Η ακτινογραφία του μπλακ άουτ στο FIR Αθηνών – Τι έδειξε η έρευνα της ΥΠΑ

Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται η επιχείρηση αποσαφήνισης των αιτιών που οδήγησαν, την Κυριακή (4/1), στο σοβαρό τεχνικό πρόβλημα στις συχνότητες του FIR Αθηνών.

Έτσι, την Τρίτη (6/1) η Ειδική Επιτροπή που συστάθηκε για τον σκοπό αυτό, συναντήθηκε με τη Διοίκηση και αρμόδια στελέχη της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ) στο Κέντρο Ελέγχου Περιοχής Αθηνών & Μακεδονίας (ΚΕΠΑΘΜ).

Ως εκ τούτου, στο επίκεντρο της ενδελεχούς συζήτησης βρέθηκαν όλες οι τεχνικές παράμετροι του συμβάντος, η καταγραφή των ενεργειών που ακολούθησαν, καθώς και η προσπάθεια εντοπισμού των γενεσιουργών αιτιών που προκάλεσαν την αναταραχή στον ελληνικό εναέριο χώρο.

Πώς «νέκρωσε» το FIR Αθηνών

Όλα έγιναν στις 4 Ιανουαρίου 2026 και ώρα 08:59, όταν η ΥΠΑ βρέθηκε αντιμέτωπη με μια συνεχή παρεμβολή «θορύβου» στην ακρόαση των συχνοτήτων. Μάλιστα, σύμφωνα με την αρχική διερεύνηση, το πρόβλημα προήλθε από διεγέρσεις (ακούσιες εκπομπές σήματος) των πομπών της Υπηρεσίας, επηρεάζοντας ταυτόχρονα πολλαπλές συχνότητες που εξυπηρετούν το FIR Αθηνών.

Την ίδια στιγμή, διαπιστώθηκε δυσλειτουργία στις γραμμές τηλεφωνικής διασύνδεσης αλλά και στα κυκλώματα δεδομένων HELLASCOM. Αξιοσημείωτο είναι πως, αν και τα πρωτεύοντα και δευτερεύοντα (backup) συστήματα επικοινωνίας φωνής (VCS) και οι πομποδέκτες λειτουργούσαν κανονικά, η παρεμβολή ήταν τέτοια που ουσιαστικά «μπλόκαρε» την επικοινωνία.

Η άμεση αντίδραση και η εκκένωση του εναέριου χώρου

Με εντολή του Διοικητή της ΥΠΑ, η Ομάδα Αντιμετώπισης Κρίσεων συγκλήθηκε αμέσως στο ΚΕΠΑΘΜ, με τη συμμετοχή της ηγεσίας της Αεροναυτιλίας και σε διαρκή συντονισμό με το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών.

Προκειμένου να διασφαλιστεί η ασφάλεια των πτήσεων, ο Έλεγχος Εναέριας Κυκλοφορίας, σε συνεργασία με το EUROCONTROL, προχώρησε αρχικά στην εκκένωση του FIR Αθηνών. Η αποκατάσταση άρχισε σταδιακά μετά τις 12:00, ενώ η πλήρης επαναφορά της χωρητικότητας και της ροής της εναέριας κυκλοφορίας επιτεύχθηκε στις 17:45, ύστερα από έκδοση σχετικών αγγελιών ΝΟΤΑΜ.

Σαρωτικοί έλεγχοι από τον Υμηττό μέχρι τη Ρόδο

Η κινητοποίηση της ΥΠΑ ήταν καθολική και ηλεκτρονικοί της Υπηρεσίας μετέβησαν για επιτόπιους ελέγχους σε όλους τους κρίσιμους αναμεταβιβαστικούς σταθμούς της χώρας, δηλαδή σε Υμηττό, Πήλιο, Θάσο, Ακαρνανικά, Μοναστήρι, Κέρκυρα, Ρόδο και Γεράνεια.

Παρά την εξονυχιστική έρευνα που ολοκληρώθηκε το βράδυ της Κυριακής (4/1), δεν προέκυψε κανένα στοιχείο που να συνδέει άμεσα τους σταθμούς με το συμβάν. Μάλιστα, απογειώθηκε ειδικά εξοπλισμένο αεροσκάφος της ΥΠΑ, με τη συμμετοχή τεχνικού της ΕΕΤΤ, για έρευνα του φάσματος συχνοτήτων από αέρος, χωρίς ωστόσο να καταγραφούν ύποπτες εκπομπές.

Αποκλείστηκε η κυβερνοεπίθεση

Η μέχρι στιγμής ανάλυση της βαθύτερης αιτίας (root cause) δείχνει ότι το πρόβλημα εντοπίζεται σε τηλεπικοινωνιακές υποδομές. Η ΥΠΑ ξεκαθάρισε πως δεν αναδείχθηκαν στοιχεία κυβερνοεπίθεσης στα συστήματά της.

Το γεγονός ότι οι βλάβες εμφανίστηκαν και αποκαταστάθηκαν ταυτόχρονα σε διαφορετικά και μη συνδεδεμένα τεχνικά πεδία (VCS, τηλεφωνικές γραμμές, HELLASCOM), προσδίδει στο φαινόμενο μια πρωτοφανή διάσταση. Η Υπηρεσία παραμένει σε στενή συνεργασία με τον ΟΤΕ για την τελική διασταύρωση των αιτιών.

Επενδύσεις για τον εκσυγχρονισμό της ΥΠΑ

Με αφορμή το περιστατικό, η ΥΠΑ υπενθυμίζει ότι βρίσκεται σε εξέλιξη ένα μεγάλο πρόγραμμα αναβάθμισης των υποδομών της.

• 495 νέοι Πομποδέκτες VHF VoIP: Σύμβαση ύψους 4,2 εκατ. ευρώ με τη «ROHDE & SCHWARZ HELLAS A.E.». Οι πρώτες παραδόσεις αναμένονται εντός του Ιανουαρίου και Φεβρουαρίου 2026.
• Νέο σύστημα VCS/RCS για το ΚΕΠΑΘΜ: Σύμβαση ύψους 4,7 εκατ. ευρώ με την εταιρεία SPACE HELLAS. Η απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου για την τροποποίηση της σύμβασης αναμένεται στις 13 Ιανουαρίου 2026.

Η ΥΠΑ κατέληξε στην ανακοίνωσή της επισημαίνοντας τον υψηλό επαγγελματισμό των Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας και των Ηλεκτρονικών, οι οποίοι με την άμεση ανταπόκρισή τους εγγυήθηκαν την ασφάλεια των πτήσεων κατά τη διάρκεια της κρίσης.