Του Κωνσταντίνου Κοντοκώστα
Φωτογραφίες: Θανάσης Καλιακούδας
Στην κεντρική πλατεία Λάρισας το απόγευμα της περασμένης Κυριακής, τα κεράκια φώτιζαν ένα όνομα μέσα στο σούρουπο. Το όνομα έγραφε Όλιβερ και οι φιλόζωοι της Λάρισας συγκεντρώθηκαν για να στείλουν ένα ηχηρό μήνυμα απέναντι στην κακοποίηση των ζώων και στη σιωπή που επικρατεί σ ‘ αυτές τις περιπτώσεις.
Η είδηση με την κακοποίηση του χάσκι, Όλιβερ, στην Αράχωβα συγκλόνισε την κοινή γνώμη και με αφορμή αυτό η φιλοζωική οργάνωση Αδέσποτοι Εθελοντές Λάρισας- με τη συμμετοχή και άλλων φιλοζωικών σωματείων- οργάνωσε συγκέντρωση διαμαρτυρίας προκειμένου να διαμαρτυρηθεί για τα περιστατικά κακοποίησης ζώων που οι δράστες τους έμειναν ατιμώρητοι.
Περιστατικά που όπως αναφέρει στη larissanet το μέλος της Οργάνωσης κα Χριστίνα Παπαδοπούλου, κάθε χρόνο καταγράφονται αρκετά. “Τα περιστατικά νομίζω ήταν πάντα πολλά. Μπορεί τώρα με τα κοινωνικά δίκτυα να αναφέρονται περιπτώσεις που πριν δεν μαθαίνονταν αλλά νομίζω ότι πάντα υπάρχουν πολλές κακοποιήσεις” αναφέρει η κα Παπαδοπούλου και προσθέτει ότι ο κόσμος απέκτησε “ανοσία” στα καθημερινά περιστατικά κακοποίησης ζώων.
“Τα τραγικά περιστατικά να είναι δέκα το χρόνο. Τα πιο μικρά όμως δεν ακούγονται. Τη ζωή τους έχασαν και τα σκυλιά και τα γατιά που έφαγαν φόλα όμως δεν ακούγονται αυτές οι περιπτώσεις όσο ένα ζώο που βρέθηκε πυροβολημένο γιατί είναι κάτι που δυστυχώς ο κόσμος συνήθισε να το ακούει. Δεν το παίρνουν τόσο στα σοβαρά αλλά άμα το σκεφτείτε και το ένα ζώο πέθανε και το άλλο πέθανε. Βασανιστικά και το ένα βασανιστικά και το άλλο”.
Στη συνέχεια η κα Παπαδοπούλου αναφέρεται στους Φορείς που πρέπει να έχουν τεταμένη την προσοχή τους για περιστατικά κακοποίησης. Τονίζει για τις δικαστικές αρχές, πως οι εισαγγελείς πρέπει να δρουν όχι μόνο σε υποθέσεις ακραίας κακοποίησης όπως στην περίπτωση του Όλιβερ αλλά και σε μικρότερα περιστατικά φέρνοντας το παράδειγμα της Αγίας Μαρίνας όπου σύμφωνα με την ίδια υπάρχουν δεμένα σκυλιά, παραμελημένα και αστείρωτα εδώ και χρόνια.
Για την αστυνομία τόνισε πως πρέπει να “παίρνει στα σοβαρά όλες τις καταγγελίες” επισημαίνοντας πως μόλις γίνεται μια καταγγελία τους αντιμετωπίζουν αποθαρρυντικά ζητώντας τους να προσκομίσουν στοιχεία.
“Πολλοί από τους αστυνομικούς δυστυχώς, υπάρχουν φυσικά και εξαιρέσεις, μας ρωτάνε αν είμαστε σίγουροι για την καταγγελία; ότι μπορεί να μας κάνουν μήνυση για συκοφαντική δυσφήμιση, μας ρωτάνε αν έχουμε αποδεικτικά στοιχεία, που ουσιαστικά είναι δουλειά της αστυνομίας να βρει τα αποδεικτικά στοιχεία. Είναι και σε ποιον αστυνομικό θα πέσεις, θέλει να το κυνηγήσει; θέλει να το σπρώξει λίγο; Από την αστυνομία θέλουμε να παίρνει στα σοβαρά τις καταγγελίες γιατί όταν γίνονται δεν γίνονται έτσι για πλάκα. Οι περισσότεροι φιλόζωοι δεν θα καταλήξουν να πάνε στην αστυνομία για ψύλλου πήδημα” τονίζει η κα Παπαδοπούλου.
