Γράφει ο Ευάγγελος Μπαλντούνης, Καθηγητής φιλόλογος – συγγραφέας – ιστορικός ερευνητής
Το Δομένικο είναι ένα από τα μέρη που έγιναν ολοκαύτωμα κατά τη διάρκεια της τριπλής ξενικής κατοχής το 1941 – 44. Η μόνη διαφοροποίηση σε σχέση με άλλα παρόμοια εγκλήματα είναι το εν λόγω το διέπραξαν οι «καλοί» Ιταλοί, που υπήρξαν εξίσου σκληροί εγκληματίες όπως οι Γερμανοί και οι Βούλγαροι. Οι φρικαλεότητες των Ιταλών έγιναν σε αντίποινα για την ενέδρα που τους είχαν στήσει το πρωί οι αντάρτες στη θέση Μαυρίτσα μεταξύ Δομένικου – Μυλόγουστας.
ΤΟ ΚΑΡΤΕΡΙ ΤΩΝ ΑΝΤΑΡΤΩΝ ΛΙΓΟ ΕΞΩ ΑΠΟ ΤΟ ΔΟΜΕΝΙΚΟ: Οι μαχητές του ΕΛΑΣ (η αντάρτικη ομάδα «Μπαλντούμη» με αρχηγό τον Β. Οικονόμου) είχαν προσπαθήσει να εμποδίσουν τους Ιταλούς να κάνουν εκκαθαριστικές επιχειρήσεις στον Όλυμπο. Οι αντάρτες έπληξαν την ιταλική φάλαγγα (130 Ιταλοί με μοτοσικλέτες και αυτοκίνητα). Στην ενέδρα σκοτώθηκαν εννέα Ιταλοί και ένας αξιωματικός τραυματίστηκε (υπέκυψε στα τραύματά του στη Λάρισα το ίδιο απόγευμα). Οι Ιταλοί που γλίτωσαν επέστρεψαν στο χωριό Μεσοχώρι όπου στάθμευαν επιπλέον δυνάμεις τους. Η διοίκηση της 24ης Μεραρχίας Πεζικού «Πινερόλο» αποφάσισε να εκδικηθεί. Προφανής στόχος ήταν το Δομένικο. Σε λίγο αφίχθησαν στο χωριό 40 ιταλικά οχήματα. Πράγματι οι Ιταλοί πλησίασαν στο χωριό με ανθρωποκτόνες διαθέσεις. Χαρακτηριστική της βιαιότητας του κατακτητή ήταν η θανάτωση της Κωνσταντινίδου Βαρβάρας και της Κερασίνας Μπαράκου, οι οποίες εκτελέσθηκαν διότι άρρωστες στο κρεβάτι του πόνου δεν μπόρεσαν να υπακούσουν στις εντολές τους και να ακολουθήσουν τους υπόλοιπους κατοίκους του χωριού.
ΤΟ ΜΑΖΩΜΑ ΤΩΝ ΚΑΤΟΙΚΩΝ και ΟΙ ΠΡΩΤΕΣ ΔΟΛΟΦΟΝΙΕΣ: Αρχικά διέταξαν τους κατοίκους να μείνουν κλεισμένοι στα σπίτια τους. Οι κάτοικοι υπάκουσαν καθώς δεν είχαν καμία συμμετοχή στη ενέδρα και δεν μπορούσαν να φανταστούν τι θα ακολουθούσε. Οι Ιταλοί μαζί με τους συνεργάτες τους οδήγησαν αργότερα όλους τους κατοίκους στην πλατεία. Ιδιαίτερο ρόλο διαδραμάτισε ο δωσίλογος, δοτός πρόεδρος του χωριού Νίκος Χώτος, που βοήθησε τους Ιταλούς. Οι Ιταλοί ξεχώρισαν τις γυναίκες και τα αγόρια κάτω των 14 ετών και με τη βία τους κατεύθηναν στο χωριό Αμούρι. Οι άνδρες και τα αγόρια άνω των 14 παρέμειναν στο χωριό που ήδη καιγόταν. Οι Ιταλοί τους είπαν ότι θα τους μετέφεραν σε στρατόπεδο στη Λάρισα. Με ονομαστική κατάσταση που παρέδωσε ο συνεργάτης των κατακτητών διορισμένος από αυτούς πρόεδρος της κοινότητας, εκτελέστηκαν αρχικά οι αδελφοί Ζάγκα. Πρώτα εκτέλεσαν τον Γιώργο με στιλέτο κόβοντας του την καρωτίδα, ενώ ο δεύτερος ο Βαγγέλης πιάνοντας το χέρι του Ιταλού ζήτησε και εκτελέστηκε με το τουφέκι. Στη συνέχεια εκτέλεσαν άλλους 20.
