«Κύριε Δήμαρχε είναι πιεστική ανάγκη να αρχίσουν οι συζητήσεις για τον τρόπο λειτουργίας του Προσκηνίου Πολιτισμού. Το λογικό και το αυτονόητο είναι το κτήριο να περιέλθει στην ευθύνη του οργανισμού Θεσσαλικό Θέατρο»
Γράφει ο Γιώργος Σούλτης
Το Θεσσαλικό Θέατρο αποτελεί ένα από δυνατά σημεία της Λάρισας και έχουμε αναφερθεί με λεπτομέρεια στην ιστορία του και την σημαντικότητά του. Το Θεσσαλικό Θέατρο συνετέλεσε με τον τρόπο του στην ανάπτυξη θεατρικής παιδείας όχι μόνο στην Λάρισα και την Θεσσαλία αλλά σε όλη την Ελλάδα. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η Μελίνα Μερκούρη εμπνεύστηκε από τις πρακτικές του Θεσσαλικού Θεάτρου και δημιούργησε τα Δημοτικά Περιφερειακά Θέατρα τo 1983. Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι σε πολλές επαρχιακές πόλεις της Ελλάδας υπάρχουν πέραν των ΔΗΠΕΘΕ και άλλες ακόμα θεατρικές σκηνές. Αν «είχαμε κράτος», σήμερα θα είχε κατατάξει το ελληνικό «θεατρικό προϊόν» μεταξύ των πρώτων εξαγόμενων προϊόντων της Ελλάδας!
Το Θεσσαλικό Θέατρο δημιουργήθηκε αμέσως μετά την μεταπολίτευση το 1975 από μια ομάδα Λαρισαίων που δημιούργησαν την «Θεσσαλική Πνευματική πορεία». Τα πρώτα χρόνια το Θεσσαλικό Θέατρο λειτούργησε σε διάφορες αίθουσες στη Λάρισα και τελικά κατέληξε στη σκηνή της μικρής αίθουσας εκδηλώσεων του παλιού κτηρίου του Ωδείου της Λάρισας. Την δεκαετία του ‘80 η δημοτική αρχή Λαμπρούλη άρχισε να χτίζει το νέο σύγχρονο κτήριο του Ωδείου, το οποίο ολοκληρώθηκε το 1993. Για την στέγαση του Θεσσαλικού Θεάτρου η δημοτική αρχή Λαμπρούλη ενοικίασε την δεκαετία του 80 τον κινηματογράφο ΓΑΛΑΞΙΑ όπου λειτούργησε το Θεσσαλικό για περίπου δέκα χρόνια. Ο κινηματογράφος Γαλαξίας βρισκόταν στο ισόγειο του Ξενοδοχείου Divani στην οδό Παπαναστασίου όπου λειτουργούσε από το 1964. Η ενοικίαση αυτή έγινε από το δήμο όταν ο κινηματογράφος είχε ολοκληρώσει την πορεία του την εποχή της δεκαετίας του 80, τότε που κινηματογράφοι έκλιναν μαζικά. Η κίνηση της ενοικίασης του Γαλαξία από τη δημοτική αρχή Λαμπρούλη ήταν μια ενέργεια μοναδική και κατά τη γνώμη μου πρέπει να αποτελεί μάθημα για πολλές σημερινές δημοτικές αρχές!
Στις αρχές της δεκαετίας του ‘90 η δημοτική αρχή Λαμπρούλη ολοκλήρωσε την κατασκευή του κηποθέατρου μέσα στον κήπο του Αλκαζάρ, στην θέση του παλιού εξοχικού κέντρου. Η Λάρισα με αυτό τον τρόπο απέκτησε μια θερινή θεατρική σκηνή μεγάλου μεγέθους και παράλληλα έναν χώρο φιλοξενίας πολυποίκιλων πολιτιστικών εκδηλώσεων. Από το 1993 λειτουργεί στο νέο κτήριο του Δημοτικού Ωδείου η μεγάλη αίθουσα εκδηλώσεων περίπου 500 θέσεων, στην οποία μεταφέρθηκαν και οι θεατρικές παραστάσεις του Θεσσαλικού Θεάτρου. Περίπου το 2010 ολοκληρώθηκε το μικρό πανέμορφο θεατράκι του Μύλου, το οποίο αποτελεί από τότε τη μόνιμη σκηνή του Θεσσαλικού Θεάτρου.
