Του Ηρακλή Τσιάμαλου
Είναι αδύνατο να ξεχάσει κανείς τους θανάτους των μανάδων που δούλευαν βράδυ στη Βιολάντα. Όλοι και όλες γνωρίζουμε πως, στην πραγματικότητα, αυτές οι γυναίκες εργάζονταν σε εικοσιτετράωρη βάση, στην αδιάκοπη προσπάθεια να τα φέρουν όλα βόλτα: να ψωνίσουν, να μαγειρέψουν, να φροντίσουν τα παιδιά. Μετά, δουλειά, όταν όλοι κοιμούνται. Σύγχρονες ηρωίδες της διπλανής πόρτας.
Τραγικές, όμως, είναι και οι σιωπηλές φιγούρες που μένουν πίσω: οι σύζυγοι και, κυρίως, τα παιδιά. Είναι αδύνατο να μείνει απαθής ένας στοιχειωδώς λογικός άνθρωπος ακούγοντας τα απελπισμένα λόγια τους.
«Θα είμαι πατέρας και μάνα για τα παιδιά μου».
Η φράση αυτή είναι μόνο η κορυφή ενός αθέατου παγόβουνου.
Υπάρχουν χιλιάδες περιπτώσεις ανθρώπων που, από μια στιγμή στην άλλη, αναγκάζονται να μεγαλώσουν παιδιά μόνοι ή μόνες: τροχαία δυστυχήματα, βαριές ασθένειες, θάνατοι, μονογονεϊκές οικογένειες. Πολύ συχνά, το δράμα συνοδεύεται και από φτώχεια.
Τι κάνει η οργανωμένη πολιτεία απέναντι σε αυτή την πραγματικότητα; Τι χρειάζονται πραγματικά αυτές οι οικογένειες;
Ξεκινάμε από το αυτονόητο: ένα πιάτο ζεστό φαγητό για όλα τα παιδιά. Στο σχολείο. Υγιεινό. Με ελαιόλαδο. Σχεδιασμένο από πανεπιστημιακό τμήμα Διατροφολογίας. Να σερβίρεται σε συγκεκριμένο χρόνο, 13.00–13.20, μέσα στις σχολικές τάξεις.
Ποιος θα πληρώσει; Οι δήμοι, οι περιφέρειες, η Εκκλησία και όσοι γονείς έχουν την οικονομική δυνατότητα.
Εδώ αρχίζουν τα γνωστά «ναι μεν, αλλά» όσων δεν θέλουν να αλλάξει τίποτα. Οι εξπέρ της αντιλογίας. «Στο δημόσιο σχολείο όλα πρέπει να είναι δωρεάν» και άλλες βολικές θεωρίες. Όμως η πολιτική είναι –ή θα έπρεπε να είναι– η τέχνη του εφικτού. Πέρα από κοπές πίτας, τηλεοπτικές εμφανίσεις και εκφράσεις συλλυπητηρίων, οι πολιτικοί ψηφίζονται και αμείβονται για να παράγουν έργο.
Συμφωνούμε όλοι πως το φαγητό στο σχολείο θα ανακουφίσει όχι μόνο τις μονογονεϊκές οικογένειες αλλά και εκείνες όπου και οι δύο γονείς εργάζονται εξαντλητικά, συχνά σε δύο δουλειές. Κι όμως, υπάρχουν και δεύτερες, κρυφές σκέψεις: μήπως ένα ανταγωνιστικό δημόσιο σχολείο θίξει τα συμφέροντα της ιδιωτικής εκπαίδευσης.
Πάμε τώρα στο ωράριο. Ένας μαθητής της πρώτης γυμνασίου σχολάει στις 14.00 και επιστρέφει σπίτι. Ο γονέας θα γυρίσει στις 16.00 ή αργότερα. Ίσως εργάζεται σε απογευματινή βάρδια έως τις 22.00. Το παιδί μένει συχνά στο έλεος του πρόχειρου φαγητού και των οθονών που το περικυκλώνουν.
Γιατί να μη μένουν όλα τα σχολεία ανοιχτά έως τις 18.00, με εξειδικευμένο προσωπικό που θα προσφέρει είτε μελέτη είτε αθλητικές δραστηριότητες; Ποιος θα αναλάβει αυτή την καθημερινότητα; Ο παππούς; Η γιαγιά; Μια θεία; Ο γείτονας; Είναι δυνατόν μια οργανωμένη κοινωνία να αφήνει τη φροντίδα των παιδιών της στην τύχη;
Ας δούμε ένα απλό παράδειγμα. Σε μια μονογονεϊκή οικογένεια, ένα παιδί επτά ετών αρρωσταίνει και δεν μπορεί να πάει σχολείο. Ποιες είναι οι επιλογές; Να μην πάει ο γονέας στη δουλειά. Να φωνάξει τη γειτόνισσα. Τη γιαγιά, με κίνδυνο να κολλήσει κι εκείνη. Κι όμως, σε πολλές χώρες προβλέπεται η αποστολή ειδικά εκπαιδευμένου παιδαγωγού στο σπίτι, ώστε το άρρωστο παιδί να απασχοληθεί δημιουργικά.
Τέλος, ας μιλήσουμε για την ευεξία, για την έξοδο από τα προβλήματα της καθημερινότητας. Για τη σωματική δραστηριότητα. Κολύμβηση, τοξοβολία, ιππασία, ποδηλασία, σκι. Για πολλά παιδιά, η μόνη διαφυγή είναι μια οθόνη ή ταύτιση με μια ομάδα. Η ψευδαίσθηση του «ανήκειν» σε ένα σύνολο, κάτι που το σχολείο συχνά αδυνατεί να προσφέρει.
Γιατί να μη φέρνει συστηματικά το δημόσιο σχολείο τα παιδιά σε επαφή με αθλήματα; Όχι για να βγάλει πρωταθλητές, αλλά για να τα βοηθήσει να βρουν κάτι που θα αγαπήσουν και θα τους κρατήσει όρθιους σε όλη τους τη ζωή.
Τα παιδιά των θυμάτων δεν χρειάζονται άλλα λόγια. Το ίδιο και τα παιδιά που μεγαλώνουν μόνα τους, γιατί οι γονείς βρίσκονται συνέχεια εκτός σπιτιού, στον αγώνα της επιβίωσης. Χρειάζονται μια Πολιτεία που να στέκεται δίπλα τους, προσφέροντάς τους ευκαιρίες. Στο μέλλον θα έχουν να ανταγωνιστούν τα άλλα παιδιά. Τα τυχερά. Τα προνομιούχα. Των ιδιωτικών σχολείων. Με τις λέσχες ανάγνωσης και ρητορικής. Με την ποικιλία των αθλημάτων. Με την προσεγμένη διατροφή στο σχολείο.
Έχουν να πουν κάτι οι πολιτικοί μας, βλέποντας τα παιδιά ενός κατώτερου θεού; Είμαστε έτοιμοι και έτοιμες να τους ακούσουμε.
Ακολουθήστε το 
στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
