Μία αλυσίδα κρίσιμων παραβάσεων, ελλιπούς και ανεπαρκούς εκπαίδευσης των σταθμαρχών, καθώς και επιχειρησιακών λαθών και παραλείψεων από όσους ενεπλάκησαν στην τραγωδία στα Τέμπη με 57 νεκρούς, την στιγμή που ο ελληνικός σιδηρόδρομος στερούνταν βασικά συστήματα ασφαλείας, προκύπτουν μέσω του νέου πορίσματος που εξέδωσε η ΡΑΣ, σχεδόν τρία χρόνια μετά το δυστύχημα, επιβάλλοντας συνολικά πρόστιμα ύψους 260.000 ευρώ στον ΟΣΕ και τη Hellenic Train.
Στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της, ως Εθνική Αρχή Ασφάλειας, η ΡΑΣ, συνεκτιμώντας την σοβαρότητα και ιδιαιτερότητα του σιδηροδρομικού δυστυχήματος και τη διακύβευση της ασφάλειας των σιδηροδρομικών μεταφορών αποφάσισε τη διεξαγωγή αυτεπάγγελτης έρευνας για την τραγωδία. Η έρευνα είχε ως ειδικό αντικείμενο τον έλεγχο τήρησης του Γενικού Κανονισμού Κίνησης (ΓΚΚ), καθώς και των λοιπών σχετικών διατάξεων της σιδηροδρομικής νομοθεσίας και των απαιτήσεων των οικείων Συστημάτων Διαχείρισης Ασφάλειας (ΣΔΑ) του ΟΣΕ και της Hellenic Train.
Το συμπέρασμα, σύμφωνα με την απόφαση των 156 σελίδων της ΡΑΣ, που ελήφθη έπειτα από κλήση σε ακρόαση των δύο σιδηροδρομικών φορέων, είναι σαφές. Οι παραβάσεις «έθεσαν τη λειτουργία του σιδηροδρομικού συστήματος σε επισφαλή θέση».
Η συνήθης… αντίθετη κυκλοφορία των τρένων και οι ευθύνες στον σταθμάρχη
Η ΡΑΣ μέσω του πολυσέλιδου πορίσματος, καταλογίζει ευθύνες και στη Hellenic Train στην οποία επιβλήθηκε πρόστιμο 120.000 ευρώ, επισημαίνοντας πως παραβίασε βασικές διατάξεις του Γενικού Κανονισμού Κίνησης. Συγκεκριμένα, επισημαίνει πως οι μηχανοδηγοί της επιβατικής αμαξοστοιχίας, «δεν προέβησαν, ως όφειλαν, άμεσα σε στάθμευση της αμαξοστοιχίας, σε συνεννόηση και με τον σταθμάρχη», μόλις αντιλήφθηκαν την κίνηση του τρένου σε αντίθετη γραμμή.
Παράλληλα, στο πόρισμα αναφέρεται πως οι μηχανοδηγοί παρέλειψαν να αναγγείλουν την αναχώρηση επί της αντίθετης γραμμής, όπως απαιτεί ο ΓΚΚ, ενώ δεν ενημέρωσαν το Κέντρο Ελέγχου Κυκλοφορίας (Κ.Ε.Κ.) της Hellenic Train.
Η Hellenic Train, μεταξύ άλλων, αφού επεσήμανε πως η ΡΑΣ δεν είναι αρμόδια να διερευνήσει το δυστύχημα αλλά ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ, επιχείρησε να ρίξει όλες τις ευθύνες στον μοιραίο σταθμάρχη Λάρισας, επισημαίνοντας πως ο μηχανοδηγός ακολούθησε την πορεία που του υποδείχθηκε από τον ίδιο, «αποκλειστικά υπεύθυνο για την ρύθμιση της κυκλοφορίας». Επίσης, επικαλείται πως δεν υφίσταται οποιαδήποτε υπαίτια πράξη ή παράλειψη των μηχανοδηγών της επιβατικής αμαξοστοιχίας, καθώς «αποκλειστικά υπαίτιος ήταν ο σταθμάρχης, διότι, από βαριά αμέλειά του, η επιβατική αμαξοστοιχία, βρισκόταν ήδη σε λανθασμένη πορεία και λανθασμένη γραμμή».
Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί πως η Hellenic Train, υποστήριξε ότι η κίνηση αμαξοστοιχιών σε αντίθετες γραμμές ήταν… συνηθισμένη εξαιτίας είτε έργων που γίνονταν στο δίκτυο, είτε των περιορισμών που υφίστανται στην ηλεκτροκίνηση.
Συγκεκριμένα αναφέρει: «Υπήρξε επικοινωνία μεταξύ του μηχανοδηγού και του σταθμάρχη, προφανώς λόγω της αντίληψης από τον τελευταίο, ότι η επιβατική αμαξοστοιχία εκινείτο στην γραμμή καθόδου, δηλαδή σε αντίθετη γραμμή, γεγονός, ωστόσο, σύνηθες σε σχέση με την πραγματική κατάσταση κίνησης και λειτουργίας των τρένων δεδομένου, ότι με αυτόν τον τρόπο (που ήταν ο μοναδικός καθώς, μέχρι πρόσφατα, διέθετε μονή γραμμή) είχε διευθετηθεί από τον ΟΣΕ η λειτουργεία του σιδηροδρομικού δικτύου εξαιτίας είτε των έργων που γίνονται στο δίκτυο είτε των περιορισμών που υφίστανται στην ηλεκτροκίνηση».
Σχετικά με τον ανωτέρω ισχυρισμό, η ΡΑΣ τονίζει πως «η επίκληση του επιχειρήματος περί μη αναγγελίας λόγω μιας ήδη διαμορφωμένης και συνήθους κατάστασης, ότι δηλαδή δεν ήταν και η μόνη φορά που μια αμαξοστοιχία κινείται σε αντίθετη γραμμή, δεν ασκεί οποιαδήποτε επιρροή αλλά και ούτε απαλλάσσει το προσωπικό της σιδηροδρομικής επιχείρησης από την εφαρμογή των αυστηρών κανόνων του Γ.Κ.Κ. Το αντίθετο μάλιστα, αφού, δεδομένης της οποιασδήποτε έλλειψης της σιδηροδρομικής υποδομής είτε σε επίπεδο ηλεκτροκίνησης είτε σε επίπεδο εξελιγμένης επικοινωνίας (σταθμαρχών, μηχανοδηγών κλπ) θα έπρεπε να τηρούνται απαρέγκλιτα και με απόλυτη ακρίβεια όλοι οι εθνικοί κανόνες ασφαλείας».
Σοβαρά κενά στην εκπαίδευση
Στον ΟΣΕ επιβλήθηκε συνολικό πρόστιμο 140.000 ευρώ. Η ΡΑΣ εντόπισε σοβαρά κενά, όχι μόνο στην εκπαίδευση του μοιραίου σταθμάρχη Λάρισας, για τον οποίο δεν προσκομίστηκε σχετική βεβαίωση επιτυχούς παρακολούθησης του προγράμματος βασικής εκπαίδευσης, καθώς και μερίδας εργαζομένων που εξακολουθούν να εργάζονται στον Οργανισμό.
Μάλιστα, η εκπαίδευση του κατηγορούμενου σταθμάρχη, φέρεται πως ολοκληρώθηκε μόλις έναν μήνα πριν από το δυστύχημα, με την Αρχή να διαπιστώνει πως «δεν δύναται να εξαχθεί ασφαλές συμπέρασμα ότι ο εν λόγω σταθμάρχης ολοκλήρωσε τον προβλεπόμενο Β’ κύκλο θεωρητικής εκπαίδευσης (177 ωρών) που αναφέρεται (στον οικείο Οδηγό) ότι θα διεξαγόταν μετά την ολοκλήρωση του Α’ κύκλου εκπαίδευσης (535 ωρών), και μάλιστα, παράλληλα με την Πρακτική Εκπαίδευση των 75 υποχρεωτικών ημερών, δεδομένου, ότι δεν προσκομίστηκαν κρίσιμα αποδεικτικά έγγραφα και στοιχεία».
