Η τύχη των δικτατοριών τύπου «Τσάβες – Μαδούρο»
Του Ηρακλή Τσιάμαλου
«Δυνατοί με τους αδύναμους, αδύναμοι με τους δυνατούς». Ίσως να μην υπάρχει καταλληλότερη φράση για να περιγράψει κανείς ηγέτες σαν τον Νικολάς Μαδούρο. Στις δημοκρατίες ο λαός αλλάζει τους ηγέτες μέσω εκλογών και λέει ελεύθερα τη γνώμη του. «Στη δικτατορία», όπως επισημαίνει ο διάσημος ψυχίατρος Ότο Κέρνμπεργκ, ειδικός στην ψυχολογία των ηγετών, «οι πολίτες οφείλουν να υπακούουν στον δικτάτορα. Στα ολοκληρωτικά καθεστώτα, οφείλουν να τον αγαπούν». Κάτι σαν γάμος χωρίς δικαίωμα διαζυγίου.
Ο Μαδούρο –όπως και ο προκάτοχός του Ούγκο Τσάβες– φαίνεται να ανήκει στον γκρίζο χώρο ανάμεσα στη δικτατορία και το ολοκληρωτικό καθεστώς. Η πλειονότητα των χωρών του κόσμου δεν αναγνώρισε το αποτέλεσμα των εκλογών του 2024, καταγγέλλοντας εκτεταμένη νοθεία. Κούβα, Ρωσία και Κίνα, αντιθέτως, δεν εντόπισαν καμία παρατυπία και έσπευσαν να συγχαρούν τον νικητή. Άλλωστε, η οπτική γωνία παίζει πάντα ρόλο.
Την ίδια στιγμή, στελέχη της αντιπολίτευσης βρίσκονται στη φυλακή, ενώ όλες οι εκθέσεις του ΟΗΕ καταγράφουν κατάφωρες παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Ο μέσος μισθός στο Καράκας αγγίζει μόλις τα 255 ευρώ, όταν στην Αθήνα κυμαίνεται γύρω στα 1.100. Το παράδοξο: Το γάλα, το ψωμί, οι πατάτες είναι ακριβότερα στη Βενεζουέλα. Ας προσπαθήσουμε να μπούμε στο μυαλό του μέσου Βενεζουελάνου.Δεύτερη δουλειά, περιστασιακά μεροκάματα και –όπου μπορεί– ένα «συμπλήρωμα» εισοδήματος μέσα από την εκτεταμένη διαφθορά που διαπερνά το κράτος. Καθημερινές ασκήσεις επιβίωσης.
Για να είμαστε δίκαιοι, υπάρχει και κάτι θετικό : η βενζίνη κοστίζει μόλις 49 λεπτά το λίτρο. Υπαρκτός υπερρεαλισμός: «Ξέρω ότι δυσκολεύεσαι να αγοράσεις ψωμί και γάλα, αλλά σου δίνω ελευθερία κίνησης με το μηχανάκι σου ή των σαράντα ετών αυτοκίνητό σου».
Στο δίλημμα «Μαδούρο ή Τραμπ», τι να απαντήσουν οι μεγάλες μάζες ενός πληθυσμού που ζει μόνιμα με φόβο, στρες και φτώχεια;
Στο εσωτερικό της χώρας, ο Μαδούρο, με προσωπική φρουρά 80 Κουβανών σωματοφυλάκων, υπήρξε ισχυρός απέναντι στους αδύναμους. Τους απλούς ανθρώπους που πεινούν και τα επτά εκατομμύρια που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τη χώρα. Την ίδια στιγμή, όμως, αποδείχθηκε εντυπωσιακά αδύναμος όταν χρειάστηκε να υπερασπιστεί τον εαυτό του. Καμία ουσιαστική στήριξη από Ρώσους, Κινέζους και Ιρανούς.
Και εύλογα γεννιέται το ερώτημα: τι απέγιναν τα όπλα που αγοράστηκαν με το υστέρημα του λαού της Βενεζουέλας;
Ο πάλαι ποτέ «ισχυρός» δικτάτορας, φορώντας παντόφλες, χειροπέδες και στολή κρατουμένου, παρουσιάστηκε ,σε μια σκηνοθεσία που θα ζήλευε ακόμη και το Χόλιγουντ, ως ο πλέον αδύναμος υπόδικος.
Ο Ντόναλντ Τραμπ, αντιγράφοντας πρακτικές της ισραηλινής Μοσάντ, επέλεξε μια διαφορετική οδό. Αντί να χρηματοδοτήσει και να εξοπλίσει την αντιπολίτευση, τακτική που σχεδόν όλοι οι Αμερικανοί πρόεδροι ακολούθησαν ανατρέποντας καθεστώτα ανά την υφήλιο , προτίμησε την απαγωγή του Μαδούρο. Ο υπολογισμός απλός: το πετρέλαιο της Βενεζουέλας να πάει στα διυλιστήρια του Τέξας, με το μικρότερο δυνατό κόστος.
Ποντάρει στον φόβο των συνεργατών του Μαδούρο και κραδαίνει την απειλή μιας δεύτερης επιδρομής. Η γλώσσα της διπλωματίας και των προσχημάτων φαίνεται πως εγκατέλειψε τον Λευκό Οίκο, παραχωρώντας τη θέση της στη γλώσσα του πεζοδρομίου: «Ή μας δίνετε το πετρέλαιό σας στις τιμές που ορίζουμε ή σας βομβαρδίζουμε».
Ακόμη και για κατόχους Αγγλικών επιπέδου Α2, το μήνυμα του Τραμπ είναι απολύτως σαφές: We will run Venezuela. Όπως στις ταινίες: Who runs this bar? Ποιος κάνει κουμάντο στο μαγαζί; Για όσους δεν κατάλαβαν, ο πρόεδρος των ΗΠΑ διευκρίνισε: we are in charge, σαν τη CIA που ενημερώνει τον τοπικό αστυνόμο ποιος έχει πραγματικά την εξουσία.
Το ερώτημα που πλανιέται πάνω από όλες τις μικρές χώρες είναι απλό και ανησυχητικό: πώς μπορούμε να προστατευτούμε σε μια εποχή όπου οι μεγάλες δυνάμεις ξαναμοιράζουν τον κόσμο;
Γιατί άραγε η Γαλλία και η Γερμανία δεν σκέφτονται να μοιράσουν την Ελβετία και τον πλούτο της; Γιατί ο Τραμπ δεν οραματίστηκε την «αγορά» της Νορβηγίας και των ενεργειακών της αποθεμάτων;
Η κοινωνική συνοχή και η πολιτική σταθερότητα φαίνεται πως λειτουργούν αποτρεπτικά για κάθε εξωτερική επέμβαση. Ποιος ξέρει; Αν Δεξιά και Αριστερά τα είχαν βρει στην Ελλάδα μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ίσως να μην ακολουθούσε η δικτατορία. Και χωρίς τη δικτατορία, να μην είχε συμβεί ποτέ η εισβολή στην Κύπρο.
Τελικά, μια ομαλή και ώριμη δημοκρατική ζωή μπορεί να αποτελεί την πιο αποτελεσματική άμυνα σε ένα κόσμο που η φράση «διεθνές δίκαιο» έγινε το οχυρό πίσω από το οποίο κρύβονται οι αδύναμοι . Μια φράση χωρίς νόημα για τους ισχυρούς.
Ακολουθήστε το 
στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
