Περί τους 6.000 τόνους σε πρόβειο γάλα «έχασε» η Μαγνησία μέσα σε έναν χρόνο, μετά τη θανάτωση περί των 35.000 ζώων εξαιτίας της ευλογιάς. Πρόκειται για μία μεγάλη ποσότητα γάλακτος, που αποτελεί πρώτη ύλη για τον επονομαζόμενο «λευκό χρυσό» για την Ελλάδα, τη φέτα, η τιμή της οποίας αναμένεται να ανέβει κι άλλο αν δεν δοθεί άμεση λύση στα προβλήματα των κτηνοτρόφων. «Προς το παρόν ξεκινήσαμε να τυροκομούμε με περσινά αποθέματα, τα οποία όμως επαρκούν έως το Πάσχα και ο χρόνος που περνά δεν είναι σύμμαχος κανενός», κρούει τον κώδωνα του κινδύνου ο γνωστός ντόπιος τυροκόμος Παναγιώτης Καρακάνας.
Ρεπορτάζ: ΕΛΕΝΗ ΧΑΝΟΥ
Τυροκόμοι της Μαγνησίας παρακολουθούν με αγωνία τις εξελίξεις στα αγροτικά μπλόκα, όπου δυναμικό παρών δίνουν κτηνοτρόφοι του νομού, τα κοπάδια των οποίων έχουν αποδεκατιστεί εξαιτίας της ζωονόσου. Πάνω από έναν χρόνο, στον νομό, τα κοπάδια ξεκληρίζονται το ένα μετά το άλλο, κτηνοτρόφοι μένουν χωρίς ζώα και άρα εισόδημα και η τοπική αγορά στερεύει από πρόβειο γάλα, βασικό συστατικό για τη «βασίλισσα» των ελληνικών τυριών και προϊόν ΠΟΠ.
«Περιμένουμε κι εμείς να δούμε τι θα γίνει στη συνάντηση που θα έχουν οι εκπρόσωποι του πρωτογενούς τομέα με τον πρωθυπουργό. Όπως αποδεικνύεται στην πράξη, τα μέτρα που έχουν ληφθεί για την αντιμετώπιση της ευλογιάς δεν αποδίδουν, το πρόβλημα εξακολουθεί να υφίσταται και όλοι περιμένουμε να δοθεί λύση. Όλα τα προβλήματα είναι αλυσίδα. Αν ο κτηνοτρόφος δεν έχει κοπάδια και δεν παράγει γάλα, ούτε εμείς θα μπορέσουμε να τυροκομήσουμε», αναφέρει ο κ. Καρακάνας ο οποίος παρατηρεί ότι «σε κάποια χωριά της Μαγνησίας, όπως στα παρακάρλια δεν βελάζει ούτε πρόβατο».
Η φέτα, το παραδοσιακό ελληνικό τυρί προστατευόμενης ονομασίας προέλευσης, παράγεται μόνο σε ορισμένες γεωγραφικές περιοχές της Ελλάδας, όπως η Θεσσαλία, η Ηπειρος, η Μακεδονία, η Στερεά Ελλάδα, η Πελοπόννησος και η Λέσβος και θεωρείται ως ο «ελληνικός χρυσός». Είναι ένα από τα πιο δυναμικά εξαγώγιμα προϊόντα της χώρας, η οποία μόνο το 2023 συνεισέφερε στην Ελλάδα ένα δισεκατομμύριο ευρώ. Ενδεικτικό είναι ότι σύμφωνα με στοιχεία της Εθνικής Ενωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών, η φέτα το 2014 έκανε εξαγωγές της τάξης των 142 εκατ. ευρώ και το 2023 έκανε σχεδόν ένα δισεκατομμύριο ευρώ, αύξηση της τάξης του 700%.
Το τυρί – «χρυσός» όμως απειλείται από την ευλογιά. Κι αυτό γιατί το συγκεκριμένο προϊόν που είναι προστατευόμενης ονομασίας προέλευσης, παράγεται κυρίως από πρόβειο γάλα ή αιγοπρόβειο, το οποίο μετά την επέλαση της ευλογιάς, υπάρχει σε περιορισμένες ποσότητες.
