χρονικά δραστηριότητα προσφέροντας σημαντικό έργο σε όλη την Ελλάδα χωρίς ζητάει πόρους από το δημόσιο. Παρουσιάζω σύντομα το Διάζωμα αντιγράφοντας από την ιστοσελίδα του. «Το Διάζωμα είναι μη κερδοσκοπικό σωματείο που ιδρύθηκε το 2008 με στόχο την προστασία και την ανάδειξη των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης (θέατρα, ωδεία, αμφιθέατρα, στάδια, ιππόδρομοι κλπ) σε συνεργασία με το υπουργείο Πολιτισμού και τις Εφορείες Αρχαιοτήτων […] Μεταξύ των ιδρυτικών μελών του συγκαταλέγονταν μεταξύ άλλων γνωστοί αρχαιολόγοι, αναστηλωτές, συντηρητές, πολιτικοί της τοπικής αυτοδιοίκησης, καλλιτέχνες, δημοσιογράφοι καθώς και απλοί πολίτες. Το 2012 τα μέλη του σωματείου ανέρχονταν στα 700 (600 τακτικά και 100 αρωγά μέλη).[…] Βασικοί στόχοι του σωματείου είναι η συμβολή στην προστασία και ανάδειξη των αρχαίων μνημείων θέασης και ακρόασης, η υποστήριξη της καταγραφής και τεκμηρίωσης των αρχαιολογικών χώρων μέσω έντυπων εκδόσεων, μελετών, επιστημονικών δελτίων, ντοκιμαντέρ, πολυμεσικών εφαρμογών κλπ, η παρουσίαση στο ευρύ κοινό στοιχείων που σχετίζονται με την έρευνα, την προστασία και τη διαχείριση αυτών των χώρων και η κινητοποίηση διάφορων δυνάμεων της κοινωνίας (πολίτες, τοπικοί άρχοντες, πανεπιστημιακά ιδρύματα, πολιτιστικοί φορείς, τράπεζες, επιχειρήσεις κλπ) προς αυτή την κατεύθυνση»
Με απλά λόγια το ΔΙΑΖΩΜΑ έχει σαν πρωταρχικό στόχο να ευαισθητοποιήσει όλους του έλληνες πολίτες (σε όποιο χώρο και αν λειτουργούν) στο θέμα όχι μόνο της διάσωσης των αρχαίων μνημείων μας, αλλά την ένταξη αυτής της πολύτιμης κληρονομιάς στην καθημερινότητα μας. Στα χρόνια της λειτουργίας του το ΔΙΑΖΩΜΑ έχει βοηθήσει με την καταγραφή, με μελέτες με ντοκιμαντέρ, με βιβλία και με δημοσιότητα παρά πολλούς αρχαιολογικούς χώρους Αρχαίων Θεάτρων (σε μερικές περιπτώσεις τελείως ξεχασμένους). Πέρα από τα αρχαία θέατρα το ΔΙΑΖΩΜΑ έφερε την ιδέα του «Σχεδιασμού Αρχαιολογικών Πάρκων», τα οποία περιλαμβάνουν εντός της έκτασής τους ναούς, θέατρα, στάδια και λοιπά κτίρια ή οικοδομήματα διάφορων περιόδων με αρχαιολογική και ιστορική σημασία και με βασικό συνθετικό στοιχείο το χώρο. Σχετικές δράσεις έχουν επιχειρηθεί από το σωματείο στους αρχαιολογικούς χώρους του Ορχομενού Βοιωτίας και της Επιδαύρου ( με άξονα το Ασκληπιείο).