Το Θεατράκι του Μύλου σήμερα φέρει (δικαιωματικά) το όνομα του Κώστα Τσιάνου ο οποίος υπήρξε από τους βασικούς ιδρυτές και ήταν για πολλά χρόνια και είναι ακόμα και σήμερα η ψυχή του Θεσσαλικού Θεάτρου. Την δεκαετία του 90 και επί δημαρχίας Καφφέ ξεκίνησαν οι συζητήσεις για την αξιοποίηση του κτηρίου του παλιού ΟΥΗΛ στο χώρο δίπλα στην Νομαρχία Λάρισας. Θυμάμαι ότι στην αυλή του χώρου αυτού τα καλοκαίρια στηνόταν η σκηνή του Θεσσαλικού και δίνονταν παρατάσεις. Επί δημαρχίας Καφφέ έγινε μια προμελέτη η οποία προέβλεπε την αναστήλωση των παλιών κτηρίων και την μετατροπή τους σε θέατρο.
Ο επόμενος δήμαρχος κ. Τζανακούλης είχε διαφορετική αντιμετώπιση του θέματος του «θεάτρου ΟΥΗΛ» και πρότεινε να δημιουργηθεί στη θέση του παλιού ΟΥΗΛ υπόγειο πάρκινγκ και συγχρόνως επάνω ένα σύγχρονο κτίριο θεάτρου. Ο Τζανακούλης παρά τις μεγάλες δυσκολίες που αντιμετώπισε (κυρίως οικονομικές και γραφειοκρατικές) κατάφερε να προχωρήσει την ιδέα άμεσα. Το έργο ξεκίνησε άμεσα με την μέθοδο της σύμβασης παραχώρησης για την κατασκευή του υπόγειου πάρκινγκ. Η σύμβαση αυτή προέβλεπε την κατασκευή του πάρκινγκ από ιδιωτική εταιρεία με ίδια κεφάλαια, με αντάλλαγμα την παραχώρηση της εκμετάλλευσης του πάρκινγκ για 30 χρόνια. Στη σύμβαση αυτή υπήρχε ο όρος η εταιρία η οποία ανέλαβε να κατασκευάσει και να λειτουργήσει το πάρκινγκ να εκπονήσει και να «δωρίσει » στο δήμο τη μελέτη του θεάτρου. Το αποτέλεσμα ήταν η μελέτη ενός σύγχρονου κτηρίου, αλλά με πολύ μεγάλο προϋπολογισμό σε σχέση με την λύση Καφφέ. Ο κ. Τζανακούλης κατάφερε στις θητείες του να βρει χρηματοδοτήσεις και τελικά το κτήριο ξεκίνησε την δεκαετία του 2000. Μέχρι το 2014 το κτήριο είχε ολοκληρωθεί εξωτερικά και ήταν τελείως γιαπί εσωτερικά. Σε ένα τέτοιο κτήριο ο προϋπολογισμός των εσωτερικών διαρρυθμίσεων και εγκαταστάσεων είναι σχεδόν ίσος ή και μεγαλύτερος του οικοδομικού σκελετού. Μέχρι το 2014 είχε ολοκληρωθεί το εξωτερικό κέλυφος και μία αίθουσα εκδηλώσεων στο ισόγειο η οποία ομολογουμένως χρησιμοποιούνταν από το δήμο με επιτυχία.
