Του Χρίστου Τζίκα
Η νέα αρδευτική περίοδος ξεκινά σε συνθήκες λειψυδρίας με το νερό να είναι στο… μισό σε σχέση με πέρυσι. Η διαθέσιμη στάθμη της λίμνης Πλαστήρα είναι μειωμένη κατά 50%, ενώ δεν υπάρχει καθόλου διαθέσιμο νερό από τη λίμνη Σμοκόβου. Έτσι το πρωί της περασμένης Δευτέρας, καταρτίστηκε ο οδικός χάρτης που πρέπει να εφαρμοστεί για να αντιμετωπιστεί το έλλειμμα του αρδευτικού νερού στον θεσσαλικό κάμπο, στο πλαίσιο ευρείας σύσκεψης που συγκάλεσε στη Λάρισα, η Περιφέρεια Θεσσαλίας και ο Οργανισμός Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας.
Στη σύσκεψη στην οποία παρέστησαν βουλευτές, δήμαρχοι, αντιπεριφερειάρχες, περιφερειακοί και δημοτικοί σύμβουλοι, εκπρόσωποι ΤΟΕΒ, Συνεταιρισμών και άλλων παραγωγικών φορέων εκφράστηκε ο προβληματισμός όλων για τις συνθήκες που διαμορφώνονται από την λειψυδρία, ενόψει της αρδευτικής περιόδου και τονίστηκε η αναγκαιότητα συνεργασίας όλων καθώς και της ορθολογικής χρήσης του νερού που ως δημόσιο αγαθό ανήκει σε όλους.
Όπως ειπώθηκε η κατάσταση στον κάμπο είναι απογοητευτική, λόγω του άνυδρου χειμώνα, ενώ με βάση τα στοιχεία που παρουσίασαν οι διοικούντες του ΟΔΥΘ οι διαθέσιμες ποσότητες νερού από τη λίμνη Πλαστήρα είναι μειωμένες σε σχέση με πέρυσι κατά 50%, δεν υπάρχει νερό προς αξιοποίηση από τη λίμνη Σμοκόβου, ενώ είναι απαραίτητη η καλύτερη διαχείριση νερού από τη λίμνη Κάρλα.
Συζήτηση υπήρξε ακόμα μία φορά για τα «βαλτωμένα», αλλά αναγκαία έργα του Αχελώου και την έλλειψη πολιτικής βούλησης για να συζητηθεί το θέμα στη Βουλή, όπως και για την νέα προσφυγή των Αιτωλοακαρνάνων στη δικαιοσύνη για τη μη μεταφορά νερού στη Θεσσαλία και ας προβλέπεται στο νέο ΣΔΛΑΠ.
«Μεγάλο πρόβλημα»
Στην εισήγησή του ο περιφερειάρχης Θεσσαλίας, Δημήτρης Κουρέτας σημείωσε ότι για τα διαχρονικά προβλήματα λειψυδρίας και τις έντονες διαμάχες ανάμεσα σε διάφορες περιοχές του κάμπου της Θεσσαλίας, η γενεσιουργός αιτία ήταν και παραμένει η επί πολλές δεκαετίες ακραία αναντιστοιχία ανάμεσα στην τεράστια «ζήτηση» νερού και στην περιορισμένη «προσφορά» από τους λίγους ταμιευτήρες, από ποτάμια και από υπόγειους υδροφορείς.
«Χωρίς νερό δεν μπορεί να υπάρξει αγροτική παραγωγή και χωρίς αγροτική παραγωγή δεν μπορεί να υπάρξει μέλλον για τη Θεσσαλία, αλλά και για ολόκληρη τη χώρα. Σε λίγο θα ξεκινήσει η αρδευτική περίοδος του 2025, δεύτερη χρονιά από τις πλημμύρες του 2023, με τους αγρότες μας να μην έχουν συνέλθει ακόμη από τις καταστροφικές συνέπειες τους, παρότι ως Περιφέρεια κάναμε ότι είναι ανθρωπίνως δυνατό για έργα αποκατάστασης σχεδόν σε όλες τις περιοχές που επλήγησαν».