Οι συλλήψεις και το προφίλ των δραστών
Τον περασμένο Οκτώβριο, 446 στελέχη της Ελληνικής Αστυνομίας απ’ όλη την Ελλάδα εκπαιδεύτηκαν σε ζητήματα προστασίας ζώων συνεχίζοντας έτσι μια κινητοποίηση στην αντιμετώπιση των συγκεκριμένων εγκλημάτων που αναδείχθηκε πριν ένα χρόνο και με την ίδρυση του Τμήματος Προστασίας Ζώων παράλληλα με τη λειτουργία της γραμμής καταγγελίας 10410.
Το Τμήμα που λειτουργεί στη Διεύθυνση Γενικής Αστυνόμευσης του Αρχηγείου Ελληνικής Αστυνομίας έχει ως στόχο μεταξύ άλλων την παρακολούθηση των υποθέσεων παραμέλησης, ενεργητικής και παθητικής κακοποίησης και θανάτωσης ζώων και την καθοδήγηση, εποπτεία και συντονισμό των Περιφερειακών Υπηρεσιών της Ελληνικής Αστυνομίας για την διαχείριση των προαναφερόμενων υποθέσεων.
Στο πλαίσιο αυτό έρχεται να προστεθεί και η αλλαγή στον τρόπο της στατιστικής καταγραφής των περιπτώσεων κακοποίησης ζώων, μια αλλαγή την οποία προώθησε ο Αστυνομικός, Κλινικός Ψυχολόγος και Ψυχοθεραπευτής, κ. Ευάγγελος Δρίβας. Ο κ. Δρίβας αναφέρει στη larissanet ότι η αλλαγή στη στατιστική καταγραφή ήταν σημαντική για να υπάρξει μια ολοκληρωμένη εικόνα σχετικά με την ταυτότητα των δραστών και το είδος της κακοποίησης.
Ο κ. Δρίβας διατηρεί εδώ και εννέα χρόνια το προσωπικό του ιστολόγιο Report Animal Abuse Greece και κατόπιν σχετικού αιτήματος της σελίδας προς τη Διεύθυνση Γενικής Αστυνόμευσης της ΕΛΛΑΣ, του παρασχέθηκαν τα εξής στατιστικά για το πρώτο 9μηνο του 2023: Οι καταγγελίες ήταν 8266, οι σχηματισθείσες δικογραφίες 1889, τα συλληφθέντα άτομα 370 και οι περιπτώσεις βεβαιώσεις διοικητικού προστίμου ανήλθαν σε 1909.
Από τους συλληφθέντες οι άνδρες είναι 316 και οι γυναίκες 54. Σε ότι αφορά τις ηλικίες 146 άτομα ανήκουν στο ηλικιακό γκρουπ 18-45 και 167 στο 45-65, ενώ 55 άτομα ήταν άνω των 65 ετών.
Σε ότι αφορά το είδος της βίας, είχαμε επτά περιπτώσεις χρήσης πυροβόλου όπλου, δύο περιπτώσεις με δηλητηρίαση, 29 περιπτώσεις κακοποίησης με χρήση αντικειμένου και 332 λοιπές περιπτώσεις που περιλαμβάνουν πράξεις όπως την παραμέληση. Οι περιπτώσεις ενεργητικής κακοποίησης ανήλθαν σε 113 της παθητικής σε 257.
Το σημαντικότερο όμως στοιχείο σύμφωνα με τον κ. Δρίβα και ένας από τους λόγους που καθιστούσε κρίσιμη την αλλαγή της στατιστικής καταγραφής, είναι ότι από τους συλληφθέντες, εννέα εξ αυτών έχουν διαπράξει παρεμφερή αδικήματα στο παρελθόν στοιχείο το οποίο “κάτι λέει για τη διαιώνιση της βίας”.