Οι πολιτιστικές διαδρομές είναι ένα ακόμα έργο του ΔΙΑΖΩΜΑΤΟΣ όπου κύρια δράση είναι ο σχεδιασμός των αναπτυξιακών Προγραμμάτων Πολιτιστικών Διαδρομών. Από το site αντιγράφω: «Οι πολιτιστικές διαδρομές αποτελούν εξειδικευμένα και επώνυμα τουριστικά προϊόντα. Οι διαδρομές καθορίζονται με βάση ένα κοινό συνεκτικό ιστορικό, μυθολογικό ή αρχαιολογικό στοιχείο και στοχεύουν στη βιώσιμη οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική ανάπτυξη της περιοχής στην οποία απευθύνονται. Σε συνεργασία με το υπουργείο Πολιτισμού και την Περιφέρεια Ηπείρου έχει σχεδιαστεί η Πολιτιστική Διαδρομή Ηπείρου που αποτελείται από διαδρομή 344 χλμ στην οποία περιλαμβάνονται σημαντικοί αρχαιολογικοί χώροι της Ηπείρου (τα αρχαία θέατρα Αμβρακίας, Γιτάνων, Δωδώνης και Κασσώπης και το ρωμαϊκό θέατρο και το ωδείο της Νικόπολης) ενώ σχεδιάζονται ανάλογες δράσεις για μελλοντικές διαδρομές στα αρχαία θέατρα της Στερεάς Ελλάδας[20], τα μνημεία της Εγνατίας Οδού[21], της Ολυμπίας Οδού κ.α.». Φυσικά μιλάμε για πολιτιστικές διαδρομές σε επίπεδο περιφερειακό και εθνικό.
Προσωπικά γνώρισα τον Σταύρο Μπένο από τον Γιάννη Σάπκα το 2006, όταν δημιουργήθηκε η παράταξη «Λαρισαίων Πόλις» και βρέθηκα για πρώτη φορά στο δημοτικό συμβούλιο. Ο Γιάννης Σάπκας ήταν από τα πρώτα μέλη του ΔΙΑΖΩΜΑΤΟΣ και είναι καλός φίλος του Μπένου. Το ΔΙΑΖΩΜΑ όλα τα χρόνια παρακολουθούσε τη Λάρισα και το μοναδικό της Αρχαίο Θέατρο το οποίο βρίσκεται στη καρδιά της πόλης. Μετά το 2014 που ανέλαβε την διοίκηση του δήμου η Συμπαράταξη, το Διάζωμα βρισκόταν μπροστά στο σχεδιασμό του προγράμματος «ΠΟΛΙΣ». Το νέο αυτό πρόγραμμα είναι μια νέα πρόταση του ΔΙΑΖΩΜΑΤΟΣ, το οποίο μετά τα αρχαία θέατρα «υιοθετούσε» ιστορικές πόλεις της Ελλάδας με ιστορικό υπόβαθρο. Όπως γράφει η μπροσούρα του προγράμματος: «Στόχος του προγράμματος είναι ο «εμβολιασμός» των πόλεων αυτών με την αξία των συνεργειών και τη μαγεία των ολοκληρωμένων προγραμμάτων βιώσιμης αστικής ανάπτυξης. Το Πρόγραμμα αφορά σε ολιστικές παρεμβάσεις σε αστικά κέντρα με ιδιαίτερη αρχιτεκτονική, πολιτιστική και ιστορική σημασία, ώστε να λειτουργήσουν ως «καλές πρακτικές», που θα μπολιάσουν με καινοτομία και δημιουργικότητα την άσκηση της αστικής πολιτικής της χώρας. Το πρόγραμμα στηρίζεται φιλοσοφικά και επιστημονικά στη «Χάρτα της Λειψίας για τις βιώσιμες ευρωπαϊκές πόλεις», η οποία τονίζει τη μετασχηματιστική δύναμη των πόλεων και προωθεί την ιδέα της αστικής πολιτικής για το κοινό καλό».