«Όλες οι ενδείξεις και τα υδρολογικά στοιχεία που διαθέτουμε, μας οδηγούν στο συμπέρασμα ότι η φετινή αρδευτική χρονιά θα είναι δύσκολη. Πρέπει να υπάρχει σοβαρός προγραμματισμός, συνεργασία και τήρηση των αποφάσεων που έχουν ληφθεί, από όλους τους εμπλεκόμενους στην διαχείριση του νερού και από όλους τους αρδευτές, κατά μήκος του Πηνειού.
Το επόμενο διάστημα όλοι μας, υπηρεσίες, φορείς, διαχειριστές και χρήστες νερού θα πρέπει να πάρουμε όλα τα αναγκαία μέτρα και να είμαστε σε ετοιμότητα για τα πιθανά προβλήματα που θα αντιμετωπίσουμε, ιδιαίτερα μάλιστα αν συνεχιστεί η ανομβρία και δεν μεσολαβήσουν διαστήματα με βροχοπτώσεις που θα αμβλύνουν τις ανάγκες για αρδευτικό νερό», κατέληξε ο περιφερειάρχης.
«Να ελαχιστοποιηθούν οι απώλειες»
Από την πλευρά τους, οι εκπρόσωποι του ΟΔΥΘ, ανέδειξαν την τρέχουσα κατάσταση αναφορικά με την περιορισμένη διαθεσιμότητα του νερού, τα ελλειμματικά αποθέματα επιφανειακών υδάτων και τις σημαντικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα η περιοχή της Θεσσαλίας, καθώς πέραν του ότι κατά τα τελευταία έτη επλήγη πολλαπλά από καταστροφικές πλημμύρες, σήμερα βρίσκεται αντιμέτωπη με σοβαρά υδατικά ζητήματα, εξαιτίας της κλιματικής κρίσης.
Ο πρόεδρος του ΟΔΥΘ, Καθηγητής Νίκος Δέρκας παραδέχτηκε πως «έχουμε να αντιμετωπίσουμε και να διαχειριστούμε μία πολύ δύσκολη κατάσταση. Το νερό είναι πολύ περιορισμένο, οπότε θα πρέπει να το διαχειριστούμε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, ώστε οι συνέπειες να ελαχιστοποιηθούν. Ο ΟΔΥΘ, σε συνεργασία με την Περιφέρεια και σε πλήρη αρμονία στη συνεργασία αυτή, θα προσπαθήσει και με τους φορείς φυσικά, τους Δήμους, τους ΤΟΕΒ και τους χρήστες, να κάνει την καλύτερη δυνατή διαχείριση, ώστε να ελαχιστοποιήσουμε τις απώλειες. Απώλειες θα υπάρξουν, αλλά θα πρέπει να είναι έτσι στοχευμένη άρδευση, ώστε να έχουμε τις λιγότερες συνέπειες στις καλλιέργειες και να υπάρχει δίκαιη κατανομή του νερού. Το θεωρούμε πολύ βασικό… Αν δε συνεργαστούμε τα αποτελέσματα θα είναι τραγικά» σημείωσε.
Στο ίδιο μήκος κύματος, κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου, κινήθηκε και η ομιλία της αντιπροέδρου Ρένας Καραλαριώτου. «Για να έχουμε σωστή κατανομή νερού, θα πρέπει να ξέρουμε τι νερό έχουμε, τη χρήση του, αλλά και που σημειώνονται σπατάλες. Απαιτείται σήμερα πιο πολύ από ποτέ να υπάρχει αλληλεγγύη όλων των φορέων. Η Θεσσαλία ζει με την αγωνία κάθε μέρα στο κομμάτι του νερού και πρέπει σήμερα να κάνουμε κάτι γι’ αυτό και πρέπει να γίνουν ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις με το ξεκίνημα πολλών έργων. Άργησε το φράγμα Ενιπέα, αλλά προχωρά αργά. Υπάρχουν κι άλλα όπως αυτό Συκιάς που έχουν αργήσει. Η μερική εκτροπή νερού από τον Αχελώο επιβάλλεται να έρθουν στη Θεσσαλία και πρέπει να είμαστε όλοι μαζί και ο ΟΔΥΘ θα στηρίξει κι αυτός. Χρειάζεται να στηρίξουμε τους αγρότες να μείνουν στα χωράφια τους», ανέφερε μεταξύ άλλων.