Η ΡΑΣ επισημαίνει πως ο ΟΣΕ όφειλε, για το σύνολο των εκπαιδευόμενων (σταθμαρχών και κλειδούχων) τους οποίους ήδη απασχολεί και μετείχαν στο βασικό πρόγραμμα εκπαίδευσης, να έχει τηρήσει καθόλη τη διάρκεια των υπηρεσιών κατάρτισης αναλυτικά και ενυπόγραφα ημερολόγια, ωρολόγια προγράμματα, καθώς και παρουσιολόγια, να έχει συντάξει εμπεριστατωμένη και ενυπόγραφη έκθεση απόδοσης και συμπεριφοράς για τις ικανότητες των εκπαιδευόμενων σταθμαρχών, αλλά και να έχει υλοποιήσει γραπτές και προφορικές εξετάσεις με κλίμακα από 1 έως 20.
Επίσης, όφειλε να έχει συγκροτήσει τριμελή επιτροπή για την υλοποίηση της εκπαιδευτικής διαδικασίας, καθώς και να έχει προβεί σε αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της εκπαίδευσης που έχει γίνει και σχετίζεται με την ασφάλεια του σιδηρόδρομου και της επάρκειας των προσόντων των εργαζομένων, χορηγώντας σχετική πιστοποίηση-βεβαίωση επιτυχούς παρακολούθησης του προγράμματος, ενώ, παράλληλα, όφειλε να έχει υλοποιήσει για τους νεοπροσλαμβανόμενους δοκιμαστική περίοδο 18 μηνών.
Όπως διαπιστώνεται, τα φύλλα αξιολόγησης που προσκόμισε ο ΟΣΕ, όχι μόνο είναι ανεπαρκή ως προς το περιεχόμενό τους, αλλά και ελλιπή ως προς την αποδειξιμότητα, δεδομένου ότι αφορούν 66 αντί των 77 ελεγχόμενων σταθμαρχών και δεν έχουν προσκομιστεί στοιχεία που να τεκμηριώνουν την παρουσία, τον χρόνο, τον τόπο και την διάρκεια των αξιολογήσεων.
Οι ισχυρισμοί του ΟΣΕ
Από την πλευρά του, ο ΟΣΕ προέβαλε μία σειρά από ισχυρισμούς με στόχο να αντικρούσει τα όσα επισημαίνει η ΡΑΣ, σχετικά με τις παραβάσεις των κανόνων ασφαλείας, ενώ υποστήριξε ότι η τελευταία στερείται αρμοδιότητας να διαπιστώσει παραβάσεις της σιδηροδρομικής νομοθεσίας. Παράλληλα ισχυρίζεται πως παρείχε «άρτια και πλήρη θεωρητική και πρακτική εκπαίδευση» στους σταθμάρχες και η βεβαίωση παρακολούθησης δεν ήταν υποχρεωτική.
Την ίδια στιγμή, επικαλείται ότι η επιχειρούμενη απόδοση, λόγω υπαιτιότητας, ευθυνών στον ΟΣΕ (λόγω παράβασης διατάξεων της σιδηροδρομικής νομοθεσίας) συνιστά μη σύννομη συμπεριφορά της Αρχής, αφού ο ενδεχόμενος καταλογισμός ευθυνών στους ερευνώμενους φορείς, ανήκει στην δικαιοδοσία των ποινικών δικαστηρίων και όχι στην ΡΑΣ.
Η Αρχή απέρριψε το σύνολο των ισχυρισμών του Οργανισμού, καθιστώντας σαφές πως δύναται να επιβάλλει τις εν λόγω διοικητικές κυρώσεις, ανεξαρτήτως μάλιστα της ύπαρξης οποιασδήποτε άλλης ποινικής, αστικής ή άλλης κύρωσης, ενώ σημείωσε πως η χορήγηση βεβαίωσης παρακολούθησης προγράμματος εκπαίδευσης είναι διοικητική υποχρέωση του ΟΣΕ, βάσει νόμου.
Σημειώνεται πως η ΡΑΣ προειδοποιεί τόσο την Hellenic Train, όσο και τον ΟΣΕ, με την επιβολή νέου προστίμου ή άλλων μέτρων, αν με απόφασή της βεβαιώνεται η συνέχιση ή η παράλειψη των διαπιστωθεισών παραβάσεων.
Πηγή: enikos.gr
Ακολουθήστε το 
στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
