Του Αντώνη Ψάλτη
CHIARA FRUGONI, «Ο ΜΕΣΑΙΩΝΑΣ ΣΤΑ ΜΑΤΙΑ ΜΑΣ», εκδ. «ΛΟΓΟ_ΤΥΠΟ», 2021. Έχουν προταθεί κάποιες χρονολογίες για την περικύκλωση αυτής της τεράστιας, για τα ανθρώπινα δεδομένα, χρονικής περιόδου που αποκαλούμε μεσαίωνα. Μιας και αναφερόμαστε κυρίως στην Δύση, θα επιλέξω ως εναρκτήρια ημερομηνία την 4η Σεπτεμβρίου του 476, όταν ο γερμανικής καταγωγής Οδόακρος ανέτρεψε τον τελευταίο δυτικό Ρωμαίο αυτοκράτορα Ρωμύλο Αυγουστύλο, και για την ολοκλήρωση της περιόδου την 12η Οκτωβρίου 1492, όταν ο Χριστόφορος Κολόμβος έφτασε στο Γουαναχάνι, στις σημερινές Μπαχάμες. Βέβαια όλα αυτά είναι καθαρά συμβατικά, σχεδόν academic, για να μπορούμε να συνεννοούμαστε.
Τίποτε απολύτως δεν άλλαξε στην ζωή ενός χωρικού αγρότη στην Βρετάνη, ή ενός βυρσοδέψη στην Νάπολη από την «ανακάλυψη» της Αμερικής εκείνη την μέρα. Όμως ο μεσαίωνας βρίσκεται συνεχώς, όπως ισχυρίζεται η ιστορικός Frugoni στον τίτλο του βιβλίου, (μπροστά) «στα μάτια μας». Γιατί αυτό; Μα γιατί εκατοντάδες ίσως και χιλιάδες εφευρέσεις μικρής ή μεγάλης σημασίας έγιναν σε αυτό το χρονικό διάστημα. (Είναι πια πανθομολογούμενο ότι ο χαρακτηρισμός «σκοτεινός» ή και «σκοταδιστικός» -παρά την πράγματι δυσάρεστη εν είδη τροχοπέδης επιβολή της εκκλησίας- για τον μεσαίωνα δεν ευσταθεί). Τι κάνει, λοιπόν, η Frugoni σε αυτό το μικρό (συνοδευόμενο με περίπου εκατό φωτογραφίες της τότε περιόδου) ευανάγνωστο και γλαφυρό βιβλίο; Κάνει κάτι ανάμεσα, θα έλεγα, από ιστορία της τεχνολογίας και μικροϊστορία των αντικειμένων (όχι των ανθρώπων, όπως π.χ. ο Ginzburg. Μας περιγράφει δηλαδή τις εφευρέσεις, και τα ζητήματα που πλέχθηκαν πέριξ αυτών, διαφόρων αντικειμένων, όπως π.χ. των γυαλιών πρεσβυωπίας, αλλά και τις συνέπειες αυτών. Μη σας φανεί, για παράδειγμα, περίεργο, αν διαπιστώσετε ότι η εφεύρεση των γυαλιών οδήγησε στην ίδρυση των πανεπιστημίων και στο τυπωμένο βιβλίο. Για περισσότερα όμως ανατρέξτε σε αυτό καθαρά ιστορικό, αλλά και απολαυστικό βιβλίο.
Ακολουθήστε το στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.