Το κτήριο έπρεπε οπωσδήποτε να ολοκληρωθεί και η απόφαση του δημάρχου Καλογιάννη και της Συμπαράταξης το έθεσε σαν μια από τις προτεραιότητες της θητείας τους. Πράγματι το έργο χρηματοδοτήθηκε αρχικά με το ποσό των 3 εκατομμυρίων από ίδιους πόρους και με άλλα 5 εκ. τα οποία διεκδικήθηκαν και εγκρίθηκαν από το πρόγραμμα ΕΣΠΑ (ΒΑΑ) της περιφέρειας Θεσσαλίας. Το «Προσκήνιο Πολιτισμού» ήταν εξαρχής ένα δύσκολο (και ακριβό) έργο από την ίδια την φύση του, λόγω των θεατρικών μηχανισμών, ειδικών εξοπλισμών, μονώσεων κλπ.
Οι δυσκολίες αυτές πολλαπλασιάζονται από το γεγονός ότι το θέατρο δεν έχει υπόγειο και επομένως η σκηνή έπρεπε να μεταφερθεί στον πρώτο όροφο και όλοι οι βοηθητικοί μηχανισμοί (κλιματισμού, ηλεκτρισμού κλπ) έπρεπε να μεταφερθούν στην οροφή. Πέραν αυτών οι δυσκολίες έφθασαν στα όρια του ανυπέρβλητου λόγω της μεγάλης απόστασης από την εποχή της εκπόνησης της μελέτης. Στα 20 και πλέον χρόνια η τεχνολογία έχει αλλάξει ριζικά τόσο όσο αφορά τις κατασκευαστικές τεχνικές έως και τις τεχνολογίες του πάσης φύσεως εξοπλισμού.
Ακόμα μια μεγάλη δυσκολία του έργου αυτού σήμερα ήταν ότι όλο το εξωτερικό κέλυφος έχει ολοκληρωθεί και αυτό δυσκολεύει τα μέγιστα στις σημαντικές εσωτερικές εργασίες. Πέραν όλων αυτών έπρεπε να γίνει η επανασύνδεση με τους μελετητές οι οποίοι σημειωτέον είχαν πληρωθεί όχι από το δήμο αλλά από τον εργολάβο του πάρκινγκ. Τελικά με την επιμονή και την πολύτιμη συμβολή των μηχανικών της Τεχνικής υπηρεσίας του δήμου όλα τα προβλήματα ξεπεράστηκαν με τίμημα όμως τις μεγάλες καθυστερήσεις του έργου. Ενώ το έργο υπολογίζονταν να ολοκληρωθεί το 2023, η ολοκλήρωσή του έχει μετατεθεί στο χρόνο πάρα πολλές φορές. Να σημειώσουμε ότι όταν ένα έργο χρηματοδοτείται από το ΕΣΠΑ οι ημερομηνίες ολοκλήρωσης είναι υποχρεωτικές αλλιώς χάνεται η χρηματοδότηση και επιστρέφονται τα χρήματα.
