“Κύριε δήμαρχε, σίγουρα το έργο για το «Κονάκι Αβέρωφ» έχει δρομολογηθεί, επειδή όμως η εμπειρία μου είναι γεμάτη πικρές εκπλήξεις πιστεύω ότι πρέπει να παρακολουθήσετε το έργο στενά εσείς ο ίδιος προσωπικά, μέχρι τα εγκαίνια του”
Γράφει ο Γιώργος Σούλτης
Στην Νέα Πολιτεία, εκεί μόλις βγαίνουμε από την υπόγεια γέφυρα διάβασης της οδού Εχεκρατίδα, στην οδό Βασίλη Τσιτσάνη, βρίσκεται το «Κονάκι Αβέρωφ». Αν αναζητήσουμε στο ChatGPT τι είναι το Κονάκι Αβέρωφ στη Λάρισα, θα πάρουμε την εξής απάντηση: «Η λέξη «κονάκι» προέρχεται από την τουρκική «konak» και στην ελληνική πραγματικότητα της Θεσσαλίας σήμαινε συνήθως την κατοικία ενός «τσιφλικά», δηλαδή ενός μεγαλοκτηματία. Το κονάκι είχε βοηθητικούς χώρους γύρω, για την αποθήκευση και τη διαμονή εργατών. Το Κονάκι Αβέρωφ είναι χαρακτηριστικό δείγμα αυτής της αρχιτεκτονικής και κοινωνικής τάξης, δηλαδή της περιόδου των μεγάλων κτηματικών ιδιοκτησιών στη Θεσσαλία […] Από τα στοιχεία που έχουν διασωθεί: πρόκειται για ένα συγκρότημα με δύο διώροφα κτίρια, τα οποία χρησιμοποιούνταν ως κατοικία του ιδιοκτήτη και ως χώρος διημέρευσης εργαζομένων ,ενώ υπάρχει και μια συνδετήρια πτέρυγα που χρησίμευε ως αποθήκη για εργαλεία ή αγροτικά προϊόντα […] Ιδιοκτήτης ήταν η οικογένεια του Γεωργίου Αβέρωφ, γεγονός που του έδωσε και το όνομά του. Ο Γεώργιος Αβέρωφ είναι γνωστός ως ευεργέτης μεταξύ άλλων, χρηματοδότησε τη δημιουργία της Αβερωφείου Γεωργικής Σχολής στη Λάρισα».
Όταν η αγροτική πόλη της Λάρισας περιοριζόταν κυρίως στην περιοχή του Λόφου και γύρω από αυτόν, η περιοχή της σημερινής Ν. Πολιτείας ήταν καθαρά μια αγροτική περιοχή. Το κονάκι του Αβέρωφ βρισκόταν εκεί στη μέση του Λαρισαϊκού κάμπου. Ο Γεώργιος Αβέρωφ και οι οικογένεια του είναι μεγάλοι ευεργέτες της Λάρισας, πέραν της Γεωργικής Σχολής με την οποία συνέδεσε το όνομα του, παραχώρησε τον μεγάλο χώρο για την ανέγερση των ΚΑΤΕ το 1972 (τα οποία μετεξελίχθηκαν σε ΤΕΙ) με τον όρο να υπάρχει οπωσδήποτε σχολή του Αγροτικού τομέα.
Οι συζητήσεις για το «Κονάκι Αβέρωφ», την διάσωση και επανάχρηση των ιστορικών αυτών κτηρίων ξεκίνησαν επί δημαρχίας Καφφέ, ο οποίος μάλιστα είχε εντάξει την αξιοποίηση του και στο προεκλογικό του πρόγραμμα. Την πολιτική αυτή υιοθέτησε στη συνέχεια και ο δήμαρχος Τζανακούλης. Η απόφαση του Δήμου για την παραχώρηση (ή μεταβίβαση της κυριότητας/νομή) της σχετικής έκτασης έγινε με την υπ’ αριθμ. 687/11-5-2010 απόφαση του Νομάρχη Λάρισας , ως κύρωση πράξης εφαρμογής που αφορά τμήμα της περιοχής «Αβέρωφ», όπου βρίσκεται το Κονάκι).
