Του Γιάννη Δ. Μπάρτζη (δρ.φ., Πρόεδρος του ΔΣ της Εταιρείας Κορινθίων Συγγραφέων)
Έλαβα καθυστερημένα κάπως δύο βιβλία του εκλεκτού φίλου και συνάδελφου στον αγώνα της Εκπαίδευσης και στην καλλιέργεια των Γραμμάτων μας Μιχάλη Αργυρίδη από τη Λάρισα και πολύ χάρηκα. Πρώτα γιατί διαπίστωσα ότι ο Μιχάλης δεν τα παρατά, παρά τις αντιξοότητες, την αδιαφορία των ανευθυνοϋπεύθυνων και την αποσιώπηση της προσφοράς του από την τοπική πνευματική και εκπαιδευτική κοινότητα. Δεύτερο για τη μεγάλη αξία των δύο έργων του, αξία λογοτεχνική και εκπαιδευτική ιδιαίτερα.
Είναι γνωστό ότι ο Μιχάλης Αργυρίδης έχει καθιερωθεί ως ο πλέον εμβριθής μελετητής του έργου της Άλκης Ζέη, της οποίας υπήρξε και προσωπικός φίλος. Οπότε το τρίτο βιβλίο του[1] που αναφέρεται στην πολύ σπουδαία αυτή συγγραφέα, και επικεντρώνεται στην παγκοσμιότητα της απήχησης των μυθιστορημάτων της, είναι βέβαιο ότι φέρνει στην επιφάνεια στοιχεία πολύ ενδιαφέροντα. Λειτουργεί μάλιστα ως αποτίμηση της συνολικής της προσφοράς και της διεθνούς αναγνώρισής της.
Μαθαίνουμε λοιπόν από την τρίτη αυτή μελέτη του Μιχάλη Αργυρίδη ότι τα βιβλία της έχουν μεταφραστεί σε πάνω από 30 γλώσσες, έχουν τιμηθεί με βραβεία και διακρίσεις ανά τον κόσμο και συνεχώς μεταφράζονται και επανεκδίδονται. Ο μελετητής στέκεται ξεχωριστά στην ευρεία απήχηση του έργου της στη Γαλλία, στη μεγάλη αγάπη που γνωρίζουν τα βιβλία της στην Κούβα, στην Κύπρο, στην Ιταλία, και παντού όπου φιλαναγνώστες προωθούν έργα αντιφασιστικά και αντιναζιστικά, καθώς και σε όλες τις χώρες που ανεξαρτητοποιήθηκαν μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης. Ιδιαίτερη διάδοση γνωρίζουν τα δύο της μυθιστορήματα: “Το καπλάνι στη βιτρίνα” και “Ο μεγάλος περίπατος του Πέτρου”, έργα εμβληματικά και κλασικά και στην Ελλάδα, αφού στη γλώσσα μας πρωτογράφτηκαν και στις πολιτικές και κοινωνικές εμπειρίες της δικής μας χώρας αναφέρονται. Διότι η Άλκη Ζέη, όπως αποδεικνύει με πλήθος από ντοκουμέντα ο Μιχάλης Αργυρίδης, είναι μεν Ελληνίδα συγγραφέας, αλλά ταυτόχρονα και παγκόσμια. Χαρακτηριστικός είναι ο τίτλος που της αποδίδεται από ανθρώπους του βιβλίου ως “Η παγκόσμια γιαγιά της παιδικής βιβλιοφιλίας”.
Συγχαίρουμε τον Μιχάλη Αργυρίδη για το βιβλίο του αυτό, με το οποίο ολοκληρώνεται μια τριλογία αφιερωμένη στην προσωπικότητα, στις ιδέες και στο συνολικό έργο της μεγάλης Ελληνίδας συγγραφέως.
Ξεχωριστή έκπληξη για εμένα, ως εκπαιδευτικό και συγγραφέα, είναι το τιτλοφορούμενο βιβλίο: “Πολιτισμός και Αγωγή”, όπου ο Μιχάλης Αργυρίδης ξεδιπλώνει την πλουσιότατη εμπειρία και δράση του στα θεσσαλιώτικα δημοτικά σχολεία, όπου υπηρέτησε υποδειγματικά, με πρωτοπόρες πρωτοβουλίες, την παιδεία, την αγωγή, τον πολιτισμό και τη φιλαναγνωσία, σε σημείο που τον αναδεικνύει σε πρότυπο μίμησης και παράδειγμα αφοσίωσης για τους νεότερους συναδέλφους μας.
To “Πολιτισμός και Αγωγη” δεν είναι ένα θεωρητικό παιδαγωγικό βιβλίο σαν τα εκατοντάδες που κυκλοφορούν στον χώρο της εκπαίδευσης. Είναι κυριολεκτικά ένα ευσύνοπτο εγχειρίδιο καθημερινής πρακτικής για τον δάσκαλο και τη δασκάλα, αλλά και για τους καθηγητές της Μ.Ε., που σέβονται και αγαπούν τη δουλειά τους. Είναι το απόσταγμα από το μεράκι ενός Δάσκαλου, που πάλεψε ολοζωής να διαδώσει στα “παιδιά του” τη βιβλιοφιλία, τη βιβλιαγάπη, το ενδιαφέρον για το εξωσχολικό βιβλίο, και σε τελική ανάλυση μέσω της φιλαναγνωσίας να προωθήσει πολιτισμό, ενσυναίσθηση, ιδέες και αξίες στη νεότερη γενιά.