Οι αριθμοί
Ο Διευθύνων Σύμβουλος του ΟΔΥΘ, Αθανάσιος Μαρκινός, παρουσίασε τα δεδομένα, παραθέτοντας αναλυτικά στοιχεία για τα τρέχοντα υδατικά αποθέματα στους ταμιευτήρες της Θεσσαλίας, τη ζήτηση και τις ανάγκες σε νερό για άρδευση, ενώ απευθυνόμενος σε όλους τους τοπικούς φορείς διαχείρισης και τους αρδευτές, έδωσε τις κατευθύνσεις για τον συντονισμό των δράσεων και την καλύτερη δυνατή αντιμετώπιση του προβλήματος. Επεσήμανε δε ότι η συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων είναι επιβεβλημένη για την εξομάλυνση της κατάστασης, με όσο το δυνατόν λιγότερες δυνατές απώλειες κατά τη δύσκολη αρδευτική περίοδο που αναμένεται να ξεκινήσει.
«Η κλιματική κρίση είναι εδώ και βιώσαμε με τις πλημμύρες, αλλά σήμερα έχουμε να αντιμετωπίσουμε την άλλη όψη του ίδιου νομίσματος που φέτος είναι χειρότερη από ποτέ. Είναι απώλεια είναι μεγαλύτερη από το 50% που ακούστηκε», ανέφερε ο κ. Μαρκινός.
Ο ίδιος εξήγησε πως χρειάζονται 1200 εκατ. κυβικά νερού για την άρδευση του θεσσαλικού κάμπου, από τα οποία το 65% προέρχεται τον υπόγειο υδροφορέα και το 35% από τις επιφανειακές πηγές, όπου το 10% έρχεται από τη λίμνη Πλαστήρα με σκοπό να ποτιστούν 2.830.000 στρέμματα.
Σχετικά με τη λίμνη Πλαστήρα ο κ. Μαρκινός σημείωσε ότι «ακόμα και στις δυσκολότερες στιγμές φτάνουμε στα 90-100 εκατ. κυβικά νερού». Από το 2010-2024 ο μέσος όρος ήταν στα 120 εκατ. κυβικά νερού, ενώ οι ενδείξεις στα μέσα Μαρτίου του φετινού έτους δείχνουν πως διαθέσιμο είναι μόλις 60 εκατ. κυβικά νερού.
Από την άλλη ο ταμιευτήρας της λίμνης Σμοκόβου έχει φτάσει στην κατώτατη στάθμη ύδατος, που είναι 95,5 εκατ. κυβικά νερού με το κατώτατο όριο 100 εκατ. κυβικά. «Από φθινόπωρο έδωσαν οδηγία πως δεν θα ανοίξει η λίμνη αν δεν φτάσει στη στάθμη κι άλλαξαν παραγωγές».
Τέλος η μόνη περιοχή που έχει ικανοποιητικά αποθέματα είναι αυτή της λίμνης Κάρλας. Αυτή τη στιγμή σημειώνονται 57,5 εκατ. κυβικά νερού με τον κ. Μαρκινό να δηλώνει πως «θεωρητικά υπάρχει επάρκεια, αλλά πρέπει να υπάρχει σωστή διαχείριση».
Ο αναπληρωτής Διευθύνων Σύμβουλος του ΟΔΥΘ, Αθανάσιος Κορκόβελος, παρουσίασε τα βροχομετρικά δεδομένα των σταθμών της περιοχής, καθώς και ποσοτικά στοιχεία των παροχετεύσεων των ποταμών.
«Έχουμε χάσει σε πολλά σημεία από 25%-50% νερό από την μείωση των βροχών. Δεν υπάρχει νερό στα βουνά και τροφοδότηση των ποταμών υστερεί», εξήγησε ο ίδιος σημειώνοντας πως η στάθμη του Πηνειού σημειώνει συνεχή πτώση. Ίσως είναι λίγο καλύτερη εικόνα με τα υπόγεια ύδατα, αλλά κι εκεί θα χρειαστεί προσεκτική διαχείριση, καθώς δεν επαρκεί η διαθεσιμότητα του νερού για την άρδευση.
Τοποθετήσεις
Στη σύσκεψη υπήρξαν πολλές τοποθετήσεις για το μέλλον της Θεσσαλίας. Ο Λαρισαίος βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας, Μάξιμος Χαρακόπουλος, σημείωσε ότι «θα ήταν πιο χρήσιμο να συμμετείχαν και οι δύο αρμόδιοι υπουργοί του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και του υπουργείου Υποδομών που φέρει ευθύνη και για τα μεγάλα έργα», με σκοπό να δώσουν και τις δικές τους απαντήσεις.