Το «Κονάκι Αβέρωφ» αποτελείται από δυο διώροφα κτήρια, τα οποία παρά τα προβλήματα τα οποία εμφάνιζαν, χρησιμοποιούνταν για μεγάλο χρονικό διάστημα. Στο ένα κτήριο για πολλά χρόνια στεγάζονταν τα γραφεία του Συνοικιακού Συμβουλίου και αργότερα της 4ης δημοτική κοινότητας ή χρησιμοποιούνταν από τον τοπικό πολιτιστικό σύλλογο στον οποίο είχε παραχωρηθεί από το δήμο και από τις λέσχες πολιτισμού του δήμου. Το άλλο κτήριο έχει παραχωρηθεί από το δήμο και χρησιμοποιείται από τοπικά αθλητικά σωματεία. Μεταξύ των δύο κτηρίων υπήρχε συνδετήρια πτέρυγα η οποία χρησιμοποιούνταν παλιά για την στέγαση των μηχανημάτων και σαν αποθήκες. Η θέση στην οποία βρίσκεται σήμερα το κονάκι έχει τις δυνατότητες να διαμορφωθεί και να εξελιχθεί σε ένα πολύ σημαντικό πυρήνα της πόλης με πολλές χρήσεις, άνετο πάρκιν κλπ.
Το 2015 ο δήμος με δήμαρχο τoν Απόστολο Καλογιάννη προκήρυξε αρχιτεκτονικό διαγωνισμό ιδεών για την «ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ – ΕΠΑΝΑΚΑΤΑΣΚΕΥΗ – ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΚΤΙΡΙΟΥ ΚΟΝΑΚΙ ΑΒΕΡΩΦ» . Η ιδέα ήταν να επανακατασκευαστεί το Κονάκι έτσι ώστε να μετατραπεί σε έναν πολιτιστικό πολυχώρο ο οποίος θα προάγει τον πολιτισμό, την αναψυχή, την ενημέρωση, την κοινωνική επαφή έχοντας παράλληλα πολλές διαφορετικές εκδηλώσεις. Παράλληλα το συγκρότημα αυτό θα διατηρεί την ιστορική μνήμη του αγροτικού χαρακτήρα της πόλης μας και μιας σημαντικής εποχή η οποία χάθηκε οριστικά. Τέλος θα αποτελεί ένα ακόμα τοπόσημο διατήρησης της μνήμης ενός μεγάλου ευεργέτη της πόλης.
Ο διαγωνισμός εξελίχθηκε με επιτυχία, αναφέρουμε ότι κατατέθηκαν και αξιολογήθηκαν 34 αρχιτεκτονικές μελέτες-προτάσεις. Η επιτροπή τον Απρίλιο του 2016 ανακοίνωσε τα αποτελέσματα τα οποία περιελάμβαναν: Τρία πρώτα βραβεία, τρείς Επαίνους και δυο εύφημες μνείες. Από τα πρακτικά της επιτροπής αντιγράφω την αιτιολογία για το πρώτο βραβείο: «Η επιτροπή έκρινε εξαιρετικά ενδιαφέρουσα την κεντρική ιδέα της πρότασης, η οποία δημιουργεί μια διάφανη, περίοπτη, εξωστρεφή αίθουσα πολλαπλών χρήσεων, και ταυτόχρονα χειρίζεται με ιδιαίτερη ευαισθησία την διαβάθμιση των χωρικών ποιοτήτων μεταξύ κλειστού και υπαίθριου χώρου. Η ροή και εισχώρηση του υπαίθριου χώρου στο συγκρότημα καταργεί τα όρια μεταξύ τους και επιτυγχάνει συνθήκες εξωστρέφειας, οι οποίες συνάδουν τόσο με τη χρήση και τη λειτουργία, όσο και με το κλίμα και τον συμβολισμό του τόπου. Το συγκρότημα με τρόπο λιτό και σαφή αναδεικνύει μέσα από την ίδια του τη δομή τα ιστορικά προϋπάρχοντα τμήματά του και ταυτόχρονα η οικονομία της κλίμακας και η επιλογή των υλικών υποστηρίζουν την πρόθεση δημιουργίας ενός σύγχρονου μορφολογικά κτιρίου. Αν και η μελέτη απαντά με επιτυχία στο αντικείμενο του διαγωνισμού, η επιτροπή κρίνει απαραίτητη την περεταίρω επεξεργασία της σχέσης του κτιρίου με το έδαφος, με στόχο την βελτίωση του φωτισμού και αερισμού των χώρων των εργαστηρίων».