Η πρόταση του κ. Δρίβα προς την ηγεσία της ΕΛΑΣ για αλλαγή της στατιστικής καταγραφής έγινε στο πλαίσιο της μελέτης του σχετικά με τη διερεύνηση της συσχέτισης ανάμεσα στην κακοποίηση/βιαιότητα ζώων και τη διαπροσωπική βία. Στη μελέτη αυτή ο κ. Δρίβας αναλύει και το εγκληματικό-ψυχολογικό προφίλ του δράστη.
“Το άτομο το οποίο καταλήγει στην ενήλικη ζωή να είναι βίαιο ή να έχει κάποιες βίαιες συμπεριφορές, έχει να κάνει με το ότι έχει έρθει σε επαφή με τη βία στη ζωή του, δηλαδή κάπως έχει εξοικειωθεί και την έχει φυσιολογικοποίηση. Μπορεί να ήταν είτε θύματα είτε θεατές και αυτό είναι αρκετό, αν μεγαλώσεις σε ένα περιβάλλον βίας, πιθανό είναι να ασκήσεις βία” αναφέρει ο κ. Δρίβας επισημαίνοντας ωστόσο πως αυτό δεν είναι ο κανόνας και πως “υπάρχουν και άτομα τα οποία επιβιώνουν από αυτό ψυχολογικά και γίνονται λειτουργικοί άνθρωποι με υγιείς σχέσεις”.
Τα συμπεράσματα της μελέτης του κ. Δρίβα όπως και το γενικότερο πλαίσιο της βίας και των συνεπειών της στο κοινωνικό σύνολο εξήγησε ο ίδιος στο εκπαιδευτικό σεμινάριο που προαναφέραμε και παρακολούθησαν εκπαιδευόμενοι από τη Διεύθυνση Γενικής Αστυνόμευσης του Αρχηγείου, τις Γενικές Αστυνομικές Διευθύνσεις Αττικής και Θεσσαλονίκης, τις Γενικές Περιφερειακές Αστυνομικές Διευθύνσεις Χώρας καθώς και υφιστάμενες Υπηρεσίες.
Είχε προηγηθεί βέβαια και η εκπαίδευση αστυνομικών από το τμήμα Κτηνιατρικής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας στο πλαίσιο μνημονίου συνεργασίας που είχε υπογράψει το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη με το Πανεπιστήμιο, τον Ιούνιο του 2021.
Η διαλεύκανση του εγκλήματος
Την υπογραφή του Μνημονίου Συνεργασίας χαιρέτισε τότε ο Αναπληρωτής Καθηγητής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και Πρόεδρος του Τμήματος Κτηνιατρικής, Βασίλειος Παπατσίρος, ενώ ο Διευθυντής του Εργαστηρίου Παθολογικής Κλινικής του Τμήματος Κτηνιατρικής, Δημήτριος Τόντης, έκανε λόγο για μια “νέα εποχή που αναδεικνύεται τόσο με τις νέες νομοθετικές ρυθμίσεις, όσο κυρίως με τη μεγαλύτερη και ουσιαστικότερη εμπλοκή της ΕΛ.ΑΣ για την αντιμετώπιση της κακοποίησης ζώων».
Από τη συνεργασία αυτή εκπαιδεύτηκαν σύμφωνα με πληροφορίες 350 αστυνομικοί απ’ όλες τις Αστυνομικές Διευθύνσεις γύρω από θέματα που έχουν να κάνουν με τη νομοθεσία και τον ρόλο της αστυνομίας σε σχέση με τον κτηνίατρο.
Θυμίζουμε ότι σύμφωνα με το νόμο 4830/2021 ορισμένες περιπτώσεις κακοποίησης ζώου όπως ο φόνος ή ο βασανισμός του έχει μετατραπεί σε κακούργημα και επιφέρει ποινή κάθειρξης μέχρι 10 έτη. Σε αυτές τις περιπτώσεις όπου επεμβαίνει η δικαιοσύνη, σημαντικό ρόλο παίζει η κτηνιατροδικαστική έκθεση όπως επισημαίνεται σε μελέτη του κ. Δόντη και του συναδέλφου του στο Εργαστήριο Παθολογικής Κλινικής, επίκουρο Καθηγητή κ. Δημήτρη Δούκα.