Ο βουλευτής Καρδίτσας με τη Νέα Δημοκρατία, Αριστοτέλης Σπάνιας, σημείωσε ότι «άκουσα όμως μόνο για την Καρδίτσα κι όχι για τις άλλες περιοχές», προσθέτοντας ότι «δεν γίνεται να αλλάξουν ολοκληρωτικά τα δεδομένα μία μέρα την 25η Μαρτίου από πλευράς παραγωγών».
«Ερχόμαστε εδώ για να μας πείτε ότι διαπιστώνεται πως υπάρχει πρόβλημα, αλλά αυτό δεν είναι κάτι νέο. Χάθηκε ακόμα μία χρονιά και δύο χρόνια από τον Daniel δεν συνδέθηκε η ανασυγκρότηση της Θεσσαλίας με αυτό το ζήτημα», κατηγόρησε την κυβέρνηση η βουλευτής του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ, Ευαγγελία Λιακούλη.
Ο βουλευτής της Νίκης Γιώργος Ρούντας, ζήτησε να υπάρξει μία προτεραιοποίηση των σημαντικότερων έργων και να πραγματοποιούνται συχνές συναντήσεις έτσι ώστε να υπάρχει ενημέρωση, ενώ ο ανεξάρτητος βουλευτής, Κωνσταντίνος Φλώρος δήλωσε προβληματισμένος σε ένα πρόβλημα που δεν ξεκίνησε τώρα, αλλά είναι γνωστό εδώ και πολλά χρόνια.
Ο ειδικός Γραμματέας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Κώστας Τζανακούλης, υπενθύμισε πως «πρέπει να δούμε το θέμα στο ΣτΕ με τον Αχελώο. Ξεκίνησε στο 1.2 δισ. εκατ. κυβικά νερού κι έχουμε φτάσει στη μεταφορά 250 εκατ. κυβικά νερό», ενώ πρόσθεσε ότι «Θεσσαλία με μέλλον σημαίνει ολοκλήρωση φράγματος Σκοπιάς, βελτίωση μελέτης λίμνη Σμοκόβου καθώς «κάπου χάνονται νερά», φράγμα Μουζακίου, Πύλης, Νεοχωρίου, Αγιονερίου, ολοκλήρωση διώρυγας Γυρτώνης-Πηνειού-Κάρλας και μεγέθυνση λίμνης Κάρλας», ενώ ο σύμβουλος του Περιφερειάρχη Θεσσαλίας σε θέματα υδάτων Κώστας Γκούμας, κάλεσε σε ψυχραιμία έτσι ώστε να προληφθούν κάποιες καταστάσεις.
Παράλληλα προβληματισμούς έθεσαν και οι Δήμαρχοι Πλαστήρα, Παναγιώτης Νάνος, Κιλελέρ, Θανάσης Νασιακόπουλος, Αγιάς, Αντώνης Γκουντάρας, Σοφάδων, Δημοσθένης Κατσής, ο αντιδήμαρχος Λαρισαίων, Κώστας Βλαχούλης, ο αντιδήμαρχος Δομοκού, Χρήστος Πετρόπουλος, οι πρόεδροι των ΤΟΕΒ Πηνειού, Δημήτρης Τσιουρής, Τιτανίου, Βασίλης Γιαννάκος, Θεσσαλιώτιδας, Κώστας Γιωτάκος, ο πρόεδρος της ΠΟΣΓ και περιφερειακός σύμβουλος, Δημήτρης Σοφολόγης, ο πρόεδρος του ΓΕΩΤΕΕ Κεντρικής Ελλάδος, Δημήτρης Ντογκούλης, ο πρόεδρος της ΠΟΓΕΔΥ, Νίκος Κακκαβάς, ο γεωλόγος μηχανολόγος, Αλέξανδρος Μπέλεσης και ο εκπρόσωπος συλλόγου παραγωγών κλειστού αγωγού Σμοκόβου Αθανάσιος Καραγιάννης.
Οκτώ τα προτεινόμενα μέτρα
Στην κοινή σύσκεψη Περιφέρειας και ΟΔΥΘ προτάθηκαν από τους διοργανωτές ορισμένα μέτρα για την άμεση αντιμετώπιση της δύσκολης κατάστασης, τα οποία και έγιναν αποδεκτά από τους φορείς που συμμετείχαν.