Το πρόγραμμα «ΠΟΛΙΣ» εμφορείται από την «ιδεολογία» του Διαζώματος για «ζωντανά» μνημεία τα οποία εντάσσονται στη καθημερινότητα της πόλης, γίνονται μέρος του πολεοδομικού ιστού και με αυτό τον τρόπο συντελούν στην πολύμορφη ανάπτυξη της πόλης και όλης της περιοχής. Τα μνημεία αποκτούν άλλη αξία όταν δεν μένουν απλά περιφραγμένοι μουσειακοί χώροι, αλλά συμμετέχουν στην δημιουργία ενός αφηγήματος και ενός brandname της ίδιας της πόλης. Στο πρόγραμμα «ΠΟΛΙΣ» το Διάζωμα στην πρώτη φάση του έργου επέλεξε να συμμετέχουν στο πρόγραμμα οι πόλεις Άρτα, Ηράκλειο, Κομοτηνή, Καλαμάτα, Λάρισα και Κοζάνη. Στην πρώτη αυτή φάση το διάζωμα κατέγραψε την φιλοσσοφία και συνέταξε τις προδιαγραφές του προγράμματος. Στη Β΄ φάση μετά από συζητήσεις με το δήμαρχο Καλογιάννη επιλέχθηκε η Λάρισα για την εφαρμογή μιας πιλοτικής εφαρμογής του προγράμματος ΠΟΛΙΣ. Για την επιλογή της Λάρισας το Διάζωμα γράφει: «Η Λάρισα αποτελεί την ιδανική περίπτωση συνέχισης του προγράμματος ΠΟΛΙΣ, ως πόλη με δύο Αρχαία Θέατρα, με υφιστάμενες πολύ καλές υποδομές βιώσιμης αστικής κινητικότητας, με ένα ιστορικό κέντρο που έχει δυνατότητες για δραστική αναβάθμιση, καθώς και με ένα εξαιρετικό, εγκεκριμένο σχέδιο, από την Α΄ Φάση του ΠΟΛΙΣ (Ταμείο Ανάκαμψης και Σταθερότητας). Κυρίως όμως, η Λάρισα έχει μια Δημοτική Αρχή και μια Εφορεία Αρχαιοτήτων με όραμα, που μιλούν τη ίδια γλώσσα» με το ΔΙΑΖΩΜΑ, αλλά και μια ενεργή και εμπνευσμένη ομάδα μελών του Σωματείου μας, που την αγαπούν και την ονειρεύονται στην καλύτερη εκδοχή της».
Το αποτέλεσμα αυτής της προσπάθειας ήταν το πρόγραμμα το οποίο είχε αναγγελθεί από την δημοτική αρχή Καλογιάννη με την παρουσία του Σταύρου Μπένου ως: «Πολιτιστική Διαδρομή του Ιστορικού κέντρου». Το έργο περιελάμβανε μια διαδρομή η οποία θα συνέδεε όλα τα ιστορικά μνημεία του ιστορικού κέντρου και τα σημεία φυσικής ομορφιάς της Λάρισας και θα έφτανε μέχρι την Πινακοθήκη και το Διαχρονικό Μουσείο. Η Διαδρομή ήταν σύνθετη και αφορούσε 4 λειτουργικές ροές ως εξής: Διαδρομή ΑΜΕΑ, Πεζών, ποδηλάτων και αυτοκινήτων. Οι διαδρομές θα συνέδεαν το ΓΕΝΙ ΤΖΑΜΙ, το Μύλο του Παππά, το Α’ αρχαίο θέατρο, το Β’ Αρχαίο θέατρο, το λόφο με το Μπεζεστένι, την παλιά Βασιλική και τα στρατιωτικά αρτοποιία, το Αλκαζάρ, το Μνημείο Ιπποκράτη, το Μνημείο του Φιλόλαου, το Μουσείο πόλης (ΜΟΥΣΟΝ), το μουσείο Κτηνιατρικής Ιστορίας, το πάρκο των χρωμάτων, την Πινακοθήκη και θα κατέληγε στο Διαχρονικό Μουσείο και το πάρκο του Μεζούρλου. Η «διαδρομή» είχε χαραχθεί ακριβώς (δρόμοι, πεζόδρομοι, ποδηλατόδρομοι σε όλη την διαδρομή της). Από την τεχνική υπηρεσία του δήμου με την συνεργασία ειδικού Λαρισαίου αρχιτέκτονα και με τη συμβολή του Διαζώματος έχει εκπονηθεί μελέτη για την δημιουργία σημείων πολιτισμικών παρεμβάσεων και μόνιμων πολιτιστικών γεγονότων (event) σε όλη αυτή τη διαδρομή.