ΠΟΡΕΙΑ ΘΑΝΑΤΟΥ ΠΡΟΣ ΜΕΣΟΧΩΡΙ και ΚΑΥΚΑΚΙ: Σύντομα οι Ιταλοί μετέφεραν στο Δομένικο και άνδρες από τα γύρω χωριά, το Μεσοχώρι, το Δαμάσι, το Αμούρι. Το συγκεντρωμένο πλήθος των ανδρών, η φάλαγγα των μελλοθανάτων, διατάσσεται να προχωρήσει προς το Μεσοχώρι ακολουθώντας το δημόσιο δρόμο. Μετά από μιας ώρας μαρτυρική πορεία φτάνουν στο Μεσοχώρι όπου παραμένουν φυλασσόμενοι στην αυλή του σχολείου. Οι συγκεντρωμένοι δεν έκαναν καμία προσπάθεια να διαφύγουν καθώς δεν μπορούσαν να φανταστούν ότι μετά τις εκτελέσεις που προηγήθηκαν στη «Μαυρίτσα» θα ακολουθούσε κάτι ανάλογο. Οι Ιταλοί τελειώνοντας το φαγοπότι, δίνουν εντολή να συνεχίσουν, φορτωμένοι με το πλιάτσικο προς την τοποθεσία Καυκάκι. Οι πυρπολήσεις σπιτιών και οι εκτελέσεις συνεχίστηκαν στο Μεσοχώρι (40 σπίτια πυρπολήθηκαν) και εκτελέστηκαν όσοι περαστικοί ή εργαζόμενοι στα κτήματά τους, έτυχε να βρεθούν στο διάβα των κατακτητών (εκτελέστηκαν ένας κάτοικος του Αμουρίου, 12 του Μεσοχωρίου και πέντε του Δαμασίου).
Ο ΑΓΡΙΟΣ ΒΙΑΙΟΣ ΘΑΝΑΤΟΣ 118 ΨΥΧΩΝ: Το βράδυ έλαβε χώρα η βαναυσότητα των Ιταλών. Στην περιοχή αυτή, με εντολή του διοικητή της Πινερόλο, στρατηγού Μπενέλι, υπό την επίβλεψη του αντισυνταγματάρχη Αντόνιο ντι Πάουλα, δολοφονήθηκαν όλοι, συνολικά 118 άτομα… Τα θύματα εκτελούνταν ανά 7. Αναφορικά με την κτηνωδία των μελανοχιτώνων χαρακτηριστική είναι η αφήγηση του Ιωάννη Γκότση (νομάρχης Λάρισας από τον Νοέμβριο του 1943 έως τον Αύγουστο του 1944) στο βιβλίο του όπου περιγράφει: «Μετά την εκτέλεση των πρώτων δώδεκα, παρενέβησαν οι μελανοχίτωνες (μέλη του φασιστικού κόμματος που ίδρυσε ο Μουσσολίνι). Η ολιγόστιγμη αυτή διακοπή έδωκε μία φευγαλέα ελπίδα στους υπόλοιπους. Ίσως να σταματούσαν πια.. Οι μελανοχίτωνες διέκοψαν για άλλον λόγο εντελώς αντίθετο. Ο τρόπος αυτός της εκτελέσεως δεν ικανοποιούσε τη σαδιστική μανία τους και την πωρωμένη εγκληματική ψυχή τους. Κι άρχισαν αυτοί τις εκτελέσεις με στιλέτο, με έναν βάρβαρο τρόπο που και η περιγραφή της, μας είναι αδύνατη. Οι φασίσται εξετέλεσαν έτσι αρκετούς. Και όταν κουράστηκαν, παρεχώρησαν τη θέση τους σ’ άλλους, μεταξύ των οποίων ήσαν και λεγεωνάριοι».
Η ΟΜΑΔΑ ΤΩΝ «ΛΕΓΕΩΝΑΡΙΩΝ»: Οι «Λεγεωνάριοι» ήταν μια οργάνωση υπό την ηγεσία του Αλκιβιάδη Διαμάντη, η οποία αποτελούνταν από βλαχόφωνους που θεωρούσαν τους εαυτούς τους απόγονους της 5ης Ρωμαϊκής λεγεώνας. Η συντριπτική όμως πλειοψηφία των βλαχόφωνων πληθυσμών δε συνεργάστηκε με τους λεγεωνάριους και ούτε δελεάστηκε από τα προνόμια τα οποία θα απολάμβαναν με την ένταξή τους στη συγκεκριμένη οργάνωση, σε μία πολύ δύσκολη περίοδο όπου οι θάνατοι από την ασιτία ήταν συχνό φαινόμενο και οι δυσκολίες στην καθημερινότητα σχεδόν ανυπέρβλητες.