Στη συνέχεια ο δήμος ανέθεσε σύμφωνα με τον νόμο την εκπόνηση της μελέτης εφαρμογής στην ομάδα η οποία κέρδισε το πρώτο βραβείο. Οι μελετητές όφειλαν να παραδώσουν την πλήρη κατασκευαστική μελέτη, μαζί με τις οικοδομικές άδειες και τα τεύχη δημοπράτησης του έργου. Η μελέτη ολοκληρώθηκε το 2018 και ο στόχος της δημοτικής αρχής Καλογιάννη ήταν το έργο προϋπολογισμού περίπου 5 εκ. Ευρώ να ενταχθεί στο πρόγραμμα Φιλόδημος. Σύμφωνα με αυτή την τελική μελέτη, το έργο οργανώνεται σε τρία επίπεδα: ισόγειο, 1ο όροφο και υπόγειο σε τμήμα της συνδετήριας πτέρυγας. Καταλαμβάνει έκταση 1480 m2 και θα στεγάσει με την ανακατασκευή του, τις λειτουργίες: του πολιτιστικού κέντρου, του ΚΑΠΗ, των εργαστηρίων της πινακοθήκης, τους χώρους του συμβουλίου της τέταρτης δημοτικής κοινότητας και έναν χώρο διοίκησης του συγκροτήματος. Δυστυχώς κατά την πορεία σύνταξης του Τεχνικού Δελτίου προέκυψε πρόβλημα όσο αφορά την έκδοση των οικοδομικών αδειών, λόγω γραφειοκρατικών προβλημάτων σχετικά με το ιδιοκτησιακό. Για το λόγο αυτό ο δήμος δεν κατάφερε να εντάξει το έργο στο πρόγραμμα Φιλόδημος. Σημειώνουμε ότι οι προκηρύξεις όλων των προγραμμάτων τηρούν αυστηρά της ημερομηνίες υποβολής των τεχνικών δελτίων.
Για το λόγο αυτό το έργο καθυστέρησε και ο νέος στόχος ήταν να ενταχθεί στο νέο ΒΑΑ, δηλαδή στο νέο ΕΣΠΑ της περιφέρειας. Η νέα δημοτική αρχή πράγματι υιοθέτησε την απόφαση αυτή και ήδη το έργο έχει ενταχθεί στο ΒΑΑ της περιφέρειας. Καλώς εχόντων των πραγμάτων το έργο θα ολοκληρωθεί στην επόμενη δημοτική περίοδο. Αν όλα πάνε καλά ένα ιστορικό κτίριο θα έχει διασωθεί μέσω της αναστήλωσης και «επανάχρησης» κτιρίων. Το Κονάκι Αβέρωφ θα συντελέσει στην αναβάθμιση όλης της περιοχής, δημιουργώντας ένα μεγάλο κέντρο πολιτισμού και αθλητισμού μιας και απέναντι από το κονάκι βρίσκονται σημαντικές αθλητικές εγκαταστάσεις όπως είναι το γήπεδο και το κολυμβητήριο. Οι αθλητικές αυτές εγκαταστάσεις έχουν την προοπτική να αναβαθμιστούν πρώτα από όλα με την βελτίωση των εγκαταστάσεων του γηπέδου, όσο και με την δημιουργία νέων εγκαταστάσεων (π.χ. μπάσκετ, τένις κλπ).