Τελικά με την συνεργασία της περιφέρειας το έργο μεταφέρθηκε στο επόμενο ΕΣΠΑ (ΒΑΑ 2023-2027) και μάλιστα αυξήθηκε η χρηματοδότηση κατά 1,5 εκατομμύριο. Οι πληροφορίες μου λένε ότι έχουν λυθεί όλα τα τεχνικά προβλήματα και σαν νέα ημερομηνία ολοκλήρωσης του έργου προσδιορίστηκε στο τέλος του 2026. Ελπίζω όλα να πάνε καλά και να μπορέσουμε επιτέλους να απολαύσουμε αυτό το υπέροχο κτήριο θεάτρου στην πόλη της Λάρισας. Η Λάρισα αξίζει ένα τέτοιο έργο λόγω της θεατρικής παράδοσης του Θεσσαλικού Θεάτρου αλλά και λόγω τη εξαιρετικής και υψηλού επιπέδου μουσικής δραστηριότητας του Δημοτικού Ωδείου. Το «Προσκήνιο Πολιτισμού» κατά τη γνώμη μου αποτελεί ένα «Μικρό Μέγαρο Μουσικής» το οποίο θα καλύπτει όλη την κεντρική Ελλάδα. Η μελέτη είναι υψηλών προδιαγραφών και πιστεύω ότι και η κατασκευή θα είναι ανάλογη. Το νέο θέατρο θα μπορεί να φιλοξενήσει παραστάσεις όπερας και μουσικές συναυλίες υψηλών προδιαγραφών. Οι βοηθητικοί χώροι μπορούν να καλύψουν όλες τις ανάγκες μιας παράστασης και συναυλίας οποιουδήποτε επιπέδου και υπάρχουν επίσης χώροι γραφείων φουαγιέ, αίθουσες εκδηλώσεων και χώροι οι οποίοι μπορούν να καλύψουν τις μουσειακές και εκθεσιακές ανάγκες του Θεσσαλικού Θεάτρου. Το Προσκήνιο έχει χωρητικότητα από 500 έως 600 θέσεις οι οποίες προσωπικά θεωρώ ότι είναι λίγες για ένα τόσο ακριβό έργο. Βέβαια μακάρι στο μέλλον η χωρητικότητα να αποδειχτεί το μεγαλύτερο μειονέκτημα του νέου Θεάτρου.
Όπως έχουμε πει πολλές φορές, σήμερα για έναν δήμο πολύ μεγαλύτερο πρόβλημα είναι η λειτουργία μιας δομής παρά η εύρεση χρηματοδότησης για την κατασκευή της. Το Προσκήνιο Πολιτισμού είναι ένα κτήριο το οποίο μόνο για να συντηρηθεί σίγουρα απαιτείται ένα μόνιμο προσωπικό τουλάχιστον 10 ατόμων. Πως θα επιβιώσει λοιπόν αυτό το εμβληματικό κτήριο;
Το ΕΣΠΑ θέτει σαν προϋπόθεση για την χρηματοδότηση ενός έργου την υποβολή μαζί με το τεχνικό δελτίο και μιας μελέτης βιωσιμότητας του έργου. Σίγουρα τέτοια μελέτη έχει υποβληθεί αλλιώς το έργο δε θα χρηματοδοτούνταν, όμως άλλο η θεωρία και άλλο η ελληνική πραγματικότητα. Κύριε Δήμαρχε είναι πιεστική ανάγκη να αρχίσουν οι συζητήσεις για τον τρόπο λειτουργίας του Προσκηνίου Πολιτισμού. Το λογικό και το αυτονόητο είναι το κτήριο να περιέλθει στην ευθύνη του οργανισμού «Θεσσαλικό Θέατρο».
Πως θα γίνει όμως αυτό όταν το ΘΘ έχει ελάχιστο μόνιμο προσωπικό και η ετήσια επιχορήγηση από την πολιτεία μετά βίας καλύπτει την στοιχειώδη λειτουργία του; Το σενάριο να παραχωρηθεί η λειτουργία του Προσκηνίου σε ιδιωτική εταιρεία μοιάζει μάλλον ανεδαφικό. Ποια κερδοσκοπική εταιρεία μπορεί να περιμένει σοβαρά κέρδη από μια τόσο πολυέξοδη πολιτιστική δομή και μάλιστα σε μια επαρχιακή πόλη; Ανεδαφική είναι κι η ιδέα το Προσκήνιο Πολιτισμού να αποτελέσει μέρος της διοίκησης του δήμου και αυτό όχι μόνο λόγω των γραφειοκρατικών εμποδίων αλλά κυρίως λόγω της μεγάλης έλλειψης προσωπικού που υπάρχει σήμερα στο δήμο.