Το πρόγραμμα αυτό είχε εξασφαλισμένη χρηματοδότηση. Ήδη το πρόγραμμα της ενοποίησης του ιστορικού κέντρου χρηματοδοτήθηκε από τα ταμεία ανάκαμψης και ήδη ολοκληρώνεται (Αλκαζάρ, Μανωλάκη, Μυλος, Κενταύρων, Πρωτομαγιάς κλπ). Η επανάχρηση του Μπεζεστανίου ολοκληρώνεται (ΕΣΠΑ Υπ. Ανάπτυξης και Πράσινο ταμείο). Το Γενί τζαμί για τη μετατροπή του σε σημείο πολιτιστική πληροφόρησης ολοκληρώνεται και αυτό με χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ Θεσσαλίας. Η Ανθίμου Γαζή ολοκληρώνεται επίσης (Ταμείο Ανάκαμψης) και οι υπόλοιποι δρόμοι με ποδηλατόδρομο μέχρι να φθάσουμε στην Πινακοθήκη και το Διαχρονικό (Πατέρα, Αγίου Νικολάου, Νικολοπούλου κλπ) προορίζονταν να υποβληθούν για ένταξη στο ΝΕΟ πρόγραμμα ΒΑΑ (ΕΣΠΑ της περιφέρειας). Μιλάμε για ένα προϋπολογισμό που ήδη υλοποιείται που φθάνει τα 10 εκ. και άλλα 5 για τους δρόμους που ήδη υποβλήθηκαν στο ΒΑΑ. Αν προσθέσουμε και τη μελέτη και τον προϋπολογισμό για το ΜΟΥΣΟΝ φθάνουν τα 20 εκατ. εξασφαλισμένα.
Δυστυχώς χωρίς να καν να δώσει μια δικαιολογία η νέα δημοτική αρχή ενώ υιοθέτησε όλα τα επιμέρους έργα (π.χ. κατασκευή ποδηλατοδρόμων και δρόμων) τα απογύμνωσε τελείως από το έργο ΠΟΛΙΣ. Κατά τη γνώμη μου, χωρίς πραγματικά να υπάρχει κανένας (φανερός) λόγος αγνόησαν τελείως την μελέτη η οποία έδινε υπόσταση στο όλο αυτό έργο και το ενέτασσε σαν «πολιτιστική διαδρομή ιστορικού κέντρου» σε ένα αφήγημα το οποίο έδινε μια ιδιαίτερη υπεραξία στα τεχνικά έργα τα οποία ολοκληρώνονται ήδη και τα υπόλοιπα υποβλήθηκαν ήδη για χρηματοδότηση στο ΕΣΠΑ (ΒΑΑ) Θεσσαλίας. Αυτό οδήγησε το ΔΙΑΖΩΜΑ με μεγάλη λύπη να βγάλει την Λάρισα από το πρόγραμμα ΠΟΛΙΣ και να διακόψει την στενή σχέση του με το δήμο της Λάρισας.
Ειλικρινά προσπαθώ να καταλάβω τι είναι εκείνο που οδήγησε την δημοτική αρχή σε αυτή την εξέλιξη. Αυτό πού ίσως θα σκεφτεί κάποιος είναι η διατήρηση μιας απόστασης από τον κύριο Μπένο για λόγους «κομματικής τάξης», αλλά αυτό δεν ισχύει αφού ο Σταύρος Μπένος έχει συνεργαστεί αρμονικά με όλες τις κυβερνήσεις της τελευταίας εικοσαετίας. Η δημιουργία του αφηγήματος της πολιτιστικής διαδρομής οικονομικά δεν στοίχιζε σχεδόν τίποτα στο δήμο! Ακόμα και αν τελικά αποτύγχανε και χανόταν στη λήθη του χρόνου, η Λάρισα και ο δήμος δεν είχε να χάσει τίποτα απολύτως, άσε που επικοινωνιακά μια αποτυχία θα βάρυνε την δημοτική αρχή Καλογιάννη! Μία μόνο εξήγηση μπορώ να δώσω κύριε Δήμαρχε: Οι επικοινωνιολόγοι σας έχουν πει να προσπαθείτε να αποσυνδέσετε την δική σας δραστηριότητα από ότι έκανε η προηγούμενη δημοτική αρχή και ας υλοποιείτε λογικά στο ακέραιο το δικό της έργο! Αυτό όμως δε μπορεί να γίνεται σε βάρος της πόλης. Η δική σας δημοτική αρχή θα κάνει τη διαφορά μόνο με νέες ιδέες και νέα έργα τα οποία εμπλουτίζουν, πάνε παραπέρα και μακάρι να ξεπεράσουν τα έργα που ξεκίνησαν οι προηγούμενοι!
Πηγή: ΕΝΤΥΠΗ LARISSANET
Ακολουθήστε το 
στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