Ο Μιχάλης Αργυρίδης, μέσα από τις σελίδες αυτού του “παιδαγωγικού συνταγολόγιου” δεν παραμένει μόνο στην σαφή περιγραφή των εκπαιδευτικών του δράσεων στην τάξη για την προώθηση της αγάπης για το βιβλίο και τους συγγραφείς… [Άλλο ένα μεγάλο κεφάλαιο αυτό για τους νέους δασκάλους, που προσκαλούν συγγραφείς στο σχολείο τους χωρίς καμιά εκ των προτέρων προετοιμασία των μαθητών τους]. Ο συγγραφέας του μεστού εκπαιδευτικής σοφίας εγχειριδίου, επεκτείνει την πρωτότυπη και πρωτοπόρα πρακτική του σε τομείς όπως: η αγωγή ψυχικής υγείας, η συναισθηματική αγωγή, η αισθητική αγωγή, η αγωγή ποιότητας, η αγωγή ευθύνης, η αγωγή αυτονομίας και ανεξαρτησίας, η αγωγή συνεργασίας, η εικαστική αγωγή και η αγωγή γραπτού λόγου.
Καθεμιά από τις υποενότητες αυτές της συνολικής αγωγής, δηλαδή του Πολιτισμού με μια λέξη τον οποίο οφείλουμε ως εκπαιδευτικοί να καλλιεργούμε στους μαθητές μας, θα έχρηζε πολυσέλιδων αναλύσεων και σοφολογιότατων θεωρητικών αναπτύξεων.
Όμως ο Μιχάλης Αργυρίδης δεν επιθυμεί να εντυπωσιάσει ούτε βέβαια να κουράσει τους εκπαιδευτικούς με εκτεταμένη θεωρητική και άσκοπη πολυλογία. Ξέρει τον τρόπο και έχει τη ικανότητα να γεμίσει εκατοντάδες σελίδες, εάν το επιδίωκε. Προτίμησε να προσφέρει -είναι αναγνωρισμένα άνθρωπος της προσφοράς και όχι των εντυπώσεων- στους νεότερους και στις νεότερες συναδέλφους μας λίγα λόγια… για πολύ έργο. Περιγράφει συνταγές για παιδαγωγικά θαύματα, που ο ίδιος δοκίμασε στην πράξη και ένιωσε τα αποτελέσματά τους. Θαύματα Πολιτισμού και Αγωγής που τα έζησαν τα τυχερά “παιδιά” του στο 23ο Δημοτικό Σχολείο της Λάρισας και στο Δημοτικό Σχολείο Άνω Χαλκιάδων Φαρσάλων. Επιτεύγματα βιβλιοφιλίας που τα είδαμε και τα θαυμάσαμε οι συγγραφείς ως προσκαλεσμένοι των τυχερών τάξεων που δίδαξε ο Μ.Α. Ρεκόρ βιβλιανάγνωσης που εγκωμίασαν οι εφημερίδες και τα ΜΜΕ στη Θεσσαλία και στην Αθήνα…
Θα ήθελα από καρδιάς να παρακινήσω τους εκπαιδευτικούς κάθε βαθμίδας να αναζητήσουν αυτό το βιβλίο [ακόμα και από τον ίδιο τον Λαρισαίο συγγραφέα αν δεν υπάρχει στα βιβλιοπωλεία], να το δουν, να το κρατήσουν ως εγκόλπιο καθημερινής χρήσης στην τσάντα τους, να το πολυδιαβάσουν -μικρό είναι- και να δοκιμάσουν τις πρακτικές που περιγράφονται εκεί. Να εμπνευστούν και άλλες δικές τους παραπλήσιες ως προς τη σχέση τους με τα παιδιά και ως προς τη σχέση των παιδιών τους με το βιβλίο, με τις ιδέες, με τις αξίες του Πολιτισμού και της Αγωγής. Αξίες και ιδέες που -εν πολλοίς- λείπουν σήμερα από τα σχολεία μας και που πρέπει να τις επανατοποθετήσουμε στη διδασκαλική μας καθημερινότητα, αν θέλουμε να ελπίζουμε σε καλύτερες ημέρες… σε καλύτερο κόσμο.
Ο Μιχάλης Αργυρίδης, αφού δοκίμασε σε όλη του την τριακονταπενταετή υπηρεσία του ως “δάσκαλος της επαρχίας” αυτές τις εμπειρίες εκπαιδευτικής δράσης… τις συνόψισε σε επιγραμματικού τύπου προτάσεις προς κάθε ενδιαφερόμενο που σκοπεύει να τιμήσει “έργοις” το αξίωμα του Δάσκαλου. Η πρόκληση κατατέθηκε ως σειρά σύντομων πρακτικών. Ας αξιοποιηθεί από τους νεότερους και τις νεότερες που ακόμα υπάρχουν στη δημόσια εκπαίδευση και ακόμα ζουν με όνειρα. Για να γίνουν τα όνειρα… πράξη πολιτισμού και ανθρωπιάς.
[1] Έχουν προηγηθεί οι επιμέρους μελέτες του για το έργο της Άλκης Ζέη: “Η Τέχνη του να μιλάς στα παιδιά με έντιμο τρόπο”, (Μεταίχμιο, 2012) και “Το παιδί στο έργο της Άλκης Ζέη”, (Μεταίχμιο, 2017).
Ακολουθήστε το 
στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