Είχαμε συζητήσει με τον δήμαρχο Καλογιάννη να ξεκινήσει μια διερεύνηση με τον οργανισμό του «Μεγάρου Μουσικής Αθηνών» με πρόταση να ενταχθεί το «Προσκήνιο Πολιτισμού» στον οργανισμό σαν «Μέγαρο Μουσικής Κεντρικής Ελλάδας». Έτσι μπορεί να λειτουργεί στην Λάρισα σαν ένας τρίτος πόλος μεταξύ των Μεγάρων Αθηνών και Θεσσαλονίκης. Ο κίνδυνος να παραμείνει το σπουδαίο αυτό κτήριο «έρημο κουφάρι» δυστυχώς υπάρχει, κάπως έτσι μάλλον υπολειτουργεί άλλωστε και το Μέγαρο Μουσικής της Αλεξανδρούπολής, μια πολύ μεγάλη και σημαντική επένδυση! Κύριε δήμαρχε ανοίξτε την συζήτηση και τη διαβούλευση στο Δημοτικό Συμβούλιο και στην πόλη άμεσα. Αρχίστε να τρέχετε στα Υπουργεία και κάνετε τους Αθηναίους να καταλάβουν ότι και στην επαρχία υπάρχει σημαντική πολιτιστική κίνηση. Ας βοηθήσουν στις σημαντικές πρωτοβουλίες την πόλη μας και όχι μόνο να φωτογραφίζονται στις σημαντικές μας εκδηλώσεις!!!
Μια άλλη σημαντική ιδέα που είχε ο δήμαρχος Καλογιάννης και την οποία είχαμε αρχίσει να διερευνούμε ήταν να μετατραπεί το Κηποθέατρο σε κτήριο το οποίο να μπορεί με κάποιο σύγχρονο τεχνολογικό τρόπο να στεγάζεται και να κλείνει, έτσι ώστε να μπορεί να λειτουργεί σε κάθε εποχή του χρόνου. Πολλοί μας είχαν απογοητεύσει τότε, θεωρώντας την ιδέα ουτοπική, αλλά σίγουρα υπάρχουν τεχνικές τις οποίες εντοπίσαμε σε διάφορες κατασκευές σε όλο τον κόσμο. Ο σχεδιασμός μας ήταν να προχωρήσουμε σε αρχιτεκτονικό διαγωνισμό ιδεών με θέμα: Την Μετατροπή του Κηποθέατρου σε θέατρο το οποίο να μπορεί να κλείσει και να λειτουργεί και την χειμερινή περίοδο. Στις προδιαγραφές πρέπει να περιλαμβάνονται λεπτομερείς οδηγίες για το εύχρηστο του μηχανισμού, τα συστήματα θέρμανσης, το φωτισμό και βέβαια την υποχρέωση το όλο αρχιτεκτόνημα να συνάδει με την περιοχή του ιστορικού πάρκου του Αλκαζάρ. Ακόμα και αν ο διαγωνισμός αναδείξει ανυπέρβλητες δυσκολίες (πράγμα που προσωπικά δε το πιστεύω) αξίζει τον κόπο ο δήμος να τολμήσει τον διαγωνισμό ιδεών.
Ίσως ο δήμος να αρχίσει να σκέφτεται και την περίπτωση ότι κάποια στιγμή το διατηρητέο κτήριο του ιστορικού κινηματογράφου ΠΑΛΛΑΣ (ο τόνος στο ΠΑ…έτσι το πρόφεραν οι Λαρισαίοι) θα πρέπει να περάσει στο δήμο. Ο δήμος μπορεί να αξιοποιήσει τον ιστορικό κινηματογράφο σαν «δημοτικό κινηματογράφο», αίθουσα εκδηλώσεων και θεατρική σκηνή η οποία θα μπορεί να φιλοξενεί όλη την θεατρική κίνηση της Λάρισας (πέραν του ΘΘ). Ίσως πρέπει να αρχίσει η Λάρισα να σκέφτεται και την ίδρυση μιας Θεατρικής Ακαδημίας στην πόλη μας!
Πηγή: ΕΝΤΥΠΗ LARISSANET
Ακολουθήστε το 
στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