Ακριβώς πίσω από το Κονάκι Αβέρωφ υπάρχει ο πολύ μεγάλος χώρος όπου βρίσκεται μια σειρά από περίπου 20 παλιές σιταποθήκες. Ο χώρος αυτός ανήκει στην Τράπεζα, άλλωστε η περιοχή αυτή είναι γνωστή σαν «αποθήκες της Αγροτικής Τράπεζας». Ίσως αγγίζει τα όρια της ουτοπίας να σκεφτεί κάποιος πως θα μεταμορφώνονταν όλη εκείνη η περιοχή αν ο δήμος κατόρθωνε να αποκτήσει τον χώρο αυτόν ή έστω μέρος του χώρου και μερικές μόνο από τις αποθήκες. Εκεί θα μπορούσαν να αναπτυχθούν νέες αθλητικές δομές, αλλά και πολιτιστικές δομές ενοποιώντας και επεκτείνοντας το χώρο που θα έχει στο επίκεντρο το εμβληματικό Κονάκι Αβέρωφ. Αναφέρω μόνο ότι υπάρχουν πάρα πολλές προτάσεις για την ανάπτυξη νέων Μουσειακών δομών από πολλές συλλογικότητες της πόλης και η δυσκολία ανεύρεσης πόρων αποτελεί την αιτία να χαθεί ή να δωριστεί σε άλλες πόλεις πολύτιμο συλλεκτικό υλικό (π.χ, σε εκπαιδευτικό υλικό και σε υλικό πληροφορικής).
Ακόμα μπορούν να συγκεντρωθούν εκεί οι πειραματικές και ειδικές μονάδες της εκπαίδευσης (Αθλητικό, Καλλιτεχνικό κλπ). Σίγουρα κάποιοι θα ειρωνευτούν ακούγοντας αυτές τις σκέψεις, λόγω της δεινής οικονομικής κατάστασης που υπάρχει σήμερα στην τοπική αυτοδιοίκηση και τη αδιαφορία της κεντρικής πολιτείας, αλλά μιλάμε για οραματικά έργα! Αν δεν οραματιζόμαστε ένα άλλο μέλλον για την πόλης μας δεν αξίζει να ασχολούμαστε με τα κοινά! Τα ίδια έλεγαν κάποιοι και για τον χώρο του ΕΘΙΑΓΕ , και όμως η επιμονή κάποια στιγμή καρποφόρησε. Κατά τη διάρκεια της διοίκησης του δήμου από την Συμπαράταξη ο δήμαρχος Καλογιάννης έκανε μια πρώτη διερεύνηση για το θέμα των αποθηκών. Καλώ τον νυν δήμαρχο Μαμάκο να ενημερωθεί και να ασχοληθεί με το θέμα. Κάτι πρέπει να γίνει πριν ο πολύτιμος αυτός χώρος γίνει οικοδομικό τετράγωνο και χτιστεί. Ίσως δήμαρχε το θέμα θα έπρεπε να διερευνηθεί και πολεοδομικά, μήπως δεσμεύσει και πιέσει για κάποιες λύσεις!