Ο ΟΙΚΤΡΟΣ και ΟΔΥΝΗΡΟΣ ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΟΥ ΙΕΡΕΑ: Από τη δολοφονική μανία των κατακτητών σώθηκαν μόλις έξι. Ένας ήταν ο Πέτρος Κιάτος που μπόρεσε και δραπέτευσε πυροβολούμενος (έσπρωξε τον Ιταλό σκοπό και έτρεξε μέσα στα πουρνάρια) και οι υπόλοιποι (Γιώργος Κιάτος, Ευάγγελος Ντάσιος, Χρήστος Κυπαρρίσης, Βασίλης Ζάγκας και Σωτήρης Δισακόπουλος), μπόρεσαν και κρύφτηκαν κάτω από τα πτώματα των υπολοίπων εκτελεσθέντων. Ο Χρήστος Κυπαρίσσης την ώρα της εκτέλεσης πυροβολήθηκε στο πόδι και λιποθύμησε με αποτέλεσμα να τον αφήσουν, καθώς νόμιζαν ότι είχε πεθάνει. Η εκτέλεση διήρκεσε αρκετές ώρες με διάφορες διμοιρίες να αλλάζουν βάρδιες. Συμμετείχαν ο κανονικός στρατός καθώς και μονάδες Μελανοχιτώνων. Τραγικό θάνατο βρήκε ο ιερέας του χωριού πατήρ Δημήτριος Ευαγγέλου, ο οποίος τους εκλιπαρούσε να δείξουν έλεος, καθώς οι συγχωριανοί του ήταν αμέτοχοι στην ενέδρα. Τον άρπαξε όμως ένας Ιταλός και προσπάθησε να του ξεριζώσει τα γένια. Στη συνέχεια τού τα έβαλε φωτιά, κρατώντας τον μάλιστα από τα χέρια για να νιώσει περισσότερο πόνο και μετά τον πυροβόλησε…
ΤΡΑΓΩΔΙΑ ΧΩΡΙΣ ΤΕΛΕΙΩΜΟ: Στο τέλος της εκτέλεσης, λίγο πριν τα χαράματα, ο υπεύθυνος για την σφαγή Ιταλός αξιωματικός διατάζει τον αρχηγό του χωριού Δαμάσι να συγκεντρώσει τους χωρικούς για να θάψουν τα πτώματα των θυμάτων. Οι εκτελέσεις συνεχίστηκαν μέχρι το απόγευμα της 17ης Φεβρουαρίου, γιατί κατά την επιστροφή τους στη Λάρισα οι Ιταλοί συνεχίζουν να δολοφονούν όσους ανθρώπους συναντάνε στον δρόμο τους μέχρι τον Τύρναβο προσθέτοντας άλλους 50 αθώους πολίτες. Ο αριθμός των εκτελεσθέντων ανήλθε τελικά σε 194…..
«ΑΝΤΟΝΙΟ ΝΤΙ ΠΑΟΥΛΑ»: Ο ΜΑΚΕΛΛΑΡΗΣ ΑΙΜΟΣΤΑΓΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ : Στις κατοχικές δυνάμεις διαμαρτυρήθηκε εντόνως ο διοικητής της ελληνικής χωροφυλακής Ελασσόνας Νικόλαος Μπάμπαλης με αποτέλεσμα τη σύλληψή του και την αποστολή του σε στρατόπεδο συγκέντρωσης στην Ιταλία από όπου επέστρεψε μετά την απελευθέρωση. Σύμφωνα με την επίσημη αναφορά του Διοικητή της Μεραρχίας Μπενέλλι, διοικητής των Ιταλικών Δυνάμεων στις επιχειρήσεις του Δομένικου ήταν ο υπεύθυνος αξιωματικός τη βραδιά της σφαγής, αντισυνταγματάρχης Αντόνιο ντι Πάουλα. Αυτός μάλιστα προτείνεται από το Μπενέλλι για εύφημο μνεία, ενώ βαρύτατη είναι η ευθύνη του Στρατηγού Τζελόζο, που ήταν Διοικητής του Σώματος του Ιταλικού Στρατού στην Ελλάδα.
Η πολιτική πάντως των αντιποίνων κατά του άμαχου πληθυσμού, αποτέλεσε επίσημη τακτική του Ιταλικού στρατού σε όλα τα Βαλκάνια. (συνέχεια στο 2ο μέρος)
Πηγή: ΕΝΤΥΠΗ LARISSANET
Ακολουθήστε το 
στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
