Γράφει ο Αντώνης Ψάλτης
ΕΡΑΣΜΟΣ, «ΜΩΡΙΑΣ ΕΓΚΩΜΙΟ», εκδ. «οξύ», 2025
Φανταστείτε, σαν τον ανώνυμο ήρωα από την «αληθή ιστορία» του Λουκιανού, το πρώτο sci-fi και δη με πόλεμο τύπου Star Wars λογοτεχνικό κείμενο παγκοσμίως, να βρεθείτε πάνω από την Γη στο ύψος της Σελήνης και να μπορείτε να δείτε όλους τους ανθρώπους και τις επί 24ώρου βάσεως κινήσεις τους. Ο Έρασμος λέει ουσιαστικά: θα δείτε απλώς μια μάταιη τρέλα. «Ο κόσμος», όπως γράφει, «δεν είναι τίποτ’ άλλο από μια τέτοια κωμωδία, όπου ο καθένας στα παρασκήνια ντύνεται με τα κατάλληλα ρούχα για τον ρόλο που πρόκειται να υποδυθεί και όταν έρθει η σειρά του βγαίνει στην σκηνή: εκείνος που ενσαρκώνει τον πρίγκιπα σε κάποιο άλλο μέρος του έργου θα γίνει ζητιάνος». Κάπου εδώ μας χτυπάει το καμπανάκι του και ο ιστορικός Πλούταρχος που γράφει για τον βασιλιά Δημήτριο: «Ὥσπερ οὐ βασιλεύς, ἀλλ’ ὑποκριτής, μεταμφιέννυται χλαμύδα φαιὰν ἀντὶ τῆς τραγικῆς ἐκείνης, καὶ διαλαθὼν ὑπεχώρησεν.».
Το «Μωρίας Εγκώμιον», ωστόσο, του Έρασμου δεν είναι ένα δραματικό, τραγικό και νεφοσκεπές κείμενο. Αντιθέτως είναι μια σάτιρα. Μια σάτιρα αυτής της ζωντανής και αυτοσχέδιας ανθρώπινης θεατρικής σκηνής. Μια σάτιρα στην οποία η ίδια η Μωρία θεωρεί ότι παίζει πολύ μεγάλο ρόλο, και σίγουρα μεγαλύτερο από ό,τι πιστεύουν όλοι. Τα χαρακτηριστικά της, η φιλαυτία, η κολακεία, η λήθη, η οκνηρία, η ηδονή, η τρυφηλότητα, η παραφροσύνη, η ακολασία και η ματαιοδοξία, διαπερνούν όλους, μα όλους όμως τους ανθρώπους, σύμφωνα με τη ίδια την Μωρία, που σε πρώτο πρόσωπο μιλάει στο κείμενο, και στιγματίζουν τις πράξεις τους. Και σε κάθε περίπτωση από τα χαρακτηριστικά της δεν ξεφεύγουν οι «σοβαροί» όπως οι δικηγόροι, οι καθηγητές, οι γιατροί και φυσικά οι κληρικοί. Το κείμενο σχεδόν στα ένα τρίτο του δεν είναι άλλο τι από μια αντικληρικαλική καταγγελία. Κι αν όλα λέγονται από τον Έρασμο μεταξύ αστείου και σοβαρού, όλοι γνωρίζουμε ότι σε αυτή την σχέση μπορεί επιφανειακά να υπερτερεί το αστείο, αλλά υπογείως και ουσιαστικά υπερισχύει το σοβαρό.
Πηγή: ΕΝΤΥΠΗ LARISSANET
Ακολουθήστε το 
στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