Κύριε δήμαρχε, σίγουρα το έργο για το «Κονάκι Αβέρωφ» έχει δρομολογηθεί, επειδή όμως η εμπειρία μου είναι γεμάτη πικρές εκπλήξεις πιστεύω ότι πρέπει να παρακολουθήσετε το έργο στενά εσείς ο ίδιος προσωπικά, μέχρι τα εγκαίνια του. Πέραν αυτού θα πρέπει στο επιχειρησιακό σας σχέδιο να εντάξετε και να περιγράψετε από τώρα ιδέες για τον τρόπο λειτουργία του νέου κτηριακού συγκροτήματος. Τελικά φθάσαμε στο σημείο δυσκολότερο πρόβλημα να είναι η λειτουργία ενός νέου κτηρίου και όχι η ίδια η κατασκευή του. Θα πρέπει από τώρα να γίνει ένα κατ΄αρχήν σχέδιο για την χρήση του νέου κτηρίου και στη συνέχεια να μελετηθεί ο τρόπος της λειτουργίας του. Το Σχέδιο πρέπει να ασχοληθεί με τις δομές που θα στεγάσει ένα τέτοιο κτήριο. Αυτό πιστεύω είναι η πρώτη προτεραιότητα για να μην επαναληφθούν τα απαράδεκτα περιστατικά να κατασκευάζει ο δήμος ένα νέο πανέμορφο και εύχρηστο κτήριο και να καταντάει ερείπιο επειδή μένει αχρησιμοποίητο (δεν θέλω να αναφέρω παραδείγματα, όλοι στο δήμο τα γνωρίζουν).
Το ίδιο σημαντικό είναι να χρησιμοποιηθεί το κτήριο σωστά, έτσι ώστε να παίζει ένα αναπτυξιακό ρόλο τόσο για την συνοικία και την περιοχή, όσο και για όλο τον δήμο. Άρα από τώρα πρέπει να συζητηθεί στο δήμο, να γίνει διαβούλευση και να παρθούν αποφάσεις. Το δεύτερο θέμα είναι να οργανωθεί ο τρόπος λειτουργίας του νέου κτηρίου και εννοούμε την ένταξη των δομών που θα υπάρχουν εκεί στο οργανόγραμμα του δήμου και την εξασφάλιση του αντίστοιχου προσωπικού. Πιστεύω ότι ή φράση (την οποία άκουσα πολλές φορες): «Τι τα θέλετε όλα αυτά; με τι προσωπικό θα τα λειτουργήσετε;….» αποτελεί την ταφόπλακα του δήμου. Οι ανάγκες καθορίζουν το απαιτούμενο προσωπικό και όχι το αντίθετο!
Δεν θα ήθελα να κλίσω το άρθρο αυτό χωρίς να αναφερθώ για άλλη μια φορά στην εξαιρετική τεχνική υπηρεσία του δήμου της Λάρισας και την καθοριστική συμβολή τους σε όλα αυτά τα έργα. Χωρίς αυτούς τους μηχανικούς, τα πολιτικά πρόσωπα δε θα γνώριζαν καν τα θέματα αυτά, όπως το Κονάκι, το ΕΘΙΑΓΕ, το ΣΒΑΚ, το ΜΠΕΖΕΣΤΕΝΙ και πολλά αλλά! Οι υπάλληλοι αυτοί πέραν των υπηρεσιακών καθηκόντων τους διατύπωσαν πολλές ιδέες και συνέβαλαν στην υλοποίησης πολλών από τα σημαντικά έργα της σύγχρονης Λάρισας. Για λόγους αναγνώρισης του έργου τους, θέλω να αναφέρω τα ονόματα των διευθυντών της Τεχνικής υπηρεσίας με τους οποίους εγώ συνεργάστηκα όσο είμαι στο δήμο. Στο πρόσωπό τους αναφέρομαι σε όλο το πρόσωπό της τεχνικής Υπηρεσίας. Πρόκειται για τις κυρίες Μίνα Αϊβαλιώτου και Ευαγγελία Γιοβρή και για τον κύριο Αθανάσιο Πατσιούρα. Γιατί η Λάρισα πρέπει και οφείλει να γνωρίζει!
Πηγή: ΕΝΤΥΠΗ LARISSANET
Ακολουθήστε το 
στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