Η κτηνιατροδικαστική έκθεση, στην οποία καταγράφονται τα επιστημονικά ευρήματα, όπως αναφέρουν, συμβάλλει καθοριστικά στην απόφαση για το αν θα ασκηθεί ποινική δίωξη του δράστη και αποτελεί αποδεικτικό στοιχείο. Προηγείται βέβαια η διερεύνηση της σκηνής του εγκλήματος, η πραγματοποίηση πλήρους κτηνιατροδικαστικής νεκροψίας από τον κτηνίατρο-πραγματογνώμονα, η εργαστηριακή ανάλυση δειγμάτων προερχόμενων από το πτώμα και η διεξαγωγή εργαστηριακών εξετάσεων σε εξειδικευμένα εργαστήρια.
“Ο κτηνίατρος είναι ο μόνος επιστήμονας που έχει ειδικές γνώσεις να καταλάβει τί συνεβη στο ζώο. Κάνει ακριβώς ότι θα έκανε ένας ιατροδικαστής” μας εξηγεί ο κ. Δούκας και προσθέτει ότι στο εργαστήριο της Παθολογικής στην Καρδίτσα, έρχονται εκείνα τα περιστατικά τα οποία κρίνουν οι εισαγγελείς ότι απαιτείται μεγαλύτερη εμπειρία για τη διερεύνηση τους.
Η ευθύνη του Δήμου και των ιδιοκτητών
Από τον Ιανουάριο του 2024 στο Δήμο Λαρισαίων η κα Ευρυδίκη Γούλα θα έχει το ρόλο της Εντεταλμένης Συμβούλου Φροντίδας αδέσποτων και δεσποζόμενων ζώων τι στιγμή που όπως μας εξηγεί η κα Παπαδοπούλου ο Δήμος έχει ευθύνη για την προστασία των ζώων από κακοποιητικές συμπεριφορές.
“Για να μειώσουμε το πρόβλημα πρέπει να μειώσουμε τα αδέσποτα γιατί άνθρωποι με ψυχολογικά ή άνθρωποι που έχουν την τάση να κάνουν τέτοιες πράξεις θα υπάρχουν πάντα. Αν εμείς μειώσουμε τον αριθμό των αδέσποτων, μειώνουμε και την πιθανότητα να πεθαίνουν από φόλες και την πιθανότητα να βρεθούν μπροστά σε ένα τέτοιο άνθρωπο. Και αυτό που πρέπει να κάνουν οι Δήμοι είναι να κάνουν τις στειρώσεις. Θα έπρεπε οι στειρώσεις να γίνονται πέντε την ημέρα σε κάθε Δήμο” τονίζει η κα Παπαδοπούλου και επισημαίνει επίσης την ευθύνη των ιδιοκτητών και της φύλαξης των κατοικίδιων τους, τονίζοντας χαρακτηριστικά πως “αν οι ιδιοκτήτες πρόσεχαν περισσότερο τα ζώα τους, κάποια περιστατικά δεν θα γινόντουσαν”.
Η σιωπή είναι συνενοχή
Το μήνυμα που έστειλαν την Κυριακή οι φιλοζωικές οργανώσεις και οι φιλόζωοι ήταν ξεκάθαρο. Την καταγγελία των περιστατικών που γνωρίζουν. ”Η σιωπή είναι συνενοχή” τονίζει η κα Παπαδοπούλου ενώ και ο κ. Δρίβας ο οποίος στο ιστολόγιο του περιγράφει αναλυτικά τον τρόπο που μπορεί ένας πολίτης να καταγγείλει ένα περιστατικό, στέλνει το δικό του μήνυμα:
“Όταν βλέπουμε κάτι και δεν το καταγγέλλουμε στην ουσία το διαιωνίζουμε άθελα μας, γιατί δεν θεωρώ ότι κάποιος έχει ένα τέτοιο κίνητρο. Αλλά αν δεν μιλάμε και δεν βγάλουμε ένα παιδί από ένα πλαίσιο ενδοοικογενειακής βίας έναν ηλικιωμένο, ή ένα ζώο που υπάρχει σε ένα σπίτι στο οποίο δέχεται βία, στην ουσία τη διαιωνίζουμε”.
Ακολουθήστε το 
στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