Έτσι θα ξεκινήσει η συγκέντρωση στοιχείων ανά ΤΟΕΒ, Δήμο και περιοχή, για τις εκτάσεις (και την τοποθεσία) που έχουν προγραμματιστεί να αρδευτούν από επιφανειακά νερά ταμιευτήρων – φραγμάτων, λιμνών και ποταμών (Σμόκοβο, Ταυρωπός, Πηνειός, Κάρλα, Γυρτώνη κλπ.).
Θα υπάρξει ενθάρρυνση αγροτών για προτίμηση και σπορά ποικιλιών με λιγότερες ανάγκες σε νερό (με μικρότερο βιολογικό κύκλο) και όψιμες.
Άμεσα θα συγκροτηθεί Επιτροπή (με εκπροσώπους ΟΔΥΘ, αντιπεριφερειάρχες, ΤΟΕΒ, Δήμων όπου καθ θα προχωρήσουν στην παρακολούθηση της ποσότητας του νερού από την λίμνη Πλαστήρα για την ενίσχυση του Πηνειού, της πορείας, της στάθμης – παροχής του νερού σε κρίσιμα (προκαθορισμένα) σημεία του Πηνειού (από Καλέτζη προς Λάρισα), σημεία τυχόν πρόχειρων – αυθαίρετων φραγμάτων και άλλων εμποδίων.
Αναμένεται να τοποθετηθούν (όπου είναι εφικτό) σταθμήμετρα – μετρητές παροχής σε κρίσιμα σημεία (μετά την έξοδο του ΥΗΣ Πλαστήρα, Καλέντζη και Πηνειό).
Θα ξεκινήσει η συντήρηση και η ετοιμότητα λειτουργίας του θυροφράγματος της Γυρτώνης έτσι ώστε να πραγματοποιείται έγκαιρο κλείσιμό του για την αποθήκευση νερού.
Παράλληλα, θα παρακολουθείται η πορεία του νερού σε κρίσιμα σημεία του Πηνειού με drone, ενώ θα υπάρχει κι έλεγχος εφαρμογής του κανονισμού και του προγράμματος άρδευσης στα συλλογικά δίκτυα (ΤΟΕΒ – Δήμους) και θα πραγματοποιείται κυκλική διακοπή αρδεύσεων -κατά περιοχή- για οκτώ ημέρες.
Η Επιτροπή
Με τη λήξη της σύσκεψης, ο περιφερειάρχης κ. Κουρέτας ανακοίνωσε τη συγκρότηση Επιτροπής, η οποία συνεδρίασε αμέσως μετά για τον καθορισμό των επόμενων βημάτων, ενώ θα συνεδριάζει ανά τακτά χρονικά διαστήματα, προκειμένου να διαμορφώνει εκείνες τις πολιτικές που θα αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά το οξύ πρόβλημα της λειψυδρίας.
Στην Επιτροπή θα συμμετέχουν ο κ. Δημήτριος Κουρέτας, ο πρόεδρος του ΟΔΥΘ Νικόλαος Δέρκας, ο Δ/νων Σύμβουλος Αθανάσιος Μαρκινός, ο αναπλ. Δ.Σ. Αθανάσιος Κορκόβελος, εκπρόσωποι των ΤΟΕΒ Πηνειού, Ταυρωπού, Τιτανίου, Θεσσαλιώτιδας, των δήμων Παλαμά, Φαρκαδόνας, Κιλελέρ, Αγιάς, Σοφάδων, Τεμπών, Λάρισας, ο πρόεδρος του ΓΕΩΤΕΕ Δημήτρης Ντογκούλης, ο πρόεδρος της ΠΟΣΓ Δημήτρης Σοφολόγης, ο αντιπεριφερειάρχης Υδάτων Νίκος Ντίτορας, ο Συντονιστής του Κέντρου Πολιτικής Προστασίας Περιφέρειας Θεσσαλίας Ηλίας Λεοντάρης και ο σύμβουλος του Περιφερειάρχη σε θέματα υδάτων Κωνσταντίνος Γκούμας.
Πηγή: ΕΝΤΥΠΗ LARISSANET
Ακολουθήστε το 
στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
