Επικουρικές συντάξεις: Αλλάζει ο τρόπος απονομής με διαδοχική ασφάλιση – «Κλειδί» το τελευταίο ταμείο

Νέος τρόπος απονομής των επικουρικών συντάξεων για όσους έχουν διαδοχική ασφάλιση – δηλαδή χρόνο σε περισσότερα από ένα επικουρικά ταμεία – προωθείται από το υπουργείο Εργασίας, μέσω νομοθετικής διάταξης.

Σύμφωνα με πληροφορίες η βασική αλλαγή που εισάγει η νέα ρύθμιση είναι ότι η επικουρική σύνταξη, όταν υπάρχει διαδοχικός χρόνος επικουρικής ασφάλισης, θα απονέμεται από το τελευταίο ταμείο στο οποίο υπαγόταν ο ασφαλισμένος πριν από τη συνταξιοδότηση. Με απλά λόγια, το τελευταίο επικουρικό ταμείο θα είναι πλέον υπεύθυνο να «τρέξει» την αίτηση και να εκδώσει την απόφαση, ανεξάρτητα από το πού ο ασφαλισμένος έχει συγκεντρώσει τα περισσότερα ένσημα.

Μέχρι σήμερα, το ισχύον καθεστώς λειτουργούσε με διαφορετική λογική: αρμόδιος φορέας για την απονομή θεωρούνταν εκείνος στον οποίο ο ασφαλισμένος είχε τον μεγαλύτερο χρόνο ασφάλισης και στον οποίο πληρούσε τις προϋποθέσεις. Η διαδικασία αυτή όμως αποδεικνυόταν ιδιαίτερα χρονοβόρα, καθώς για να προσδιοριστεί ποιος φορέας «κρατά» τον περισσότερο χρόνο, απαιτούνταν εσωτερική αλληλογραφία μεταξύ των υπηρεσιών επικουρικής ασφάλισης, ανταλλαγή στοιχείων και διασταυρώσεις. Στην πράξη, πριν ξεκινήσει καν η ουσιαστική επεξεργασία της αίτησης, χανόταν πολύτιμος χρόνος μόνο για να αποφασιστεί σε ποιο τμήμα θα χρεωθεί ο φάκελος.

Αυτός ο μηχανισμός είχε ως αποτέλεσμα οι επικουρικές συντάξεις με διαδοχική ασφάλιση να καθυστερούν σημαντικά περισσότερο από τις «απλές» επικουρικές, όπου ο χρόνος ασφάλισης έχει διανυθεί σε ένα μόνο ταμείο. Σύμφωνα με τα στοιχεία που αναφέρονται, σε αρκετές περιπτώσεις οι καθυστερήσεις φτάνουν ακόμη και τα τέσσερα χρόνια, ενώ ο μέσος χρόνος αναμονής για περιπτώσεις με δύο επικουρικά ταμεία αγγίζει περίπου τα δύο χρόνια.

Το πρόβλημα αποτυπώνεται και στον αριθμό των αιτήσεων που παραμένουν σε εκκρεμότητα. Υπολογίζεται ότι περίπου 43.000 αιτήσεις επικουρικής σύνταξης βρίσκονται σήμερα σε αναμονή, με τις 33.000 από αυτές να καθυστερούν για πολλούς μήνες ή ακόμη και χρόνια. Σημαντικό μέρος των καθυστερήσεων σχετίζεται με το γεγονός ότι υπάρχει χρόνος διαδοχικής ασφάλισης που δεν έχει συνυπολογιστεί εγκαίρως, ενώ οι υποθέσεις αυτές απαιτούν περισσότερη διαχείριση και ελέγχους, επιβαρύνοντας τις υπηρεσίες.

Με τη νέα διάταξη, τα στάδια της εσωτερικής αλληλογραφίας καταργούνται. Η αίτηση θα παραμένει στο τελευταίο ταμείο και η απονομή θα γίνεται από εκεί, χωρίς να χρειάζεται να αναζητηθεί ποιος φορέας έχει τον μεγαλύτερο χρόνο. Παράλληλα, ο χρόνος διαδοχικής ασφάλισης σε επικουρικά ταμεία θα αντιμετωπίζεται ως ενιαίος μέσα στον Κλάδο Επικουρικής Ασφάλισης του e-ΕΦΚΑ, γεγονός που αναμένεται να απλοποιήσει σημαντικά τη διαδικασία.

Η αλλαγή αυτή δεν αφορά μόνο τους ασφαλισμένους που έχουν καθυστερήσεις στην έκδοση της επικουρικής τους, αλλά επηρεάζει συνολικά τη λειτουργία των υπηρεσιών. Καθώς οι υπάλληλοι δεν θα απασχολούνται πλέον με χρονοβόρες διαδικασίες μεταφοράς αρμοδιότητας και εσωτερικών διασταυρώσεων, θα μπορούν να προχωρούν ταχύτερα τόσο τις σύνθετες περιπτώσεις διαδοχικής ασφάλισης όσο και τις απλές αιτήσεις που σήμερα καθυστερούν «έμμεσα» λόγω φόρτου.

Η προωθούμενη ρύθμιση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι προϋποθέσεις για την απονομή των επικουρικών συντάξεων έχουν ήδη απλοποιηθεί. Με βάση τον νόμο 5078/2023, οι ασφαλισμένοι δικαιούνται επικουρική σύνταξη λόγω γήρατος εφόσον έχουν συμπληρώσει 4.500 ημέρες εργασίας ή 15 έτη και έχουν ήδη δικαιωθεί κύριας σύνταξης για την ίδια αιτία. Επίσης, προβλέπεται ότι η απόφαση απονομής επικουρικής πρέπει να εκδίδεται εντός τριών μηνών μετά την απονομή της κύριας σύνταξης ή εντός έξι μηνών, εφόσον η αίτηση για την επικουρική υποβλήθηκε μεταγενέστερα.

Σύμφωνα με την κατεύθυνση της νέας διάταξης, η βασική επιδίωξη είναι να πάψει η διαδοχική ασφάλιση να λειτουργεί ως «εμπόδιο» στην απονομή της επικουρικής σύνταξης. Το τελευταίο ταμείο αναλαμβάνει την ευθύνη και ο ασφαλιστικός χρόνος αντιμετωπίζεται ενιαία, ώστε η διαδικασία να γίνεται πιο γρήγορη, πιο ξεκάθαρη και πιο λειτουργική, χωρίς την πολυπλοκότητα που επί χρόνια δημιουργούσε μεγάλες καθυστερήσεις.

Αλεξάνδρα Κλειδαρά