Παναγιώτης Καρακάνας: Η τυροκομική περίοδος άνοιξε εδώ και έναν μήνα και εμείς τυροκομούμε με περσινά αποθέματα για την παραγωγή φέτας και κασεριού. Η εισκόμιση γάλακτος στα μικρά τυροκομεία είναι 0%
Κάθε παραγωγικό ζώο δίνει 300 κιλά γάλα τον χρόνο – Θανατώθηκαν 35.000
Σύμφωνα με στοιχεία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, από την έναρξη της ευλογιάς στη Μαγνησία έχουν θανατωθεί στο πλαίσιο αντιμετώπισης της ευλογιάς, περί τα 35.000 ζώα. Όπως εξηγούν κτηνοτρόφοι, από τα ζώα αυτά το 60% ήταν παραγωγικά, έδιναν δηλαδή γάλα, περίπου 21.000 ζώα.
Αν υπολογίσει κανείς ότι κάθε παραγωγικό ζώο δίνει τον χρόνο περί τα 300 κιλά γάλα, αυτό σημαίνει ότι από τον νομό «χάθηκαν» 6.300 τόνοι γάλακτος.
Αυτό έχει άμεσο αντίκτυπο στην παραγωγή φέτας, για κάθε κιλό της οποίας απαιτούνται περί τα 4 – 4,5 κιλά πρόβειου γάλακτος ή αιγοπρόβειου. Ουσιαστικά εξαιτίας της ευλογιάς, της θανάτωσης ζώων, της μη παραγωγής γάλακτος, «χάνονται» 1.260 τόνοι φέτας.
«Η καταστροφή που έχει συντελεστεί είναι τεράστια στη Μαγνησία. Εχουμε χάσει το γάλα από ντόπιους κτηνοτρόφους με τους οποίους συνεργαζόμασταν και πλέον δεν έχουν κοπάδια», αναφέρει ο κ. Καρακάνας.
Τυροκομούν με αποθέματα από πέρυσι
Σημειώνεται ότι η παραγωγή γάλακτος γίνεται κάθε χρόνο κυρίως το πρώτο εξάμηνο του έτους, από Ιανουάριο έως και Ιούνιο και η τυροκομική περίοδος, ξεκινά αρχές Δεκεμβρίου.
«Η τυροκομική περίοδος άνοιξε εδώ και έναν μήνα και εμείς τυροκομούμε με περσινά αποθέματα για την παραγωγή φέτας και κασεριού. Η εισκόμιση γάλακτος στα μικρά τυροκομεία είναι 0%. Και τα αποθέματα που έχουμε από την προηγούμενη περίοδο επαρκούν έως το Πάσχα. Όμως η τυροκομική περίοδος συνεχίζεται έως και τον Ιούλιο», εξηγεί το πρόβλημα που θα δημιουργηθεί, ο κ. Καρακάνας.
Ήδη «τσιμπούν» οι τιμές
Οι περιορισμένες ποσότητες πρόβειου γάλακτος έχουν ήδη φέρει τις πρώτες ανατιμήσεις και είναι θέμα χρόνου να φανούν και στους πάγκους πώλησης τυριών, με τους καταναλωτές σύντομα να κληθούν να βάλουν πιο βαθιά το χέρι στην τσέπη.
«Ηδη η τιμή γάλακτος στην αγορά είναι αυξημένη κατά δέκα λεπτά. Αγοράζαμε οι τυροκόμοι 1,55 ευρώ το λίτρο και πλέον, όπου βρίσκουμε, αγοράζουμε 1,65 ευρώ», αναφέρει ο κ. Καρακάνας.
Σημειώνεται ότι η αύξηση της τιμής του γάλακτος θα επιφέρει αλυσιδωτές αυξήσεις. Όταν για κάθε κιλό φέτας απαιτούνται περί τα τέσσερα κιλά γάλακτος, αυτόματα το κόστος ανεβαίνει κατά 0,40 ευρώ για κάθε κιλό φέτας, μόνο από το γάλα.
Η αύξηση θα φανεί και στον πάγκο με τα τυριά, όπου η φέτα έχει γίνει είδος… πολυτελείας για τους καταναλωτές, οι οποίοι καλούνται να πληρώσουν κατά μέσο όρο πάνω από 12 ευρώ το κιλό και μόνο όταν γίνονται προσφορές μπορούν να προμηθευτούν φέτα σε τιμή κάτω των 10 ευρώ το κιλό.